Konu Anlatımı Yazıları
Sözcükte Yapı
Türkçe
YKS

Etken – Edilgen Çatı Nedir? Fiilde Çatı Ders Notları

Etken ve Edilgen Çatı nedir? Fiilde Çatı hakkında bilmen gerekenler ve soru çözerken işine yarayacağını düşündüğümüz ipuçları burada!

3 dakikalık okuma
Kunduz Eğitmen tarafından yazıldı, 23.01.2022
Etken – Edilgen Çatı Nedir? Fiilde Çatı Ders Notları

Hesap Oluştur

Ücretsiz kaydol, sınırsız video içerikler ve soru çözümleri ile sınava hazırlan!

ÜCRETSİZ KAYDOL

 

Konu çalışmalarını tamamladıktan sonra, zaman zaman notlarına ve formüllere bakmaya ihtiyaç duyabilirsin. Tekrar yaparken veya soru çözerken notlara göz atmak ve gerekli ipuçlarını almak, öğrenme aşamasında sana epey yardımcı olacaktır. Kunduz ekibi olarak, alanında uzman eğitmenlerimizin de desteğiyle, her konuda mutlaka görmen gereken ipuçlarını, formülleri, notları senin için derliyoruz!📚 Bu yazımızda Etken ve Edilgen Çatı başta olmak üzere, Fiilde Çatı konusuna ait soruları çözerken işine yarayacağını düşündüğümüz ipuçları yer alıyor. Umarız etken edilgen, ettirgen, geçişli geçişsiz gibi kavramlara aşina olacağın bu özet notlar sana yardımcı olur. Fiilde Çatı nedir sorusunun cevabını bulacağın bu yazı için iyi okumalar!

Bu notlar, Kunduz eğitmenimiz Erol Hoca tarafından hazırlandı. Erol Hoca, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi mezunu. 12 yıldır Türk Dili ve Edebiyatı alanında ders veriyor. Hâlen Ankara Final Akademi kurumlarında çalışmakta. Her bireyin, dilimizi daha bilinçli olarak kullanmasını sağlamak istiyor.


ÖZNE-YÜKLEM İLİŞKİSİ

ETKEN FİİL

TÜRKÇE

Etken Çatı Nedir – Edilgen Çatı Nedir?

Fiilde Çatı:

  • Özne – Yüklem Etken Edilgen İşteş Dönüşlü Çatılar
    1. Etken: gerçek özne + yüklemde -l, -n eki olmayacak: Eylemi öznenin kendisi tarafından yapılır.
    2. Edilgen: sözde özne + yüklemde -l, -n eki olacak: Eylem, başkası tarafından yapılır.
    3. İşteş: gerçek özne + yükelmde -()ş / -laş, -leş eki olacak: Eylem, birlikte veya karşılıklı yapılacak.
    4. Dönüşlü: gerçek özne + yüklemde -l, -n eki olacak: Eylemi yapan ve eylemden etkilenen aynı kişidir.
  • Nesne – Yüklem Geçişli Geçişsiz Ettirgen Çatılar
    1. Geçişli: Nesne alır.
    2. Geçişsiz: Nesne almaz.
    3. Ettirgen: Geçişli Fiil + -r, -t, -dır

Çatı, sadece fiilde aranır. İsim cümlelerinde çatı aranmaz.


Fiilde Çatı Örnekleri – Etken Edilgen Çatı Nasıl Bulunur?

  • Çocuklar sıcakta oynuyordu. (Etken)
  • İşe her zaman aynı yoldan gider. (Etken)
  • Mart çıkmayınca dert çıkmaz. (Etken)
  • Sınıfın perdeleri yıkandı. (Yüklemin başına “başkası tarafından” sözü getirildiğinde anlamlı oluyorsa edilgen)
  • Sokaklar süpürüldü. (Edilgen)
  • Arda maçtan atıldı. (Edilgen)

-ce, -ca eki ve tarafından kelimesi edilgen yapar.

  • Teklif sınıfça kabul edildi. (Edilgen)
  • Yarışma halk tarafından beğenildi. (Edilgen)
  • Öğrencilerin sınav kağıtlarını okudu. (Etken)
  • Öğrencilerin sınav kağıtları okundu. (Edilgen)
  • Oturup ağlaşalım mı? (İşteş)
  • Ali ile Veli dövüştü. (Karşılıklı)

Bazı sözcükler doğrudan işteş çatılıdır: savaşmak, güreşmek, barışmak, yarışmak

-()ş, / -laş / -leş ekini almış olsa bile birlikte ya da karşılıklı anlamı yoksa işteş çatılı değildir.

  • Yıllar geçtikçe güzelleşti. (İşteş değil)


Şimdi Etken Edilgen Çatı örnek soru çözümlerine devam edebilirsin!

Fiilde Çatı konusunda, bolca soru çözerek pratik yapabilirsin. Konuyu tam olarak anlamak için bol bol soru çözümü yapmak da çok önemli.. Etken Çatı, Edilgen Çatı, İşteş Çatı, Dönüşlü Çatı ve Nesne – Yüklem Çatıları türleri içerik olarak belli tanımlardan oluşsa da, bu konu pek çok soru tipini barındırıyor. Bilgileri, tanımları ve önemli ipuçlarını öğrendikten sonra, soruların içinde nasıl yer aldığını görmen gerekli. Konu anlatımı yazılarımıza göz attıktan sonra, kendi kaynaklarına ek olarak MEB Kaynaklarını da incelemen faydalı olabilir. Türkçe netleri yükseltmedeki anahtar bolca soru çözmek ve yapılamayan soruların doğrusunu öğrenmek. Kunduz’da şu ana kadar, Fiilde Çatı konulu binlerce soru alanında uzman Türkçe eğitmenleri tarafından çözüldü. Aşağıdan Kunduz’da sorulmuş kartezyen çarpım sorularına erişebilirsin.

Geçişli fiillere

TÜRKÇE

FİİLDE ÇATI

Geçişli fiillere “–, -t, -dir” eklerinden biri getirilerek fiillerin geçişlilik dereceleri artırılabilir. Bu tür fiillere ettirgen fiil de- nir. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ettirgen çatılı fiil vardır?

☀️☀️☀️

Her ders için değişmeyen kilit nokta bol bol soru çözümü ile pratik yapmak. Çözemediğin sorulara yanıt bulmak istiyorsan sınava hazırlık sürecinde Kunduz hep yanında! Profesyonel eğitmenler tarafından hazırlanan Soru Çözümü, binlerce soru ve çözümden oluşan Soru Bankası hizmetlerimizden faydalanabilirsin.
Uygulamada senin için hazırlanmış , tüm konuları öğrenebileceğin premium içerik ders videolarını incelemeyi unutma!

Sınava hazırlanmanın en kolay yolu

Sınırsız video içerikler ve soru çözümleri ile sınava hazırlan

ÜCRETSİZ KAYDOL