Bölme Bölünebilme, sınavlarda bol bol sorulan ve özellikle başka konuların içinde de karşımıza çıkan çok önemli bir konudur. Ayrıca bu konuda bölme bölünebilme kuralları çok iyi bilinmeli ve bolca da pratik yapılmalıdır. Soru çözmeye başladıktan sonra bu konunun sana çok kolay geleceğine eminiz! Kunduz ekibinden Boğaziçi Üniversitesi Matematik Öğretmenliği öğrencisi Nurseli, bu konu hakkında senin için çok faydalı bir yazı hazırladı:

Bölme Bölünebilme İçin Temel Kavramlar

Yazımıza başlarken, bölünebilme konusunda faydalı olabilecek ipuçlarımıza geçmeden önce bölme konusunda hatırlamamız gereken birkaç maddemizi yazalım: 
  • Kalan, bölenden küçük olmalıdır. 
  • Kalan 0 ise bölünen sayımız, onu bölen sayı ile tam bölünür. Tam bölünmenin diğer anlamı kalansız bölünmedir. (Doğal olarak! 😀
Bölünen, bölen, bölüm kavramlarını karıştırabiliriz, çünkü birbiriyle çok benzeyen cümlelerdir 😢 Bu durumda kavramları somutlaştıralım ve hikayeleştirelim:  Bölüneni kavun, böleni bıçak, bölümü ise kavun dilimi olarak hayal edebilirsiniz. Kavun dilimi, elde etmek istediğimiz sonucu verir çünkü artık yenmeye hazırdır. Bölünen ise (bütün bir kavun), elimizde ilk olan ve sonuca ulaşmak için işlem yapmak istediğimiz kavramdır. 🍈 

Bölünebilme Kuralları

Bölünebilme kurallarını incelerken, matematiğin örüntüsüne bir kez daha tanık olacağız. 3, 5, 7, 9, 10 ve 11 ile bölünebilme kuralları senin için sırasıyla burada! Bunlardan bazılarını keşfederken 100’lük tablo üzerinden devam edelim. 

3 ile bölünebilme: 

Sayıların rakamları toplamı 3’ün katı ise 3 ile kalansız bölünür. Rakamlar toplamının 3 ile bölümünden artan rakam kalandır.  Aşağıdaki tablodaki örüntünün sebebi sence nedir? 🤓
  • 3 ile bölünebilme kuralı

5 ile bölünebilme:

Birler basamağının son rakamı 5 ya da 0 ise, bu sayı 5 ile tam bölünür. Birler basamağının 5 ile bölümünden artan sayı, kalanı verir. 
  • 5 ile bölünebilme kuralı - bölme bölünebilme - kunduz

9 ile bölünebilme:

9 ile bölünebilme kuralı için çok ilginç bir etkinliğimiz var, ellerimizi kullanarak sayıları nasıl 9’la çarpacağımızı gösteriyor:
  • Diyelim 4 çarpı 9’u bulmak istediniz. Sol elinizden başlayarak parmaklarınızı 1,2,3,4,… şeklinde numaralandırın. 4 çarpı 9’u bulmak için 4. parmağınızı kapatın. Sol tarafta 3, sağ tarafta ise 6 parmak kalacaktır. 3 ve 6, şimdi birleştirerek okuyalım,  36! Sonuca ulaştık. 😲 Bu yöntem, 10×9’dan sonra işimize yaramayacaktır. Peki 3 basamaklı sonuçlarda neden kullanamayız, hiç düşündünüz mü? “Neden?” sorusunu sorduğumuz her zaman bir kanıtın peşindeyiz, unutmayın 🙃
  • 9 ile bölünebilme kuralı - bölme bölünebilme -kunduz

10 ile bölünebilme:

Birler basamağı 0 olan sayı 10 ile tam bölünür. Birler basamağı, o sayının 10 ile bölümünden kalanını verir.

11 ile bölünebilme: 

Sayının rakamları sağdan sola doğru +,-,+,-, … işaretleri ile toplanır. Çıkan sonuç, kalanı verecektir.  Bunun nedenini sorguladıysanız bir ipucu vereyim, aşağıdaki onluk sistem örüntüsüne bakarak fikir yürütebilirsiniz 🙂
  • 11 ile bölünebilme bölme - bölünebilme kunduz

Bölme – Bölünebilme Örnek Soru Çözümü

Bu konuyu tam olarak anlamak için bol bol soru çözümü yapmak da çok önemli. Kunduz’a şu ana kadar sorulmuş binlerce Bölme Bölünebilme konulu sorudan birkaçı senin için burada! Sen de uygulamamızı ücretsiz olarak indirip sorularını sormak ve profesyonel eğitmenlerden kaliteli çözümler almak istersen buraya tıklayabilirsin!

İlgini Çekebilecek Diğer Yazılarımız:


Referanslar:
  • Van De Walle, J., Karp, K. S., & Bay-Williams, J. M. (2010). Elementary and middle school mathematics: teaching developmentally (7th ed.). Boston: Allyn & Bacon.
  • “Use Your Fingers To Multiply As Fast As You Can Count.” The Science Explorer, http://thescienceexplorer.com/universe/use-your-fingers-multiply-fast-you-can-count.
  • “Skip Counting.” Math Is Fun, https://www.mathsisfun.com/numbers/skip-counting.html.