Ek Fiil Nedir? Konu Anlatımı ve Örnek Soru Çözümü

Ek fiil nedir? Ek Fiil konu anlatımı ve soru çözümü, Kunduz eğitmenimiz tarafından hazırlandı! Ek Fiil hakkında bilmen gerekenler bu yazıda!

4 dakikalık okuma
Kunduz Eğitmen tarafından yazıldı, 10.02.2022
Ek Fiil Nedir? Konu Anlatımı ve Örnek Soru Çözümü

Hesap Oluştur

Ücretsiz kaydol, sınırsız video içerikler ve soru çözümleri ile sınava hazırlan!

ÜCRETSİZ KAYDOL

 

Ek Fiil (Ek Eylem) konusu, TYT Türkçe ve AYT Edebiyat testlerinde sorulan dil bilgisi konulardan biri. Fiiller konusunu iyice kavradıktan sonra Ek Eylem konusuna geçmeni tavsiye ediyoruz. Duyulan geçmiş zaman, bilinen geçmiş zaman, şart kipi, rivayet birleşik zaman, hikaye birleşik zaman, şart birleşik zaman, birleşik zamanlı fiil, basit zamanlı fiil, kip eki gibi kavramlar, bu konunun kapsamında yer alıyor. Soru çözmeye başladıktan sonra bu konunun sana çok kolay geleceğine eminiz! Kunduz eğitmenlerimizden Türkçe öğretmeni Nurcan Hoca, senin için çok faydalı bir ek fiil konu anlatımı yazısı hazırladı ve mutlaka görmen gereken örnek soruları seçti. Ek fiil nedir, cümlede Ek eylem nasıl bulunur, fiil nedir, kip eki nedir gibi soruların cevapları için şimdi birlikte Ek Eylem konusunu keşfedelim!

Ek Fiil Nedir? Ek Fiilin Görevleri Nelerdir?

Ek eylem, ad ve ad soylu sözcüklerin yüklem görevinde kullanılmalarını sağlayan çekim ekidir. İki tane görevi vardır:

  • İsimleri ve isim soylu sözcükleri yüklem yaparlar.
  • Basit zamanlı fiilleri birleşik zamanlı yaparlar.
Ek Fiil
Ek Fiil Nedir?
Ek Eylem

  • Ek eylemler –idi, -imiş, -ise, -idir ’dir.

idi, -imiş, -ise eklerini daha önce kip eklerinin içinde görmüştük. Bu eklerin görevi artık farklıdır. Soruyu çözerken ek eylem ekiyle kip ekini karıştırmamalıyız. Yukarıdaki bilgileri dikkate alarak bolca örnek incelememiz gerekiyor.


Cümlede Ek Fiil Örnekleri

Örnek 1

  • Her gün saatlerce soru çözüyormuş.
    • Çözüm: Çöz- eylemine getirilen –yor eki şimdiki zaman ekidir. Kip ekinin ardından gelen –imiş ise ek fiil rivayeti olur. Çöz- eyleminde –yor ve –muş iki  kip eki olduğu için birleşik zamanlı eylem olmuştur, diyebiliriz.

Örnek 2

  • Ayşe, her sabah bir bardak su içerdi.
    • Çözüm: İç- eylemine –r geniş zaman kip eki getirilmiştir. Kip ekinin ardından getirilen –idi eki geçmiş zaman kip eki değildir, ek eylem hikayedir. Kip ekinin üzerine ikinci bir ek olarak getirilmiştir. İki kip eki kullanıldığı için birleşik zamanlı eylem oluşturmuştur, diyebiliriz.

Örnek 3

  • Bize gelecekseniz, haber verin.
    • Çözüm: Gel- eylemine –ecek gelecek zaman kip ekinin üzerine ikinci bir ek olarak –ise gelmiştir. İkinci ek olarak geldiği için kesinlikle ek eylemdir. Gelecek zamanın şartı olarak kullanılmıştır, ek fiil birleşik zamanlı eylemi oluşturmuştur.(Örneğe dikkat ettiğimizde ek eylemin sadece cümlenin sonunda olmadığını fark ediyoruz.)

NOT: Tükçede isimler asla tek başına yüklem olamaz. İsimlerin yüklem olabilmesi için kesinlikle ek fiil alması gerekir.

Örnek 4

  • Üzerinde mavi bir gömlek varmış.
    • Çözüm: Var kelimesi bulunma anlamında kullanılmıştır. İsim olarak kullanılmış ve isim yüklem olmuştur.İsmin yüklem olabilmesi için kesinlikle üzerinde ek fiil olması gerektiğini biliyoruz o halde  –mış bu cümlede ek fiil olarak kullanılmıştır ve ismin yüklem olmasını sağlamıştır, diyebiliriz.

Örnek 5

  • Bugün kardeşi çok hastaydı.
    • Çözüm: Hasta isimdir ve yüklem olmuştur. O halde –idi eki ismin yüklem olmasını sağlayan ek fiil olarak kullanılmıştır.

Örnek 6

  • Ali hastaysa ziyarete gidelim.
    • Çözüm: Ek eylem daima cümlenin sonunda olmaz, bazen cümlenin ortasında da olabilir. Hastaysa kelimesindeki hasta isimdir. –ise eki ise isme geldiği için ek eylemin şartı olarak kullanılmıştır.

NOT: Ek eylemin geniş zamanı –idir genellikle düşer. Düştüğünü nasıl anlarız? Türkçede ismin tek başına yüklem olmadığını biliyoruz. Cümlede bir ismin tek başına yüklem olarak görürsek kesinlikle orada ek eylemin geniş zamanı –idir düşmüştür, diyebiliriz.

Örnek 7

  • Buraya çöp atmak yasak.
    • Çözüm: Yasak kelimesi isimdir ve yüklem olarak kullanılmıştır. Haliyle burada ek eylemin geniş zamanı –idir düşmüştür, diyebilir. Yasaktır olması gerekirken yasak olarak kullanılmıştır. Bu bir bozukluk değildir sadece düşmüştür.

NOT: Bazen ek eylemin geniş zamanı düşerken kendinden önceki eke görevini verir.

Örnek 8

  • Ben Türkçe öğretmeniyim.
    • Çözüm: Öğretmeniyim kelimesi isimdir ve yüklem içinde yer almıştır. O zaman burada düşmüş bir ek eylem vardır diyebiliriz çünkü isim yüklem olmuştur. Burada ek eylem düşerken (yani –idir) kendinden önceki eke görevini vermiştir. –im eki ismin yüklem olmasını sağlamış ek eylemin geniş zamanı olarak kullanılmıştır.

Örnek 9

  • Demek siz de İstanbullusunuz.
    • Çözüm: İstanbullusunuz ifadesi isimdir ve yüklem olmuştur. İsim yüklem olduysa -idir geleceğini biliyoruz fakat burada kullanılmamıştır yani düşmüştür.Düşen ek fiil görevini -sunuz ekine vermiştir, -sunuz ek eylemin geniş zamanı olarak kullanılmıştır.

NOT: Ek eylemin olumsuzu değil sözcüğüyle yapılır.

Örnek 10

  • Son zamanlarda işleri yolunda değil.
    • Çözüm: Yolunda değil yüklemdir. İsim yüklem olarak kullanılmıştır.  Değil kelimesi cümleye olumsuzluk anlamı katmıştır.

NOT: Ek eylemin soru şekli mı/mi ile yapılır.

Örnek 11

  • Evde ekmek yok mu?
    • Çözüm: Yok mu yüklem isimdir ve yüklem olmuştur. Mı/mi eki soru anlamı katmıştır.

Ek Eylem Örnek Soru Çözümü

Ek Eylem konu anlatımımızın sonuna geldik! Türk Dili ve Edebiyatı eğitmenimiz Nurcan Hoca, bu konuyla ilgili bilmen gereken temel bilgileri bu yazıda özetlemeye çalıştı. Türk Dili ve Edebiyatı’nın dil bilgisi konularından olan Ek Fiil’de netlerini artırman için bu yazı çok faydalı. Konuyu tam olarak anlamak için bol bol soru çözümü yapmak da çok önemli. Bu konuya ait tanımları, kavramları ve kuralları gördükten sonra bol bol pratik yapmalısın. Kendi kaynaklarına ek olarak MEB Kaynaklarını da incelemen faydalı olabilir. Kunduz’da şu ana kadar, Ek Eylem konulu binlerce soru alanında uzman Türk Dili ve Edebiyatı eğitmenleri tarafından çözüldü. Şimdi o sorulardan biri senin için burada. Daha fazla ek fiil sorusu, ek fiil test ve detaylı çözümleri aşağıda!

I. Niceler sultandı, kraldı, şahtı II. Benimle değişti talihi, bahtı III. Yerle bir eyledim taç ile tahtı IV. Akıl almaz hünerlerim var benim. Yukarıda numaralanmış dizelerin hangilerinde ek fiil (ek eylem) kullanılmıştır?

TÜRKÇE

EK FİİL

I. Niceler sultandı, kraldı, şahtı II. Benimle değişti talihi, bahtı III. Yerle bir eyledim taç ile tahtı IV. Akıl almaz hünerlerim var benim. Yukarıda numaralanmış dizelerin hangilerinde ek fiil (ek eylem) kullanılmıştır?

☀️☀️☀️

Her ders için değişmeyen kilit nokta bol bol soru çözümü ile pratik yapmak. Çözemediğin sorulara yanıt bulmak istiyorsan sınava hazırlık sürecinde Kunduz hep yanında! Profesyonel eğitmenler tarafından hazırlanan Soru Çözümü, binlerce soru ve çözümden oluşan Soru Bankası hizmetlerimizden faydalanabilirsin.

Sınava hazırlanmanın en kolay yolu

Sınırsız video içerikler ve soru çözümleri ile sınava hazırlan

ÜCRETSİZ KAYDOL