İndirimi Kaçıranlar İçin Son Şans Bugün! 2025 paketlerinde fiyat artışından etkilenmemek için bugün paketini al.

İndüksiyon Akımı

Manyetizmada indüksiyon akımı.
Joseph Henry  ve Michael Faraday gibi bilim adamları   yaptıkları çalışmalarda manyetik akı değişimi  ile elektromotor kuvveti üretip elektrik akımını   oluşabileceklerini göstermişlerdi.
Birinci  ve ikinci durumlarımızda görmüş olduğunuz   etkinliklerde bunu nasıl yapacağımızı hep beraber  inceleyelim.
Öncelikle şekil 1'de görmüş olduğunuz   mıknatısımızı, bobinimiz yani akım makarasına  görmüş olduğunuz gibi bir ampermetre bağladık.   Belirli bir hızda, ok yönünde akım makarasına  yani bobinimize mıknatısımızı yaklaştıracak   olursak ampermetrenin saptığını gözlemleriz.
Yani  ampermetre üzerinden akım geçtiği gözlemleriz.   Aynı şekilde, şekil 2'deki etkinliğimize  baktığımızda mıknatısımızı bobinden   uzaklaştığımızda yine ampermetrenin saptığını  gözlemleriz.
İşte bunun sebebi, manyetik akının   yani bobinin içinden geçen manyetik alan  çizgilerinde değişim olduğu için bir akım   oluşur.
Biz bu akıma indüksiyon akımı diyoruz.  Bu akımı oluşturan elektromotor kuvvetine de   indüksiyon elektromotor kuvveti diyoruz.
Yani  potansiyel farkından, voltundan bahsediyoruz   aslında.
O halde indüksiyon akımını şuraya  ifade edecek olursak manyetik akının zamanla  değişiminden zamanla değişiminden indüksiyon akımı oluşur.
"Bu akımı oluşturan  elektromotor kuvvetine de indüksiyon elektromotor kuvveti ya da kısacası  EMK, indüksiyon EMK'sı denir" ifadesini   kullanacağız.
O halde görmüş olduğunuz gibi ve  bu ifadelerimizden yola çıkarak o halde burada   oluşacak indüksiyon EMK'sını, görmüş olduğunuz  şu indüksiyon elektromotor kuvveti, EMK'sı.
Yani   aslında potansiyel farktan bahsediyoruz.  "=" diyorum "/" çizgimi çekiyorum.
O zaman,   zamanla neyin değişimiydi?
Manyetik akının  değişimiydi ki manyetik akıyı nasıl gösteriyorduk?
   Şöyle "ΔΦ"şeklinde, buradaki görmüş olduğunuz  "ΔΦ" neydi manyetik akının değişimiydi.
Yani son   manyetik akıdan ilk manyetik akıyı çıkarttığınız  da zamanla indüksiyon EMK'sı olur.
Şuradaki bir   de "-" ifademiz olacak.
"-" ifadenin olma  sebebi, bunu kesinlikle unutmuyorsunuz,   "Lenz Yasası" der ki: İndüksiyon EMK'sı her  koşulda, her zaman kendisini oluşturan nedene   karşı koyacak yöndedir.
Yani bu ne demek?
  Manyetik akı artıyorsa sistem onu azaltıcı,   manyetik akı azalıyorsa sistem onu artırıcı  olacak.
Yani indüksiyon EMK'sı a oluşabilmesi   için manyetik akı değişecekti ya manyetik akı  azalırsa onu artıracak bir indüksiyon EMK'sı  artarsa azaltacak bir şekilde olacak.
O yüzden bu  eksiliğin sebebi Lenz Yasası'na göre ne demiştik?
   indüksiyon EMK'sı her zaman kendini oluşturan  nedene karşı koyacak yönde oluşur.
O halde,   bu söylediklerimizi şekil 1 ve şekil 2'  de ifade edecek olursak manyetik alan   çizgileri "N" kutbundan çıkış yapmıyor muydu?
  O halde görmüş olduğunuz gibi bu mıknatısımızı   şu anda sabit tuttuğumuzu varsayalım, manyetik  alan çizgilerinden sadece bu çizgi bobinimizin   içinden geçiyor gördüğünüz gibi.
Yani diğerleri  dışarı çıkıyor.
O halde biz bobinimizi ok yönünde   yaklaştırırsak bu manyetik alan çizgileri de  bobinin içine girecek yani görmüş olduğunuz gibi   bu bobinin içinde manyetik alan çizgisi artacak.  Bobin Lenz Yasası gereği artan manyetik akıyı   azaltacak yönde kendi içinde bir manyetik alan  oluşturmak zorunda çünkü içeri giren manyetik   alan çizgi sayısı artmış durumda.
O halde bu  şekilde bir manyetik alan oluşturmak zorunda   kalıyor.
Bunu oluşturabilmesi de için de görmüş  olduğunuz gibi sağ el kuralını hatırlayalım:   Dört parmak akımın yönü olacaktı.
Akımı bu şekilde  oluşturursa ancak manyetik alanı başparmak yönünde   oluşturabilir diyoruz.
Çünkü manyetik alanı görmüş  olduğunuz gibi sol tarafa oluşturmak zorunda.
O   zaman dört parmağımız nereyi gösterecek?
Akım  yönü bu şekilde olsun ki başparmak manyetik   alanı göstermiş olsun.
İşte biz bu akıma ne  dedik?
İndüksiyon akımı dedik çünkü içine  giren manyetik alan çizgilerini arttırdık.  Peki etkinlik 2'ye bakacak olursak manyetik   alan çizgileri görmüş olduğunuz gibi "N" kutbundan  "S" kutbuna doğru oluşuyordu, öyle değil mi?
Şöyle   ifade ediyorduk, manyetik alan çizgilerinin  varlığını böyle ifade ediyorduk.
Bu sefer   görmüş olduğunuz gibi ok yönünde manyetik alan  çizgilerimizi bobinimizden uzaklaştırıyoruz.   Bobinden uzaklaştırdığımız anda görmüş olduğunuz  gibi, bakın.
Bu çizgiler şu anda bu bobinin   içindeydi ama uzaklaştırdığımızda artık bu  çizgiler olmayacak.
Yani görmüş olduğunuz   bobinimizin içinde manyetik alan çizgileri yani  manyetik akı azaldı.
O halde bu bobin bunları   artırıcı yönde kendi içinde manyetik alan  oluşturmak zorunda kalıyor.
Bunu oluşturabilmesi   için de kendi içinde indüksiyon akımı oluşturması  gerekiyor.
Bu indüksiyon akımı nasıl olmak zorunda   o zaman?
Sağ el kuralı gereği dört parmağımız  akımın yönünü gösterecek ki demi?
Arkadan sarılacak   ki akım, baş parmağımız sağ tarafa doğru olsun.  O halde indüksiyon akımımız nasıl oldu?
Görmüş   olduğunuz gibi.
Yani ampermetrede şekil 1'de  akım, indüksiyon akımı sol tarafa doğru oluşurken görmüş olduğunuz gibi bu ampermetremizde  indüksiyon ters yönde oluşmuş oldu.