İndirimi Kaçıranlar İçin Son Şans Bugün! 2025 paketlerinde fiyat artışından etkilenmemek için bugün paketini al.

Nehirde Hareket

Nehirde Hareket Şimdi burada baktığımızda sabit  hızlı hareket eden bir nehir düşünün.
Yani şuraya   Va, Vakıntı ifade edeceğim.
Bu sağa doğru şu  şekilde sabit hızlı hareket eden bir nehir aldık   elimize.
Buraya baktığımızda şuradan yüzücü  hareket etmeye başlıyor.
Şu tarafa yazacağım.   Yüzücü buradan hareket etmeye başlıyor ve  olası alacağı yol neresi olacak aslında?
   "L" noktasına çıkmasını isteyeceğim.
Şuraya ben  "L" noktası desem normalde şurada çıkması lazım   ama hangi durumda akıntı hızının olmadığı  durumda.
O zaman diyeceğiz ki ırmakta yüzücü   kendisinin ilerlediği yere değil de nereye  gidecek?
Irmağın da kendi hızını bileşkesi   doğrultusunda birleştirdiği yere yani yere göre  hızına göre ilerleyecek.
Ben şimdi o zaman nasıl   ifade edeceğim?
Akıntı hızı var.
Şimdi yüzücünün  sadece kendi hızı yok ki.
Bir de yüzücüye etki   eden akıntı hızı var.
Onu ne yapmak zorundayım?
  Eklemek zorundayım.
Onu ekledikten sonra kimi   buluyorum?
Bir önceki videoda bahsetmiştik.  Yere göre hızı buluyorum şu şekilde.
O zaman   diyeceğiz ki ben yere göre hızı hesapladım.
Nasıl  yaptık?
Yüzücünün hızına akıntı hızını ekledim.   Yere göre hızı elde ettim.
O zaman artık  yüzücünün nereden çıkacağını gözlemliyorum.   "k" noktasından çıkacağını söylüyorum.
Evet,  şimdi o zaman baktığımızda yüzücünün suya göre   hızı derse ne diyeceğim yere göre hızlı dersen  edeceğim?
Suya göre hızı derse yüzücünün kendi   hızı olmuş olacak.
Yere göre hızı dediğimde  bütüne bakıyorum.
Bütüne bakıp akıntı hızını   eklemiş oluyorum ve artık yere göre hız dediğine  Vyer ifade ediyorum.
Şuraya da Vyer yazıyorum.   Akıntının eklenmiş hali bize yüzücünün yere  göre hızını verir.
Peki, bir not yazmak istersem   yüzücü nereden karşı kıyıya çıkıyor?
  Yere göre hız vektörünün doğrultusunda karşı kıyıya varır.
Evet, bu şekilde ifade ediyoruz Şimdi devam  ediyorum.
Buraya baktığımızda ve yine şurada   bir "d" mesafesi olsun.
Şurada bir "x" mesafesi  olsun.
Peki, ben bu nehirin genişliğini ve   aldığım yolu nasıl bulacağım?
Ona bakalım şimdi  yine ben suya göre hızını çizeyim şurada suya   göre hızı böyle olsun yüzücünün Vyüzücü diyelim.  Daha sonra bir de akıntı hızı olduğunu söyleyeyim.   Şöyle de bir Vakıntı hızı var.
Şimdi buraya  baktığımızda ne görüyorum?
Düşeyde aldığım yol   düşeydeki hızımla alınır.
Öyle değil mi?
Şunu  yazalım bence.
Ne diyelim?
düşeyde alınan yol   düşey yolu düşey hızla bulacaksınız.
Yatay yolu  yatay hızla bulacaksınız.
Ne demek istiyoruz?
   Bakın şimdi.
Bana bu "d" mesafesini aldıran  kim?
Yüzüncünün düşey hızı.
Akıntının düşey   hızı var mı?
Yok, o zaman ben diyeceğim ki ben  hareketten biliyorum.
X= VxT değil miydi?
Evet,   bu şekildeydi.
O zaman yazıyoruz istediğim şey  burada kim?
"d" mesafesi.
Ben "d" mesafesine   hangi hızla alıyorum?
Düşeydeki hızımla yani  Vyüzücü x T olarak ifade ediyorum.
Peki yatayda   beni sürükleyen kim?
Yatayda beni sürükleyen  yatay hız.
Peki, yatay hız yüzücüde yatay hız   var mı yok?
Kimde var yatar hız?
Akıntıda var.  O zaman diyorum ki X= Vakıntı x T yani benim şu   sürüklenme miktarı kime bağlı bu şekil için akıntı  hızına bağlı.
Peki yüzücünün karşı kıyı çıkması,   çıkma süresini etkileyen şeyler neler?
Düşey  hızla şu aradaki mesafe yani akıntı hızı   bu süreyi ne yapmıyor?
Etkilemiyor, karşı  kıyı çıkma süresini akıntı hızlı etkilemez.   Peki, bize şöyle bir hareketten bahsetseydi.
Yani  bana şöyle deseysi burası α açısı kadar burası α   açısı kadar yüzücü böyle α açısı yapacak şekilde  çıkmış.
Bir de şu şekilde bir akıntı var sistemde.   O zaman bu ifadeleri nasıl kullanacaktık?
Hemen  yazalım bileşenlerin ayırıyorduk hatırlıyorsanız   bileşenlerine nasıl ayırıyorduk?
Vektörlerden  hatırlayalım.
Yüzücünün kosinüs bileşeni komşu   olan kosinüstü.
Burası da yüzücünün sinüs bileşeni  olarak ifade ediliyor.
Yatayda alacağım mesela   sürüklenme miktarı da şu kadar olmuş olsun.
Bunu  yazarken "d" mesafesini ben kiminle alıyorum?
   Düşey hızla alıyorum.
O zaman yazalım.
"d"  mesafesi eşittir diyorum, düşey hızım benim   burada kim?
Vyüzücü.Sinα yani yüzücünün Sinα'sı  çarpı t diyoruz.
d = v.t idi ya, onu ifade   ediyoruz.
"x" için ne yazacağım peki?
Yani yatayda  sürüklenme miktarım için.
Artık yatayda benim   sadece akıntı hızım yok yatayda bir de kim var?
  Yüzücünün kosinüs bileşeni var.
O yüzden nasıl   yazıyorum Vyüzücü.cosα - akıntının hızı.
Neden  eksi?
Çünkü bakın birbirine zıt yönlü.
Eğer aynı   yönde olsaydı toplayacaktım.
Zıt yönlü olduğu için  ne yaptım, çıkarttım.
Burada hızı yazdıktan sonra   çarpı ne diyorum?
"t" süre.
Bu şekilde hesaplamış  oluyoruz.
Şimdi not dedik.
Bu notta ne ifade   ediyorum?
Şimdi buraya baktığımızda mesela bu x  yüzücüsü, y yüzücüsü, z yüzücüsü.
Sadece bunları   verip, akıntı hızının verip bize der ki işte hangi  noktadan karşı kıyıya çıkar.
Şunu demiş olsun,   x'in ve y'nin suya göre hızını vermiş olsun.  z'nin yere göre hızını vermiş olsun.
Soru bize   bunu söylesin.
Hadi bakalım x'in suya göre hızını  verdiyse benim ne yapmam lazım, x'in yere göre   hızını hesaplamam lazım.
Bakın hesapladım.
O zaman  x'in yere göre hızı neresi olacak kırmızı ile   çiziyorum şu olmuş olacak.
Yani yüzücüye akıntı  hızını ekledim, bu şekilde hesapladım.
Devam   ediyorum t, 2t, 3t, 4t, 5t.
Yani diyeceğim ki  x'in karşı kıyıya varma süresi 5t kadardır.
y'ye   bakıyorum.
y'nin ucuna da akıntı hızını ekledim,  çünkü suya göre hızını vermiş.
t, 2t şöyle 2,5t   diyeceğiz.
ty için de ne diyorum, 2,5t diye ifade  ediyorum.
Peki z'yi nasıl ifade edeceğim.
Şu   şekilde, t demişiz, 2t, 2,5t.
Neden ben akıntı  hızını ekledim?
Çünkü zaten z'nin yere göre   hızını vermiş bize.
O yüzden tz eşittir diyorum  Şöyle olacak, evet.
Yani şurada bittiği  için 2,5t diye, yani ne diyeceğiz?
   x'in karşı kıyıya varma  süresi en uzun olmuş olacak.