Hal Değişimi Konu Anlatımı ve Örnek Soru Çözümü

Hal Değişimi konu anlatımı ve soru çözümleri, Kunduz eğitmenimiz tarafından hazırlandı! Hal Değişimi hakkında bilmen gerekenler bu yazıda!

maddenin halleri hal değişimi ısı sıcaklık

Hal Değişimi konusu, TYT ve AYT Kimya için önemli bir konu. Her sene mutlaka soru geliyor. Temel konulardan biri olması sebebiyle, diğer konular için de önemli. Bilgileri öğrendikten sonra soru çözmeye başladığında bu konunun sana çok kolay geleceğine eminiz! Bu konudan önce, Maddenin Halleri konusuna da göz atmanı tavsiye ediyoruz. Kunduz eğitmenlerimizden Tıp Fakültesi öğrencisi Sefa, Maddenin Halleri ve Hal Değişimi Konu Anlatımı yaparak mutlaka görmen gereken örnek soruları seçti! Şimdi birlikte bu konuyu keşfedelim!


Saf Maddelerin Hal Değişimi Konu Anlatımı

hal değişimi erime buharlaşma süblimleşme iyonizasyon yoğuşma donma kırağılaşma deiyonizasyon
  • Katı halden sıvı hale geçmesine Erime 
  • Sıvı halden gaz haline geçmesine Buharlaşma,
  • Katı halden gaz haline geçmesine Süblimleşme,
  • Gaz halden plazma haline geçmesine İyonizasyon,
  • Gaz hâlden sıvı haline geçmesine Yoğuşma,
  • Sıvı halden katı haline geçmesine Donma,
  • Gaz halden katı hâline geçmesine Kırağılaşma,
  • Plazma halden gaz haline geçmesine Deiyonizasyon denir.

🚨🚨Hâl değişimi kimyasal değil, fiziksel bir olaydır.


Sıcaklık Artışında Hal Değişimi Grafiği
sıcaklık artışında hal değişimi

I. Bölge: Katı maddeye ısı verdiğinde katının sıcaklığı artar. Sıcaklık arttıkça katı taneciklerinin kinetik enerjileri artarak titreşim hareketleri hızlanır. Bu bölgede hâl değişimi gerçekleşmediği için madde homojendir.

II. Bölge: Düzenli biçimde ısı verilmeye devam edilirse verilen ısı, tanecikleri bir arada tutan etkileşimleri zayıflatır. Tanecikler daha serbest hareket ederek birbiri üzerinden kayar. Saf maddeler için bu değişimin meydana geldiği sıcaklık maddenin erime noktası olarak adlandırılır. Sıcaklık erime süresince sabittir. Bu bölgede bir miktar katı eridiği için ortamda katı-sıvı karışımı bulunur, madde heterojendir.

III. Bölge: Katının tamamı eridikten sonra kaynama noktasına kadar sıcaklık tekrar yükselmeye başlar. Verilen ısı sıvının buharlaşmasını sağlarken sıcaklık yükselmeye devam eder. Bu bölgede madde homojendir.

IV. Bölge: Kaynama noktasına gelince buharlaşma hızlanır. Sıvı tanecikleri arasındaki etkileşimler kopar. Tanecikler daha serbest, hızlı, bağımsız hareket eden gaz tanecikleri hâline gelir. Saf maddeler için bu değişimin gerçekleştiği sıcaklık maddenin kaynama noktası olarak adlandırılır. Sıcaklık kaynama süresince sabittir. Bu bölgede sıvı-gaz bir arada bulunur, madde heterojendir.

 V. Bölge: Sıvının tamamı buharlaştıktan sonra sıcaklık tekrar yükselmeye başlar. Verilen ısı gazın sıcaklığını yükseltir. Bu bölgede madde homojendir.


Sıcaklık Düşüşünde Hal Değişimi Grafiği
sıcaklık düşüşü

I.Bölge: Gaz soğutulursa gaz taneciklerinin sıcaklığı düşer. Sıcaklık düştükçe gaz taneciklerinin kinetik enerjileri azalarak hareketleri yavaşlar. Bu bölgede hâl değişimi gerçekleşmediği için madde homojendir.

II. Bölge: Düzenli biçimde soğutmaya devam edilirse tanecikler arasında etkileşimler oluşarak gaz sıvıya dönüşür. Saf maddeler için bu değişimin meydana geldiği sıcaklık yoğuşma noktası olarak adlandırılır ve kaynama sıcaklığına eşittir. Sıcaklık yoğuşma süresince sabittir. Bu bölgede gaz-sıvı karışımı olur, madde heterojendir.

III. Bölge: Gazın tamamı yoğuştuktan sonra oluşan sıvının sıcaklığı tekrar düşmeye başlar. Bu düşme donma noktasına kadar devam eder. Bu bölgede madde homojendir.

IV. Bölge: Sıvı tanecikleri arasındaki etkileşimler oluşarak taneciklerin hareketi kısıtlanır. Tanecikler bulunduğu yerde titreşim hareketi yapar. Saf maddeler için bu değişimin gerçekleştiği sıcaklık maddenin donma noktası olarak adlandırılır ve erime sıcaklığına eşittir. Sıcaklık donma süresince sabittir. Bu bölgede sıvı-katı bir arada bulunur, madde heterojendir.

V. Bölge: Sıvının tamamı donduktan sonra sıcaklık tekrar düşmeye başlar. Bu bölgede madde homojendir. Saf bir maddenin ısınma-zaman ve soğuma-zaman grafiği birbirinin tersidir.

NOT:🚨 Erime noktası donma noktasına, kaynama noktası da yoğuşma noktasına eşittir.
ÖNEMLİ NOT: 🚨🚨Saf maddelerde erime, donma, kaynama, yoğuşma süresince sıcaklık sabittir.


Örnek Soru Çözümü

Maddenin Halleri ve Hal Değişimi konusunu tam olarak anlamak için senin de tahmin edeceğin üzere bol bol soru çözümü yapmak da çok önemli. Çünkü bilgileri ve kuralları öğrendikten sonra, soruların içinde nasıl yer aldığını görmen gerekiyor. Kendi kaynaklarına ek olarak MEB tarafından yayınlanan Kazanım Testlerini de çözmeni tavsiye ediyoruz. Kunduz’da şu ana kadar, Maddenin Halleri ve Hal Değişimi konulu binlerce soru alanında uzman Kimya eğitmenleri tarafından çözüldü. Daha fazla Hal Değişimi sorusu ve detaylı çözümlerini görmek istersen, aşağıdaki butona tıklayabilirsin!

Bu konuya ait birçok soru tipini inceleyerek konuyu pekiştir.

Kunduz’a şimdiye dek sorulmuş 12 milyondan fazla soruya ve çözümlerine dilediğin yerden eriş.

İNCELE

Kunduz’u şimdi indir

İlk 3 sorunu ücretsiz sorarak denemeye başla.

Yazar Hakkında
Kunduz Eğitmen

Türkiye'nin dört bir yanındaki alanında uzman Kunduz eğitmenleri, senin için konu anlatımı yapıyor ve görmen gereken soruları seçiyor!