19. TÜRKÇE Kapadokya'yı özel bir coğrafya yapan ve peribacaları oluşumuyla böylesine görsel bir şölene dönüştüren sihirli değnek

19. TÜRKÇE Kapadokya'yı özel bir coğrafya yapan ve peribacaları oluşumuyla böylesine görsel bir şölene dönüştüren sihirli değnek değil elbette, jeolojik zamanlardaki aktif volkanlardır. Neredeyse 60 milyon yıl önce 3. Jeolojik Dönem'de başlayan Toros Dağları'nın yükselmesi ve kuzeyde bulunan Anadolu fayını sıkıştırması sonucu bölgedeki yanardağlar birden harekete geçmiştir. Karlı silü- etiyle şimdilerde manzarasına doyulmayan Erciyes Dağı, Güllü Dağ ve Hasan Dağı bundan 10 milyon yıl öncesine kadar lav püskürten aktif yanardağlardı. Kapadokya ise arkeolojik kazılarda bulunan deniz canlılarının fosillerinden anlaşıldığı üzere bir iç denizdi. Yanardağlardan 10 milyon yıl önce Üst Miyosen'le başlayıp 2 milyon yıl önce Pliyosen'e kadar püsküren lavlar, platolara inerek bu iç denizi, gölleri ve akarsuları kurutmuştur. Kuruyan zeminin üstünde neredeyse 100-150 metre kalınlığında bir tüf tabakası oluşmuştur. Oluşan tabakanın içinde volkan külü, kum taşı, kil ve bazalt içeren kayaçlar olduğundan bazı alanlarda sert, bazı alanlarda ise oyulabilecek yoğunlukta lav birikmeleri meydana gelmiştir. Bu tabaka ilerleyen za- manlarda bölgeden geçen Kızılırmak başta olmak üzere, vadilerin yamacından inen seller ve rüzgârların etkisiyle değişime uğramıştır. Bitki örtüsünün azlığı ve tüf tabakasının geçirimsizli- ğiyle kuvvetlenen sel suları akarken sert kayaların arasında inatla yol açmaya çalışmıştır. Sert kayalar azgın suların gücü karşısında çatlayıp koparken alt kısımlarında ise derin dalgalı vadiler bırakmıştır. Tabiatın bu coğrafyada asırlar boyu bir sanatkâr, bir heykeltıraş edasıyla çalışması ve emek vermesiyle dünyada eşi benzeri olmayan şapkalı, konik gövdeli peribacaları oluşumu gerçekleş- miştir. Bu metinle ilgili, I. Kapadokya'daki tüm dağlar çok uzun zaman önce aktif yanardağlardı. II. Tabiat olayları, oluşan kayaçları şekillendirmede başrol görevi üstlenmiştir. III. Oluşan tüf tabakasının içinde birden fazla kayaç oluşumu meydana gelmiştir. IV. Peribacaları oluşumunun ilk evresinde aktif volkanlar etkili olmuştur. yargılarından hangisine ulaşılamaz? A) I B) II DENEME C) III D) IV BBBBBB