Hayalindeki netler. İhtiyacın olan her şey. Tek platform.

Soru çözüm, yayın seti, birebir rehberlik, canlı dersler ve daha fazlası Kunduz’da. Şimdi al, netlerini artırmaya başla.

Kalıtımın Genel İlkeleri Soruları

1.
TEST
5
A)
AaBbDDee X AabbddEe çaprazlanması sonucu bütün karakter-
ler yönüyle baskın bir erkek çocuk olma ihtimali kaçtır?
3
16
B)
KALITIMIN TEMEL İLKELERİ
Mendel Genetiği
nolo-so no sgiladonis
1
16
C)
3
8
D).
1
8
E)
3
32
afg
Biyoloji
Kalıtımın Genel İlkeleri
1. TEST 5 A) AaBbDDee X AabbddEe çaprazlanması sonucu bütün karakter- ler yönüyle baskın bir erkek çocuk olma ihtimali kaçtır? 3 16 B) KALITIMIN TEMEL İLKELERİ Mendel Genetiği nolo-so no sgiladonis 1 16 C) 3 8 D). 1 8 E) 3 32 afg
7. MmnnRr genotipli dişi bir birey ile mmNnRr genotipli
erkek bir bireyin çaprazlanması sonucu oluşacak oğul
döldeki,
I. fenotip çeşidi,
1
II. genotip çeşidi
sayıları aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Mmim
No N
A)
8
B)
12
C) 8
D)
4
E)
8
||
27
12
12
8
8
MM
Biyoloji
Kalıtımın Genel İlkeleri
7. MmnnRr genotipli dişi bir birey ile mmNnRr genotipli erkek bir bireyin çaprazlanması sonucu oluşacak oğul döldeki, I. fenotip çeşidi, 1 II. genotip çeşidi sayıları aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir? Mmim No N A) 8 B) 12 C) 8 D) 4 E) 8 || 27 12 12 8 8 MM
222 ÖRNEK-4
Genleri bağımsız ve genotipi EfGGHH olan bir canlı ile ilgili,
1. İki çeşit gamet oluşturabilir. 224 x
II. fgH gametinin oluşma ihtimali 1/4'tür.
the tr
III. Fgh genotipli gamet çeşidi meydana getirebilir. X
açıklamalarından hangileri doğrudur
A) Yalnız I
B) Yalnız
D) I ve II
E) I ve III
C) Yalnız III
Biyoloji
Kalıtımın Genel İlkeleri
222 ÖRNEK-4 Genleri bağımsız ve genotipi EfGGHH olan bir canlı ile ilgili, 1. İki çeşit gamet oluşturabilir. 224 x II. fgH gametinin oluşma ihtimali 1/4'tür. the tr III. Fgh genotipli gamet çeşidi meydana getirebilir. X açıklamalarından hangileri doğrudur A) Yalnız I B) Yalnız D) I ve II E) I ve III C) Yalnız III
ması sonu-
rden han-
asılığı
sılığı
lığı
A)
B)
C)
D)
anlarında kraliçe ve erkek arılar verimli iken, işçi
anlar kısırdır. Kraliçe ve işçi arılar dişi olup diploit kro-
mozom takım sayısına sahipken, erkek arılar monoploit
kromozom takım sayısına sahiptir.
Mendel Genetiği ve ç
Buna göre, AaBbCc genotipli bir kraliçe arı ile abc
genotipli bir erkek arının çiftleşme uçuşu sonrası
kraliçe arı kovana geri döndüğünde, ABC fenotipli
dişi ve erkek arıların oluşma ihtimali aşağıdakiler-
den hangisinde doğru olarak verilmiştir? (Genler
bağımsızdır)
ABC fenotipli
dişi arı
1/2
1/4
1/8
1/8
1/16
ABC fenotipli
erkek arı
1/4
1/8
1/8
1/16
1/8
98
CC
99
16
22
V
3/
%
2
Bir araştırmacının, yapmış olduğu dihibrit çaprazla-
ma sonuçlarının Mendel yasalarından önemli ölçü-
de saptığını gözlemlemesine,
I. karakterlerin kalıtımından sorumlu genlerin bağlı
olup, kromozom üzerinde birbirine yakın konum-
landığı için cross over olayının gerçeklesme
BETOEHN
İ
Aa
Aa
5.
A
C
6. Aş
ze
Biyoloji
Kalıtımın Genel İlkeleri
ması sonu- rden han- asılığı sılığı lığı A) B) C) D) anlarında kraliçe ve erkek arılar verimli iken, işçi anlar kısırdır. Kraliçe ve işçi arılar dişi olup diploit kro- mozom takım sayısına sahipken, erkek arılar monoploit kromozom takım sayısına sahiptir. Mendel Genetiği ve ç Buna göre, AaBbCc genotipli bir kraliçe arı ile abc genotipli bir erkek arının çiftleşme uçuşu sonrası kraliçe arı kovana geri döndüğünde, ABC fenotipli dişi ve erkek arıların oluşma ihtimali aşağıdakiler- den hangisinde doğru olarak verilmiştir? (Genler bağımsızdır) ABC fenotipli dişi arı 1/2 1/4 1/8 1/8 1/16 ABC fenotipli erkek arı 1/4 1/8 1/8 1/16 1/8 98 CC 99 16 22 V 3/ % 2 Bir araştırmacının, yapmış olduğu dihibrit çaprazla- ma sonuçlarının Mendel yasalarından önemli ölçü- de saptığını gözlemlemesine, I. karakterlerin kalıtımından sorumlu genlerin bağlı olup, kromozom üzerinde birbirine yakın konum- landığı için cross over olayının gerçeklesme BETOEHN İ Aa Aa 5. A C 6. Aş ze
38
8.
Bir memeli türünde; kahverengi post rengi geni beyaz post
rengi genine, uzun boynuzluluk geni ise kısa boynuzluluk ge-
nine baskındır.
Buna göre, post rengi ve boynuzluluk karakteri yönüyle he-
terozigot bir erkek ile aynı genotipe sahip bir dişinin çap-
razlanmasının sonucuyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden
hangisi yanlıştır?
A) Çaprazlama sonucu en fazla oluşabilecek fenotip çeşit sa-
yısı 4'tür.
B) Çaprazlama sonucu 9 farklı genotip oluşabilir.
C) Post rengi ve boynuzluluk yönüyle homozigot baskın birey
oluşma olasılığı 1/4'tür.
D) Çaprazlama sonucunda fenotip oranı 9: 3:3:1 olur.
E) Post rengi ve boynuz uzunluğu yönüyle heterozigot geno-
tipli olan bir birey en fazla 4 çeşit gamet oluşturabilir.
Biyoloji
Kalıtımın Genel İlkeleri
38 8. Bir memeli türünde; kahverengi post rengi geni beyaz post rengi genine, uzun boynuzluluk geni ise kısa boynuzluluk ge- nine baskındır. Buna göre, post rengi ve boynuzluluk karakteri yönüyle he- terozigot bir erkek ile aynı genotipe sahip bir dişinin çap- razlanmasının sonucuyla ilgili olarak aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır? A) Çaprazlama sonucu en fazla oluşabilecek fenotip çeşit sa- yısı 4'tür. B) Çaprazlama sonucu 9 farklı genotip oluşabilir. C) Post rengi ve boynuzluluk yönüyle homozigot baskın birey oluşma olasılığı 1/4'tür. D) Çaprazlama sonucunda fenotip oranı 9: 3:3:1 olur. E) Post rengi ve boynuz uzunluğu yönüyle heterozigot geno- tipli olan bir birey en fazla 4 çeşit gamet oluşturabilir.
15. Bir canlının somatik hücresinde bulunan kromozomlar ve üze-
rindeki genler aşağıda verilmiştir.
A)
BX
ABC
Krossing over
olmadığında gamet
çeşidi sayısı
2
4
4
8
16
a
b
DUD
Bu canlının krossing over olmadığında ve krossing over ol-
duğunda oluşturabileceği gamet çaşidi sayısı kaçtır?
EGKM
D M
L
@G KML
Krossing over
olduğunda gamet
çeşidi sayısı
8
32
64
64
128
Biyoloji
Kalıtımın Genel İlkeleri
15. Bir canlının somatik hücresinde bulunan kromozomlar ve üze- rindeki genler aşağıda verilmiştir. A) BX ABC Krossing over olmadığında gamet çeşidi sayısı 2 4 4 8 16 a b DUD Bu canlının krossing over olmadığında ve krossing over ol- duğunda oluşturabileceği gamet çaşidi sayısı kaçtır? EGKM D M L @G KML Krossing over olduğunda gamet çeşidi sayısı 8 32 64 64 128
Bozuk dentin X kromozomuna bağlı baskın alelle kalıtı-
lan bir hastalıktır.
Buna göre, sağlıklı baba ile bozuk dentinli annenin sağ-
lıklı kızları olmuştur.
Bu çiftin ikinci çocuklarının bozuk dentinli erkek ol-
ma ihtimali aşağıdakilerden hangisidir?
A)
1
2
B) 1/12
4
C)
1
8
Test 53
D)
1
16
E)
32
Biyoloji
Kalıtımın Genel İlkeleri
Bozuk dentin X kromozomuna bağlı baskın alelle kalıtı- lan bir hastalıktır. Buna göre, sağlıklı baba ile bozuk dentinli annenin sağ- lıklı kızları olmuştur. Bu çiftin ikinci çocuklarının bozuk dentinli erkek ol- ma ihtimali aşağıdakilerden hangisidir? A) 1 2 B) 1/12 4 C) 1 8 Test 53 D) 1 16 E) 32
Wi
19. Hücre bölünmesi sırasında kromatin iplikler kısalıp kalin-
laşarak, özel katlanmalar ile kromozom adı verilen yapıyı
oluşturur.
00 00 00 00 00 00 00 00
000000000
T
N
M
Kromozom üzerinde verilen M, T ve N bölgeleriyle
ilgili olarak;
I. M kardeş kromatitler olup aynı kalıtsal bilgiyi
taşırlar.
II. T kromatin olup yapısında DNA' nın bir zinciri
bulunur.
III. N kinetokor bölgesi olup iğ ipliklerinin bağlandığı
özel bölgedir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız
B) I ve II
D) ve III
X
E) I, II ve III
I ve III
Biyoloji
Kalıtımın Genel İlkeleri
Wi 19. Hücre bölünmesi sırasında kromatin iplikler kısalıp kalin- laşarak, özel katlanmalar ile kromozom adı verilen yapıyı oluşturur. 00 00 00 00 00 00 00 00 000000000 T N M Kromozom üzerinde verilen M, T ve N bölgeleriyle ilgili olarak; I. M kardeş kromatitler olup aynı kalıtsal bilgiyi taşırlar. II. T kromatin olup yapısında DNA' nın bir zinciri bulunur. III. N kinetokor bölgesi olup iğ ipliklerinin bağlandığı özel bölgedir. ifadelerinden hangileri doğrudur? A) Yalnız B) I ve II D) ve III X E) I, II ve III I ve III
DYR
1.
6.5. Mendel Genetiği ve Sapmalar
insanlardaki bir karakterle ilgili aşağıdaki bilgiler
verilmiştir.
✓ Otozomal kromozomlarda bulunan aleller ile
aktarılır.
23/11/2022
✔ Karakteri oluşturan alellerden biri diğeri üze-
rinde tam baskındır.
Buna göre,
I. Anne ve babanın fenotipinde görülmeyen bir
özelliğin yavru bireyin fenotipinde görülmesi
yavrunun baskın fenotipli olduğunu ispatlar.
II. Babanın fenotipinde görülen fakat annenin
fenotipinde görülmeyen bir özelliğin yavru
bireyin fenotipinde ortaya çıkması ilgili özelli-
ğin yalnızca babadan geçtiğini ispatlar.
III. Fenotipleri aynı olan anne ve babanın fenoti-
pinde görülen bir özelliğin yavru bireyin feno-
tipinde görülmemesi anne ve babanın baskın
fenotipli olduğunu gösterir.
yorumlardan hangileri yanlıştır?
A) Yalnız I
B) Yalnız III
D) I ve III
C) I ve II
E) II ve III
3.
V
16
Biyoloji
Kalıtımın Genel İlkeleri
DYR 1. 6.5. Mendel Genetiği ve Sapmalar insanlardaki bir karakterle ilgili aşağıdaki bilgiler verilmiştir. ✓ Otozomal kromozomlarda bulunan aleller ile aktarılır. 23/11/2022 ✔ Karakteri oluşturan alellerden biri diğeri üze- rinde tam baskındır. Buna göre, I. Anne ve babanın fenotipinde görülmeyen bir özelliğin yavru bireyin fenotipinde görülmesi yavrunun baskın fenotipli olduğunu ispatlar. II. Babanın fenotipinde görülen fakat annenin fenotipinde görülmeyen bir özelliğin yavru bireyin fenotipinde ortaya çıkması ilgili özelli- ğin yalnızca babadan geçtiğini ispatlar. III. Fenotipleri aynı olan anne ve babanın fenoti- pinde görülen bir özelliğin yavru bireyin feno- tipinde görülmemesi anne ve babanın baskın fenotipli olduğunu gösterir. yorumlardan hangileri yanlıştır? A) Yalnız I B) Yalnız III D) I ve III C) I ve II E) II ve III 3. V 16
17. Aşağıdaki iki aileye ait soyağaçlarında otozomal çekinik
bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler taralı olarak
belirtilmiştir.
B
1. Aile
¹OTO²
3
2
2. Aile
B) = 1/2
6
8
Buna göre bu iki ailenin 4 ve 7. ile gösterilen
çocuklarının evliliğinde belirtilen özelliği fenotipinde
gösteren çocuklarının olma olasılığı hangisinde doğru
verilmiştir?
A) 2/1/201
C)/1/2 D) //
²/3/3
Diğer Sayfaya Geçiniz.
Biyoloji
Kalıtımın Genel İlkeleri
17. Aşağıdaki iki aileye ait soyağaçlarında otozomal çekinik bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler taralı olarak belirtilmiştir. B 1. Aile ¹OTO² 3 2 2. Aile B) = 1/2 6 8 Buna göre bu iki ailenin 4 ve 7. ile gösterilen çocuklarının evliliğinde belirtilen özelliği fenotipinde gösteren çocuklarının olma olasılığı hangisinde doğru verilmiştir? A) 2/1/201 C)/1/2 D) // ²/3/3 Diğer Sayfaya Geçiniz.
2.
1.
Kan gruplarının belirlenmesiyle ilgili olarak öğrencileriyle
deney yapmak isteyen bir öğretmen Anti-A ve Anti-B test
serumlarının etiketlerinin kaybolduğunu görüyor. Bunun
üzerine öğretmen, kan gruplarını bilen dört öğrencisin-
den aldığı kanları kullanarak test serumlarının etiketleri-
nin ne olduğunu belirlemeye karar veriyor.
Bu dört öğrenciden;
Burak
Duru
Melisa
Demir
A) Melisa ve Demir
C) Duru ve Melisa
A,
: Özelliiği gösteren
dişi birey
B,
kan grubuna sahip olduğuna göre, öğretmen hangi
iki öğrenciyi seçerse amacına ulaşamaz?
: Özelliiği gösteren
erkek birey
O,
AB
ÇIKMIŞ SORULAR
E) Duru ve Burak
B) Melisa ve Burak
D) Duru ve Demir
O: Özelliği göstermeyen
dişi birey
Özelliği göstermeyen
erkek birey
3. Aşağıdaki so
belirli bir öze
Yanıt Yayınları
Buna göre,
otozom.
II. otozom
X krom
IV. X krom
taşınma bi
A) ve II
4. Aşağıdaki
kinik olara
reyler (4,
ralı bireyc
Biyoloji
Kalıtımın Genel İlkeleri
2. 1. Kan gruplarının belirlenmesiyle ilgili olarak öğrencileriyle deney yapmak isteyen bir öğretmen Anti-A ve Anti-B test serumlarının etiketlerinin kaybolduğunu görüyor. Bunun üzerine öğretmen, kan gruplarını bilen dört öğrencisin- den aldığı kanları kullanarak test serumlarının etiketleri- nin ne olduğunu belirlemeye karar veriyor. Bu dört öğrenciden; Burak Duru Melisa Demir A) Melisa ve Demir C) Duru ve Melisa A, : Özelliiği gösteren dişi birey B, kan grubuna sahip olduğuna göre, öğretmen hangi iki öğrenciyi seçerse amacına ulaşamaz? : Özelliiği gösteren erkek birey O, AB ÇIKMIŞ SORULAR E) Duru ve Burak B) Melisa ve Burak D) Duru ve Demir O: Özelliği göstermeyen dişi birey Özelliği göstermeyen erkek birey 3. Aşağıdaki so belirli bir öze Yanıt Yayınları Buna göre, otozom. II. otozom X krom IV. X krom taşınma bi A) ve II 4. Aşağıdaki kinik olara reyler (4, ralı bireyc
Örnek 3
Hh Kk MM nn XRX' genotipindeki bir bireyden, hKMnXⓇ genoti-
pinde gametlerin meydana gelme oranı nedir? (H, K, M, n genleri
farklı kromozomlar üzerindedir.)
A) 1/4
Çözüm
son
>
B) 1/8
3
C) 3/10
D) 3/16
E) 1/32
ÖSYM Sorusu
Biyoloji
Kalıtımın Genel İlkeleri
Örnek 3 Hh Kk MM nn XRX' genotipindeki bir bireyden, hKMnXⓇ genoti- pinde gametlerin meydana gelme oranı nedir? (H, K, M, n genleri farklı kromozomlar üzerindedir.) A) 1/4 Çözüm son > B) 1/8 3 C) 3/10 D) 3/16 E) 1/32 ÖSYM Sorusu
Aşağıdaki soyağacında X kromozomu üzerinde çekinik
1012
con
olarak taşınan bir özelliği
fenotipinde gösteren bireyler
misione,nebraiciones
koyu renkte verilmiştir.
X6
etop novaslum gedure
1
3
oblenol loed ov92963
X
2
LO
5
sbold
Stellinal
6
Cub stale bio 10
(7) 8
9eb (10)
Soyağacındaki numaralanmış bireylerle ilgili aşağıda-
ki ifadelerden hangisi yanlıştır?
them
A) 1, 4, 9 ve 10 numaralı bireyler, aynı genotipe sahiptir
B) 2, 3 ve 5 numaralı bireyler, aynı genotipe sahiptir.
C) 8 numaralı bireyin çekinik fenotipe sahip bir erkek ço-
cuğunun olma olasılığı yoktur.
D) 6 numaralı bireyin genotipi kesin olarak belirlenemez.
E) 7 numaralı bireyin fenotipinde bu özelliğin gözlenmesi,
4 numaralı bireyin taşıyıcı olduğunu kanıtlar,
Biyoloji
Kalıtımın Genel İlkeleri
Aşağıdaki soyağacında X kromozomu üzerinde çekinik 1012 con olarak taşınan bir özelliği fenotipinde gösteren bireyler misione,nebraiciones koyu renkte verilmiştir. X6 etop novaslum gedure 1 3 oblenol loed ov92963 X 2 LO 5 sbold Stellinal 6 Cub stale bio 10 (7) 8 9eb (10) Soyağacındaki numaralanmış bireylerle ilgili aşağıda- ki ifadelerden hangisi yanlıştır? them A) 1, 4, 9 ve 10 numaralı bireyler, aynı genotipe sahiptir B) 2, 3 ve 5 numaralı bireyler, aynı genotipe sahiptir. C) 8 numaralı bireyin çekinik fenotipe sahip bir erkek ço- cuğunun olma olasılığı yoktur. D) 6 numaralı bireyin genotipi kesin olarak belirlenemez. E) 7 numaralı bireyin fenotipinde bu özelliğin gözlenmesi, 4 numaralı bireyin taşıyıcı olduğunu kanıtlar,
5.
İnsanda,
• X kromozomunda bulunan bir gen, embriyonun erkek
olarak gelişmesini önleyen bir madde (anti-testis fak-
törü) üretir.
• Y kromozomundaki bir gen ise anti-testis faktörünün
çalışmasını engeller.
Buna göre,
1. XY,
II. XXY,
III. XYYZ
gonozomlarından hangilerini taşıyan zigotların geliş-
mesiyle erkek bireyler oluşur?
B) Yalnız II
A) Yalnız I
D) I ve II
C) Yalnız III
E) I, II ve III
Biyoloji
Kalıtımın Genel İlkeleri
5. İnsanda, • X kromozomunda bulunan bir gen, embriyonun erkek olarak gelişmesini önleyen bir madde (anti-testis fak- törü) üretir. • Y kromozomundaki bir gen ise anti-testis faktörünün çalışmasını engeller. Buna göre, 1. XY, II. XXY, III. XYYZ gonozomlarından hangilerini taşıyan zigotların geliş- mesiyle erkek bireyler oluşur? B) Yalnız II A) Yalnız I D) I ve II C) Yalnız III E) I, II ve III
1.
Bir tavuk türünde yumurta büyüklüğü üç çift gen ta-
rafından kontrol edilmektedir. "AABBCC" genotipine
sahip olan tavuklar, 90 gr'lık yumurta "aabbcc" ge-
notipindeki tavuklar ise 30 gr'lık yumurta meydana
getirmektedirler.
Bu karakterle ilgili her baskın gen yumurtada 15
gr'lık bir artışa neden olmaktadır.
Bu tavuk cinsinde, 90 gr'lik yumurta veren bir erkek
ile, 30 gr'lık yumurta veren dişi çiftleştirildiğinde, yu-
murta ağırlıkları 60 gr olan F₁ dölü oluşuyor.
1
1
Bu çaprazlamadan elde edilen F, dölündeki dişi
ve erkeklerin çaprazlanmasıyla;
I. 75 gr'lık yumurta veren tavuk
II. 40 gr'lık yumurta veren tavuk
III. 50 gr'lik yumurta veren tavuk
fenotipindeki bireylerden hangileri meydana ge-
lebilir?
A) Yalnız I
B) I ve II
DNI ve III
C) I ve III
E) I, II ve III
4
Biyoloji
Kalıtımın Genel İlkeleri
1. Bir tavuk türünde yumurta büyüklüğü üç çift gen ta- rafından kontrol edilmektedir. "AABBCC" genotipine sahip olan tavuklar, 90 gr'lık yumurta "aabbcc" ge- notipindeki tavuklar ise 30 gr'lık yumurta meydana getirmektedirler. Bu karakterle ilgili her baskın gen yumurtada 15 gr'lık bir artışa neden olmaktadır. Bu tavuk cinsinde, 90 gr'lik yumurta veren bir erkek ile, 30 gr'lık yumurta veren dişi çiftleştirildiğinde, yu- murta ağırlıkları 60 gr olan F₁ dölü oluşuyor. 1 1 Bu çaprazlamadan elde edilen F, dölündeki dişi ve erkeklerin çaprazlanmasıyla; I. 75 gr'lık yumurta veren tavuk II. 40 gr'lık yumurta veren tavuk III. 50 gr'lik yumurta veren tavuk fenotipindeki bireylerden hangileri meydana ge- lebilir? A) Yalnız I B) I ve II DNI ve III C) I ve III E) I, II ve III 4
Kan grubu B. Rh(+) M olan bir erkek ile A Rh(-) Nolan
bir kadının evliliklerinden kan grubu yönüyle;
1. hem AB0 hem de MN sistemi bakımından eş baskın
özellikte olan,
II. Rh sistemi ve ABO sistemi yönüyle çekinik fenotipte
olan,
III. alyuvar zarları üzerinde kan grubuyla ilgili 5 çeşit an-
tijen bulunan,
IV. kanın plazma kısmında bu kan grupları için antikor
bulundurmayan
AB Rh (JMN
özelliklerinden hangilerine sahip çocuklar dünyaya
gelebilir?
(0
A) Yalnız I
D) I, III ve IV
B) II ve III
C) III ve IV
EXI, II, III ve IV
Biyoloji
Kalıtımın Genel İlkeleri
Kan grubu B. Rh(+) M olan bir erkek ile A Rh(-) Nolan bir kadının evliliklerinden kan grubu yönüyle; 1. hem AB0 hem de MN sistemi bakımından eş baskın özellikte olan, II. Rh sistemi ve ABO sistemi yönüyle çekinik fenotipte olan, III. alyuvar zarları üzerinde kan grubuyla ilgili 5 çeşit an- tijen bulunan, IV. kanın plazma kısmında bu kan grupları için antikor bulundurmayan AB Rh (JMN özelliklerinden hangilerine sahip çocuklar dünyaya gelebilir? (0 A) Yalnız I D) I, III ve IV B) II ve III C) III ve IV EXI, II, III ve IV