Cümlede Anlam Soruları
Ortaokul Türkçe
Cümlede Anlam5. Aşağıdaki cümlelerin anlam ilişkisini (neden- sonuç, amaç-sonuç, koşul-sonuç) yanlarına belirtiniz.
a. Son çıkan kitabını imzalatayım diye uzun bir kuyruğa girdim.
(.......
(.......
b. Gözlem gücü kuvvetli olduğu için birçok sorunun önüne geçti.
Inicilian
c. Günümüzde yaşanan teknolojik gelişmeler hat sanatını da etkiledi. (..
d. Yarın akşam gelirseniz müdürle görüşebilirsiniz.
(...........
e. İnsanlar su ihtiyaçlarını karşılamak için baraj inşa etmişlerdi.
(......
Ortaokul Türkçe
Cümlede Anlam4.
1. Metin
Ben, toplumsal ve bireysel yaşamlarımızdaki durumları, yaşamın gürültü patırtısını, uğultusunu, bulanık ve
duru akışlarını atılgan, okuru allak bullak eden, hop oturtup hop kaldırtan bir dille anlatmayı görev edinmiş
biriyim. Bu nedenle çevreme baktığımda beni izleyebilen ya da yaşamın bereketini öyküleştirmek amacıyla
benim kadar didinen bir kimseyi göremiyorum. Bu yüzden bana yakın hiç kimse yoktur bizde ama dünyada
benim yakınlarında olmak istediğim yazarlar çoktur. Bunların en başlarında da Dostoyevski gelir.
2. Metin
Örnek
Aslina
şekild
ne de
nin ic
Bu metinde sözü edilen yazarların ortak yönü aşağıdakilerden hangisidir?
A) Yazarken titiz olmaları
C) Sosyal olmaktan hoşlanmamaları
Kendimi çok az döküp saçıyorum. Normal, gündelik bir hayat sürdürüyorum; bu da bana yetiyor. Insanlarla
tartışmak, günde elli kişiyle görüşüp konuşmak bana göre değil. Sürekli olarak okuyup yazıyorum. Çok dik-
kat ve özenle yazıyorum. Ayrıca alışık olmadığım insanlarla görüşmek beni rahatsız ediyor. Hayran ilişkisi
bumerang gibidir, her an nefrete dönüşebilir, budar, ehlileştirir insanı.
B) Toplumdan kopuk yaşamaları
D) Hedefleri doğrultusunda hareket etmemeleri
168
geçr
yaşa
Bu
A)
Ortaokul Türkçe
Cümlede AnlamTÜRKÇE
karşı
riski
mata,
IV
eri-
let,
rir.
in
karekök
3.
.
●
● doğayı (1)
●
●
●
aldığımız ödünçtür
kalan
doğa (II)
miras değil (III)
dedelerimizden
torunlarımızdan (IV)
Bu ifadelerle anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturuldu-
ğunda numaralanmış ifadelerden hangisi bu cümlede
yer almaz?
B) II
C) III
DIV
Ortaokul Türkçe
Cümlede Anlam40. "Sıkı Arkadaşlar ve Spagetti Canavarı" adlı kitabınızda
yakasını aksiliklerden kurtaramayan iki erkek kardeşin
gündelik yaşamını anlatmışsınız. Aslında bu kitapta
söz konusu olan, kendi çocukluk anılarınız. Bu anila-
ri yazarken güldürü unsuruna geniş yer vermişsiniz.
Buna göre geçmişte yaşadığınız her şey, gerçekten
kitapta anlatıldığı kadar komik miydi yoksa mizah, de-
neyimlerle ortaya çıkan bir durum mu?
Aşağıdakilerden hangisi, bu soruya cevap olarak
söylenmiştir?
A) Ben çocuk kitaplarında mizahın vazgeçilmez bir
unsur olduğuna inanıyorum. Çocukları eğlendirmek,
eğlendirirken de okumayı sevdirmek çok önemli.
Bunu gerçekleştirebiliyorsam ne mutlu bana!
B) Çocukluğumda her şeyin bu kadar gülünç olması
mümkün değil tabi ki. Ancak ben komik yanları keş-
fettiğimi ve bunu tecrübelerimle bütünleştirdiğimi
düşünüyorum. Mizah biraz da tecrübe işi.
C) Kitaptaki tüm kişiler gerçekte de vardı. Ben bu ger-
çek kişileri biraz daha abartılı şekilde anlattım. Buna
rağmen anlattıklarımın gerçek çocukluk anılarım
olduğunu hiçbir zaman iddia etmedim.
D) Özellikle çocuk okurun metinlerimi takip edebil-
mesini önemsiyorum elbette ki. Bunun için onların
dikkatini ve ilgisini çekebilecek olay ve kahramanlar
kullanmak daha mantıklı geliyor bana.
41. Güneş gibi parlayan güzel kaşağının dişlerine baktım.
Çok keskin ve sivri idi. Biraz köreltmek için duvarın taş-
larına sürtmeye başladım. Dişleri biraz köreldi. Atlara
bishiri durmuyordu
Ortaokul Türkçe
Cümlede Anlamavram
3.
Türk Dil Kurumunun e-sözlüğünde yer alan "terzi" sözcüğüyle ilgili bazı açıklamalar aşağıda verilmiştir.
terzi
Karma
Türk Dil Kurumu
Sözlükleri
terzi
Köken Farsça derzi
1. Giysi biçip diken kimse, dikişçi.
Şehrin yedi mahallesinde herkesin baş eğdiği bir terzi olmalıydım.
• terzi kendi söküğünü dikemez.
terzi" sözcüğünün
Parmak Alfabesiyle Gösteriliş
100
C) II, IV ve V.
Strik Seg
Buna göre ("terzi" sözcüğünün açıklamalarında, sözlüklerde bulunması beklenen;
I. Sözcüğün tanımlanması ve tanıma uygun kullanımının örneklendirilmesi, v
II. Sözcüğün, içinde kullanıldığı deyim ve atasözlerine yer verilmesi,
III. Sözcüğün "Parmak Alfabesi'nde gösteriliş şekline yer verilmesi,
IV. Sözcüğün ortaya çıktığı dil ve o dildeki hâli ile ilgili bilgi verilmesi,
V. Sözcüğün yaygın olarak kullanım sebebinin belirtilmesi
niteliklerinden hangileri örneklenmiştir?
A) I, II ve III.
B) I, II ve IV.
Artık Türkçe Dersinde Ustalaşma Zamanı!.
a
D) I, III ve IV.
Ortaokul Türkçe
Cümlede Anlamge-
mizin
ediği
ku-
her
eri
ni-
ek
SI
Av
TÜRKÇE ▼
6 (1) Nerede olduğunu şimdi hemen toparlayamıyorum takat bir yerde okumuştum iyimser insanla
kötümser insanı birbirinden ayırmak üzere güzel bir usul bulmuşlar. Bir masanın üzerine yarım bar-
dak su koyup insanları teker teker davet ederek masanın üzerinde ne gördüklerini sormuşlar. Kö-
tümserler yani o her şeyi kara, her şeyi korkunç, her şeyi noksan görenler, "Yarısı boş bir bardak
görüyorum." demiş. Buna karşılık iyimser olanlar "Yarısına kadar dolu bir bardak görüyorum." demiş
Kötümserler gerçekten böyledir. Onların gözlerine boşluklar çarpar. Yürekleri sanki vesvese ile dol-
durulmuştur. (II) Parmağında küçük bir sivilce çıkarsa kötümser bunun bir hastalık başlangıcı olduğunu
düşünür. İyimser ise parmağında bir sivilce çıktığını, bunu geçiştirmenin mümkün olduğunu düşünür.
Böylelikle kendisine de etrafına da hayatı zehretmez. Ama kötümser öyle değildir. (IN) Hiçbir şeyden
memnun olmadığı, en iyi firsatlar karşısında zihnini kötü ihtimallere doğru işlettiği için her şeyden önce
kendisini berbat eder. Daima kara kara düşündüğünden gülme fırsatlarını sık sık kaçırır. Adeta yaşaya-
maz. Allah'ın bahşettiği o bulunmaz imkânı kullanmadan bu dünyadan göçer gider.
Bu metindeki altı çizili cümlelerin anlam ilişkileri aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru
gosterilmiştir
D)
1
Amaç-sonuç
Amaç-sonuç
Neden-sonuç
Koşul-sonuç
11
Koşul-sonuç
Neden-sonuç
Koşul-sonuç
Amaç-sonuç
111
Neden-sonuç
Koşul-sonuç
Amaç-sonuç
Neden-sonuç
Ortaokul Türkçe
Cümlede Anlam1.
1. Bu testte 20 soru vardır.
2. Cevaplarınızı, cevap kâğıdına işaretleyiniz.
İşyerlerinde kazalara sebep olabilecek tehlikelere karşı
1
önlemler alınmaya çalışılır. Bazı iş yerlerinde kaza riski
11
RKÇE
seviyesi çok yüksektir. Bu nedenle herhangi bir hata,
IV
|||
çok ciddi sonuçlar doğurabilir.
V
Bu metindeki numaralanmış sözcüklerden hangileri-
nin eş ya da zıt anlamlısına,
Suç, hiçbir nedene dayandırılamaz. Bu nedenle devlet,
kanunlar yoluyla suça karşı bazı tedbirleri hayata geçirir.
Bu tedbirler neticesinde toplumda suç işleyen insanların
sayısının azaltılması amaçlanır.
metninde yer verilmemiştir?
A) I ve II
C) III ve IV
B) II ve III
D) III ve V
3.
Ortaokul Türkçe
Cümlede AnlamIşleyen Zeka Yayınları
17. "Hayatın en büyük hataları, başarıya ne kadar yaklaştıklarını bilmeyen insanların vazgeçmelerinden
dolayı olur." cümlesinde verilmek istenen iletiyi en iyi anlatan görsel aşağıdakilerden hangisidir?
A)
B
.SINIF
ISLEYEN
D)
Ortaokul Türkçe
Cümlede AnlamTÜRKÇE
13 (1) Bir şeyi sahiplenmek, korumak, geliştirmek, sür-
dürebilir kılabilmek için yüreğimize, beynimize silin-
memecesine "sevgi"yi yerleştirmeliyiz. (II) İnsanoğ-
lunun toplumsal yaşamında, ilişkilerinde, "sevgi"nin
var olma gerekliliği bana göre değişmez kuraldır ya
da öyle olmalıdır. (III) Kişi mesleğini sevmezse başa-
rılı olamaz, ilerleyemez. (IV) Kendini sevmezse geli-
şemez, mutsuz olur, çevresine yabancılaşır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerle ilgili aşağı-
dakilerden hangisi yanlıştır?
A) I. cümlede amaç-sonuç ilişkisine yer verilmiştir.
B) II. cümlede öznel ifadeye başvurulmuştur..
C) III. cümlede koşul-sonuç ilişkisine yer verilmiştir.
D) IV. cümlede neden-sonuç ilişkisine yer verilmiştir.
Ortaokul Türkçe
Cümlede Anlamadi-
ak
la-
ye
ordum.
ndığını
m size.
cila-
gide.
= der-
Bunu
dan
türlü
O yıllar-
mezdim.
16. Yazmaya şiirle başladım ben. Ortaokula gidiyordum.
Zamanla, yazdıklarımı içinde topladığım bir şiir def-
terim oldu. Liseye başladığımda epeyce şiir birikmişti
orada. Lisedeyken hikâye ve denemeler de yazmaya
başladım. Edebî değer bakımından pek kıymetli sayıl-
mazdı yazılarım ve şiirlerim. Ancak yazarlık serüveni-
min temelini bunlar oluşturdu.
Bu parça aşağıdaki sorulardan hangisine cevap
olarak söylenmiş olabilir?
A) Yazarlığa nasıl başladınız?
B) İlk yazdığınız şiiri hatırlıyor musunuz?
C) Yazmayla ilgili alışkanlıklarınız nelerdir?
D) İlk kitabınız yayımlandığında ne hissetmiştiniz?
Ortaokul Türkçe
Cümlede AnlamHaber yazıları, bir olay ya da olguyla ilgili bilgilerin 5N1K kuralına göre yazılı metin hâline getirilmesiyle oluşur. 5N1K kuralı,
haberin "ne, nasıl, niçin, nerede, ne zaman, kim" sorularına göre kurgulanmasıdır.
Bu açıklamaya göre aşağıdakilerin hangisi 5N1K kuralına göre yazılmış bir haber yazısıdır?
A) "Tuvalete giren adam telefonunu klozete düşürdü. Herkesi şaşkına çeviren olay ise bundan sonra patlak verdi. Aniden
hamle yaparak tuvalet deliğinden telefonunu almaya çalışan adam elini sıkıştırınca olaya itfaiye müdahale etmek zorun-
da kaldı." haberini gazetede görünce epey gülmüştüm.
B) Tesla'nın otomatik pilotuna portakallı çözüm üreten bir adam, iki dakikada bir direksiyona elinizi koymanızı isteyen, uya-
ri ve sinyal sesi çıkaran güvenlik sistemine çözüm buldu. Konya'da yaşayan şoför, formülü direksiyona koyduğu porta-
kalda buldu.
C) Çeşitli araştırmalar, sıcak havada şiddet suçlarının arttığını gösteriyor. ABD'de hava sıcaklığı 26 dereceye doğru yüksel-
dikçe suç oranları da artıyor ama 32 derecen sonra yeniden düşmeye başlıyor. Bu durum da gösteriyor ki sıcak havalar-
da daha stresli oluyoruz.
D) Son dönemlerde bilgisayar bağımlılığı, çağın en büyük sorunlarından biri oldu. Özellikle okul çağı çocuklarında bu sorun
gün geçtikçe artmakta. Her gün gelişen teknoloji beraberinde yeni oyunları getiriyor. Bu durum doğrudan bilgisayar ba-
şında geçirilen vakti de artırıyor.
Ortaokul Türkçe
Cümlede Anlam12.Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım
yanlışı yapılmıştır?
A) Orhan Veli'nin "Anlatamıyorum" şiirini çok
sevdim.
B) En son "Fareler ve İnsanlar" adlı kitabı oku-
dum.
C) "Vatan Yahut Silistre", Namık Kemal'in ti-
yatro eseridir.
D) "Otuz Beş Yaş" şiiri Cahit Sıtkı Tarancı'nın-
mış.
Ortaokul Türkçe
Cümlede Anlam8. Düşüncenin yönünü değiştiren ifadeler, iki düşünce
arasında olumludan olumsuz düşünceye veya olum-
suzdan olumlu düşünceye geçişi sağlar.
Buna göre aşağıdakilerin hangisinde düşünce-
nin yönünü değiştiren bir ifadeye yer verilmemiş-
tir?
A) Söylenen tüm sözlere ancak susarak karşılık ve-
rebildim.
B) Sen de bizimle gelebilirsin ama sözümden çık-
mayacaksın.
C) Onun da gelmesini çok istedim lakin o yine vakit
bulamadı.
D) Bu Kadar işi tek başıma yaptım fakat bir teşek-
kür bile etmedi.
MODEL E
Ortaokul Türkçe
Cümlede AnlamBÖLÜM 8
226
1.
Cümle Türleri
Anlamına Göre Cümleler/Yapılarına Göre Cümleler
EFSANE TEST
Cümlede anlatılan iş ya da eylemin gerçekleştiğini ya da gerçekleşeceğini bildiren cümlelere olumlu cümle,
gerçekleşmediğini veya gerçekleşmeyeceğini bildiren cümlelere olumsuz cümle denir. Örneğin, "Topa sert
vurunca top dışarı gitti." cümlesi anlamına göre olumlu bir cümledir. "Bu sefer gol atamadı." cümlesi ise an-
lamına göre olumsuz bir cümledir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerden hangisi anlamına göre diğerlerinden farklı bir cümledir?
A) Gözyaşları bir türlü dinmiyordu.
B) Çocuklar, beni okulun önünde beklesin.
C) Söylediklerinizi, emin olun, anlamıyor değiliz.
D) Aradığınız kitap burada da yok.
Ome
Bu
lapla
Ome
işi b
Buna
Yor
pktim
taldim
cümle
Ortaokul Türkçe
Cümlede Anlam1. Kitaplar; düşünen, arayan, sor
yürekleri, bizim için işleyen beyinleri değil
Bu cümleden kitaplarla ilgili aşağıdakilerin hangisine
A) Okuyucuyu önemseyerek oluşturulduğuna
Yazarlarının birikimlerini yansıttığına
C) Düşüncelerin yanında duyguları da ilettiğine
D) Uretilme sürecinin çok zor olduğuna
2. Aynaya bakmayı hiç düşünmemiş birisinden kendi gerçeğiyle ilgili yorum bekleyemeyiz.
Bu cümleye anlamca en yakın olan cümle aşağıdakilerden hangisidir?
A) Kendi değerini fark edemeyen insandan başkalarının değerini bilmesi istenmez.
Kendilerini iyi tanımayan insanların öz eleştiri yapmaları zordur.
e insanlar kendilerini görmek istedikleri gibi görürler.
D) Hayatın gerçekleriyle yüzleşmeyen insan kendini tanıyamaz.
3. Aşağıdaki cümlelerin hangisi kanıtlanabilirlik açısından diğerlerinden farklıdır?
ADToplantıya tüm yöneticilerin katıldığı söylendi.
By Köylüler, rüzgârdan merhamet beklercesine bağırıyordu.
Günlük sorunlar, insanların yıpranmasına neden olur.
6.
1. öyle
2. sihirbazdın
3. bile
4. kaybettin
5. beni
6. bir
Numarala
A) 6-2-1
C) 1-2
7. A
Ortaokul Türkçe
Cümlede Anlameri tek
evin ön
mus.
çiğnetme
esi.
in ürünle
ngilerind
we IV
e Ill
angisin
ur?
13
7. (1) Kazak dağcılar asıl mesleği doktorluk
olan Türk dağcının yorgun düştüğünü
görüp endişelendiler. (II) Bu şekilde de-
vam etmesi büyük bir risk taşıdığından
ana kampa dönmesi için onu ikna et-
meye çalıştılar. (III) 43 yaşındaki dağcı
Hakan Güvenç, onlara doktor olduğunu
hatırlattı ve endişe etmelerine gerek
olmadığını söyledi. (IV) Geriye dönmek
öyle zordu ki sırf bunu yapmamak için
yeniden tırmanışa geçmeye razı olabilir-
di.
Test
Yukarıdaki numaralı cümlelerin hangi-
sinde sebep-sonuç ilişkisi söz konusu
değildir?
A) 1 B) II
10
C) III
JA
D) IV
9.