Kökler ve Ekler Soruları

Ortaokul Türkçe
Kökler ve EklerUUR
c) salincak d) sulamis
1
işte burası benim dünyam...Demir kuşlar, demir atlar,
demir kutular yok. Zaman, korku (1), telaş hastalık yok
Benim dünyamin (2) çekirdeğinde lav yok. Benim dünyamin
çekirdeğinde sevgi ve mutluluk var. Dışarıya korkmadan
çikiyorum. Demir kuşlardan bombalar yağmayacak. Demir
atlar çocuklara zarar vermeyecek. İnsanlar demir kutuların
karşısında hapsolmayacak (3). Akillarini demir kutulara esir
vermeyecek (4)," TAHA ÜVEYS ŞEN (5/B)
9) Yukarıdaki parçada numaralanmış sözcüklerle ilgili
açıklamalarin hangisi yanlıştur?
a) 1.Sözcük eylemden ad yapan yapım ekini almıştır.
by 2.Sözcük hem iyelik hem ilgi eki almıştır.
* 3.Sözcük birleşik yapili bir sözcüktür:
d) 4. Sadece gelecek zaman ekini almıştır.
.

Ortaokul Türkçe
Kökler ve Eklerkök
ek
ek
ek
kök
ek
ek
ek
kök
ek
ek
ek
D. Aşağıdaki metinde yer alan yapım eki almış sözcükleri kütucuklara yazınız.
Kelebeklerin kanatlarındaki pulların güneş ışığını çok verimli bir şekilde soğurabildiği biliniyor. Bu çok heyecan
verici bir şey. Ne de olsa Guneş büyük bir enerji kaynağı. Ancak Güneş enerjisinin verimli bir şekilde kullanıl-
masını sağlayacak teknolojiler geliştirmek gerekiyor. Araştırmacılar, kelebeklerin kanatlarındakı pulların güneş
enerjisini verimli bir şekilde nasıl soğurabildiğini bulmak istiyorlar. Bunu bulurlarsa çok daha iyi güneş pilleri
geliştirebilecekler
Türkçe Ustası
237
5. Sınıf

Ortaokul Türkçe
Kökler ve EklerAşağıdaki cümlelerin hangisinde
altı çizili sözcük, diğerlerinden
farklı bir ek almıştır?
A) Sınıf arkadaşlarını kırıcı bir tavırla eleştirdi.
B) Sınavda sonuncu olacağını tahmin etmemişti.
C) Boğucu sıcaklar, hayatı olumsuz etkiliyor.
D) Onun eserlerine akıcı bir üslup hâkimdi.

Ortaokul Türkçe
Kökler ve Ekler12. İstersen kitabımı sana verebilirim.
G. Aşağıdaki paragrafta ilgi eki (tamlayan eki) alan sözcükleri kutulara yazınız. (6x2=12 puan)
Nisanın sonuydu. O sene köyün çocuklarıyla şehirdeki okula gidiyorduk. Her sabah servis bizi köyden alıp
okulun önüne bırakıyordu. Öğretmenimiz beni sınıfın başkanı seçtiği için servisten inince koşa koşa sınıfa
gidiyordum. Tahtaya dersin adını yazıp öğrencilerin sessizliğini sağlıyordum.
148

Ortaokul Türkçe
Kökler ve EklerSanırım ki günler hep güzel gidecek,
Her sabah böyle bahar,
Ne iş güç gelir aklıma ne yoksulluğum
Derim ki: "Sıkıntılar duradursun!"
Şairliğimle yetinir, avunurum.
Orhan Veli Kanık'a ait dizelerin hangisinde
veya hangilerinde iyelik zamiri kullanılmıştır?
A) Yalnız I.
B) II ve III.
C) III ve V.
D) III, IV ve V.

Ortaokul Türkçe
Kökler ve EklerKÖK VE EK-2
Kelimeler
SIRA NO
Kelimenin Kökü
Aldig Ek
1
2
Öğretmen
Bölge
Olmuş
3
4
Sonsuz
de
5
Sizde
6
Çizin
Yurdum
ögret Cisim köku menc
Bol Cisim kolki") ge
lol (isim koko2 mue
son Celil koki 2 suz
Siz leiil köku)
Giz (isim kökü 2
Yurlfill köke) dom
Savas(isinkoks ) ai
ça lis(isim köli)
kök(fiil köki?
15
Ders(fill köku)
Ilik
7
8
Savaşçı
Çalışma
ma
9
10
Köklü
11
Derslik
UM
12
Okuyorum
Jokuyor(fiil köki?
13
Radyoyu
Badyo
tahta
dan
Tahtadan
14
lar
15
Uçaklar
Jack
16
Armudun
Armid
e
17
Yeşim'e
yeşim
te
Sözcükte
18
Isorcik
llamba
la-
Lambalar
19
Cuk
Baloncuk
balon
20
lar
Saçları
Isar
21
du
Okudu
Joku
22
Ik Hap
Kitaplık
23
Ağacın
24
Kalemi
agac
kalem
Sira
25
Sırasına
26
Merve'de
Imerve
27

Ortaokul Türkçe
Kökler ve Ekler7. Aşağıdaki altı çizili sözcüklerden hangisi hem
iyelik hem hål eki almıştır?
A) Köyde bizden başka dört aile daha yaşıyor.
B) Arabasını her hafta sonunda mutlaka temizlerdi.
C) Marketten gelirken bir şişe süt getirir misin?
D) Araba su sıçratınca pantolonum çamur oldu.

Ortaokul Türkçe
Kökler ve EklerAşağıdaki tabloda “mi” ekinin görevlerini uygun kutucuklara işaretleyiniz. (6x1=6 puan)
Pekiştirme
Zaman
No
Cümle
Soru
1.
2.
Yarışma için sen de şiir yazdın mı?
Sıcak mi sicak bir havada yola çıktık.
Mete uyandı mı hemen yanıma gelsin.
Yarın bizi zor mu zor bir yolculuk bekliyor.
3.
3
4.
5.
Tahir sizin takıma mi transfer oldu?
6.
Trabzon şampiyon oldu mu değmeyin keyfime!

Ortaokul Türkçe
Kökler ve EklerAlıştırma
Sözcüğün kökü
Kazanım: T.5.3.10
Aşağıdaki şiirlerde altı çizill sözcüklerin köklerini bulun ve uygun kutuya yazın.
SEVGİLERDE
Sevgileri yarınlara biraktiniz
Çekingen, tutuk, saygılı.
Bütün yakınlarınız
Sizi yanlış tanıdı.
Bitmeyen işler yüzünden
(Siz böyle olsun istemezdiniz)
Bir bakış bile yeterken anlatmaya her şeyi
Kalbinizi dolduran duygular
Kalbinizde kaldı.
Siz geniş zamanlar umuyordunuz
Çirkindi dar vakitlerde bir sevgiyi söylemek.
Yılların telaşlarda bu kadar çabuk
Geçecegi aklınıza gelmezdi.
Gizli bahçenizde
Açan çiçekler vardı.
Gecelerde ve yalnız
Vermeye az buldunuz
Yahut vakit olmadı.
Behçet NECATIGIL
BAHAR SUR
• Bu sabah mutluluga ac pencereni
Bir güzel arin dünkü kederinden
Bahar geldi, bahar geldi, güneşin dogdugu yerden
Çocugum uzat ellerini.
Su güzelim bulut
gözla buzağıyı
Duy böyle koşturan
sevinci
Dinle nasıl telas telas çırpıyor
Toprak ananın kalbi.
Şöyle yanı başıma çimenlere uzanan
Kulak ver gümbürtüsüne dünyanın
Sonra güneşin, baharın ve aşkın
Türküsünü söyleyelim bir agızdan,
Ataol BEHRAMOGLU
KÖKÜ FİİL OLANLAR
KÖKÜ İSİM OLANLAR
TUDEM
5
5. Sınıf Türkçe

Ortaokul Türkçe
Kökler ve Ekler8. Sınıf Kazanım Değerlendirme - 2
10.
Birleşme sırasında kelimelerinden hiçbiri veya ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğramayan birleşik kelimeler ayrı yazı-
lir: aynık otu, ardıç kuşu vb.
• Kelimelerden her ikisi veya ikincisi birleşme sirasında anlam değişmesine uğradığında bu tür birleşik kelimeler bitişik ya-
zılır: keçiboynuzu (bitki), danaburnu (böcek) vb.
Buna göre,
1. Aslan ağzı çiçeğinden bahçemizde rengârenk var.
II. Ali su çiçeği olduğu için okula gelemiyormuş.
III. Kışları kuşburnu ve ihlamur çayı içerim.
IV. Bal arılarında sadece dişi arınıiğnesi vardır.
numaralanmış cümlelerden hangilerinde geçen birleşik kelimelerin yazımı yanlıştır?
D) I ve III
c) llI
ve IV
B) I e IV
A) I ve II
jn conuk yayınlarının gözde yapıtlarından biri olan "Tavşan Peter'in Hikâyesi" adlı kitap, önce İngiliz yayıncı Frederick
ti Daha sonra en az altı yayıncı daha eseri geri çevirmişti. Sonunda eserin yazarı olan bayan,
Tülitan kısa zamanda büyük bir beğeni kazanmıştı. Önceleri, ki-
ni Yüz yıla yaklaşan bir zaman dilimin-

Ortaokul Türkçe
Kökler ve EklerLaris
soza
ara
yo
8. "-mış" eki aşağıdaki cümlelerin han-
gisinde yapım eki olarak kullanıl-
mıştır?
A) Annesine yıllarca hizmet etmiş.
B) Dolmuş az önce buradan geçti.
C) Her akşam kitap okuyormuş.
D) Gelmiş ama seni bulamamış.

Ortaokul Türkçe
Kökler ve Ekler4.
Türkçede kökler, isim kökleri ve fiil kökleri olmak
üzere ikiye ayrılır.
Varlıkların, kavramların, iş, oluş, durum bildiren
duyguların ismi olan kök-köklere ise fiil kökü de-
lere isim kökü denir. nir.
Buna göre aşağıdaki cümlelerde geçen altı çizili
sözcüklerden hangisi isim köküdür?
A) Bu sefer gezi planımızı sen yapacaksın.
B) Şuraya yeni bir çizgi daha ekleyeceğiz.
C) Burası canlı hayatı açısından çok önemli.
D) Bu kırık parçanın yerine yenisini ekleyelim.

Ortaokul Türkçe
Kökler ve EklerKAVRNORUM
k işareti () koyunuz.
"at, kız, kaz, yağ" gibi bazı sözcükler hem
7
isim hem de fiil kökü olabilir.
Isim köklerini bulmak için köke"-mak
8
-mek" mastar eki getiririz.
9
Eklerin tek başına bir anlamı yoktur.
10
Ekler eklendiği sözcüğe göre değişim gös-
terebilir
11
"Insanlardan" sözcüğü anlamı değiştiren
bir ek almıştır.
12
Bir sözcük hem yapır hem de çekim eki
alabilir

Ortaokul Türkçe
Kökler ve Ekler4. Yapım ekleri, sonuna geldiği sözcüğün anlamını değiştiren eklerdir.
Buna göre aşağıdakilerin hangisinde "sebze" sözcüğünün aldığı ek, yapım eki değildir?
A) Sağlıklı olmak istiyorsan sebzeden vazgeçme.
B) Sebzelik, balkondaki dolabın yanında duruyor.
C) Sebzeli pilav yaptım bugün, gel de yiyelim.
D) Bugün sebzeci gelmediği için patlıcan alamadım.

Ortaokul Türkçe
Kökler ve EklerFemus z-Kitap
X
Q
:
:
:
? Geliyor
.
:
:
:
ARI
:
? Misafirlik
:
o
o
Etkinlik Aşağıdaki kelimelerin kendisiyle ilişkili parçalanamayan en küçük parçasını, yani kök kısmını
karşılarındaki boşluklara yazınız.
? Silgiler
? Kitaplık
?
?
Simitçi
Koşturma
?
Korkusuz
?
?
Bilgiler
Aşçımız
? Karanlıkta
?
?
Soruları
Hastalıktan
? Zeytinlik
? Gitmiştik
Bilmezmiş
Yaralıyı
? Umutsuzluk
Onluklar
? Adamlık
? Çocukluğumuz :
? Vurunca
? İyimsersin
?
? Şaşırtıcı
Ayaktaki
? Gururlu
? Kötülük
:
:
.
:
KALEM
Q
BOYUT
:
:
ISARETLEYICI
SILGI
•1010196
SEKILLER
:
:
GERIAL
HEPSINI SIL
:
:
:
ISLENSEL
HAREKET
FERNLIST
kitap.com PRO
* Notlarim
Q
BILCI PETEL
Sözcüðün kökünü belir-
Video Çözüm
İçerik Havuzu
Menü
0 Zenginleştirme
= içindekiler
0 Beyaz Tahta
<
87
>
Ders Tekrani
H
Aramak için buraya yazin
9°C Saganak yagis
A 48)
19:14
20.12.2021

Ortaokul Türkçe
Kökler ve Ekler5.
Ben küçükken babam bana hiç oyuncak almadı. Ne zaman bir oyuncak istesem babam "Hadi gel,
1
11
birlikte yapalım." derdi. Bir kâğıt parçasına çizimler yapar, basit hesaplamalarla oyuncakları tasarlar.
130
sonra da oyuncağımızı yapardık. Zamanla oyuncak tasarlamak ve oyuncak yapmak benim için vazge-
çilmez bir tutku oldu. Bugün dünya çapında çok sevilen bir oyuncak firmasına sahip olmamı babama
borçlu olduğumu düşünüyorum.
IV
Bu metindeki numaralanmış fiil kipleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?
A) I. fiil, görülen geçmiş zaman kipiyle çekimlenmiştir.
B) II. fiil, istek kipiyle çekimlenmiştir.
C) III. fiil, geniş zaman kipiyle çekimlenmiştir.
D) IV. numaralı fiil, şimdiki zaman kipiyle çekimlenmiştir.