Anlatım Bozuklukları Soruları

Ortaokul Türkçe
Anlatım Bozuklukları11.
9. X) Evde boş boş oturduğu için canı sıkılıyordu.
(11) Yakınlarını ziyaret etmek üzere evden ayrıldı.
(III) Aradan epey zaman geçtiğinden, yolu hatırla-
yamıyordu. (IV) Bir ağaç tanıdık geldi ve o yoldan
gitti.
Metinde numaralanmış cümlelerden hangisinde
amaç belirtilmiştir?
C) III.
D) IV.
B) II.
A.
58

Ortaokul Türkçe
Anlatım Bozuklukları2. Günümüzde dergilerin yerini çoktan blog sayfaları almaya
başladı bile. Internetle ulaşılabilecek video sayfaları, ço-
cuklar için iki boyutlu dergi sayfalarından çok daha cazip.
Çok satılan pek çok gençlik romanının blog yazarlarından
çıkması bize gelecekte olabilecek şeyler hakkında önem-
li şeyler fısıldıyor. Asıl olan hayal gücüdür. Bu hayal gücü-
nün günümüzde resimle buluşarak okura, hareketli ani-
masyonlarla buluşup tablet ve telefon ekranlarından da ço-
cuklara ulaştığını görüyoruz. Teknolojik gelişmeler bazı
şeyleri önlenemez hâle getiriyor.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden
hangisidir?
A) Blog yazarlarının kitaplarının diğer yazarların kitapla-
rindan fazla satılması kaçınılmazdır.
B) Tablet ve telefon ekranlarının çocukları kendine çek-
mesi üzerine araştırmalar yapılmalıdır.
C) Dergilerin yerini blog sayfalarının alması dergi hazır-
layanların başarısızlığından kaynaklıdır.
D) Hayal gücünün resim ve videoya dönüştürülerek ca-
zip hâle getirilmesini önlemek zordur.
Model Eğitim Yayınları
"Paragraf

Ortaokul Türkçe
Anlatım BozukluklarıEyle
9
6. Fiilin en temel özelliği, işin kim tarafından ve ne za-
man yapılmış olduğunu belirtmesidir. Bir fiilin kip
ve şahıs ile ifade edilmiş haline "çekimli fiil" denir.
Buna göre,
1. 1940'ta kurulan Köy Enstitüleri, modern bir eği-
tim kurumu olarak tasarlandı.
II. Enstitüler konusunda bilimsel nitelikli çalışma-
lar yok denecek kadar azdı.
III. Enstitülerin temelinde köyü ve köylüyü kalkın-
dirma düşüncesi vardı.
IV. Enstitüler, kızların okula gönderilmesi açısın-
dan büyük bir fark yarattı.
cümlelerinden hangilerinde çekimli eylem vardır?
A) I ve II
C) I ve IV
B) I ve III
D) III ve IV

Ortaokul Türkçe
Anlatım Bozuklukları.
.
Cevdet Şamikoğlu İlkokulunun 1H sınıfından kasım ayında altı öğrenci okumaya geçmiştir. Okumaya geçen
öğrencilerin isimleri şunlardır:
Ezgi
· Emine
• Murat
Poyraz
Ege
• Ecrin
Bu öğrencilerin okumaya geçme sırası ile ilgili şunlar bilinmektedir:
Emine, Murat'tan hemen sonra okumaya geçmiştir.
Ege'den sonra bir kişi daha okumaya geçmiştir.
Okumaya ilk geçen öğrenci Ezgi'dir.
• Poyraz okumaya en son geçmemiştir.
Bu bilgilere göre öğrencilerin okumaya geçme sırası ile ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle yanlıştır?
.
A) Poyraz, Emine'den sonra okumaya geçmiştir.
B) Okumaya en son geçen öğrenci Ecrin'dir.
C) Emine 3. sırada okumaya geçmiştir.
D) Murat, dördüncü sırada okumaya geçmiştir.

Ortaokul Türkçe
Anlatım Bozuklukları25. Beyşehir Gölü, 1991'de birinci derece doğal sit alanı
ilan edildi. Aynı zamanda "önemli kuş alanı" ve "önemli
bitki alanı" olan göl, yerleştiği-tektonik kökenli çukur-
luğu da bereketlendiriyor. Söğüt ve kavak ağaçlarının
altına gizlenen Hanboğazı Deresi, gölün suladığı ta-
rim arazilerini keserek ilerliyor ve sazlıkların arasından
durgun suya karışıyor. Beyşehir Gölü'nde 30'dan fazla
ada var. Haciakif, gölün ikinci büyük adası.
Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakiler-
den hangisi söylenemez?
+ A) Karşılaştırma yapılmıştır.
+ B) Açıklamalara yer verilmiştir.
öznel yargılara yer verilmiştir.
D) Mecaz anlamlı kelimeler kullanılmıştır.
?

Ortaokul Türkçe
Anlatım Bozuklukları9.
• Soru eki veya sözü içeren ve soru anlamı
taşıyan cümle veya sözlerin sonuna konur.
• Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle
karşılanan yer, tarih vb. durumlar için kul-
lanılır.
• Soru bildiren ancak soru eki veya sözü içer-
meyen cümle ve sözlerin sonuna konur.
Bu açıklamalara göre aşağıdaki cümlelerin
hangisinde soru işareti (?) yanlış kullanıl-
mıştır?
A) Şair 12. yüzyılda Eskişehir'de (?) yaşamış.
B) Onunla aramızda ne geçtiğini sordu, bana?
C) Veznedeki kadın başını kaldırdı: -Baba
adınız?
D) Ne zaman bitecek bu huzursuzluk?
00

Ortaokul Türkçe
Anlatım BozukluklarıDy
8. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?
A) Şifrenizi oluştururken en az bir özel karaktere yer verilmelidir.
B) Şifreniz en az altı, en çok dokuz karakterden oluşabilir.
Sitemize üye olabilmeniz için şifre belirlemeniz gerekmektedir.
D) Şifrenizde yer alan harfler yan yana olmamalıdır.

Ortaokul Türkçe
Anlatım BozukluklarıDoğan Akadet
5. Sifat-filler, fillere getirilen "-an (-en), -ası (-esi), -maz
(-mez), -ar (-er/-vr/-ir/-r), dik (-dik/-duk/-dük), -acak
(-ecek), -mış (-miş/-muş/-müş)" ekleriyle elde edilir ve
genellikle cümlede de sıfat görevinde kullanılırlar.
Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı
çizili sözcük sifat-fil değildir?
A) Ünlü sanatçı, konserde eğlenen insanları gördük-
çe mutlu oluyordu.
8)Bahçedeki sararmış yapraklar, sonbaharın geldiği-
ni söyler.
C) Önümüzdeki sene, bilgi yarışmasına bizim okulu-
muz da katılacak gibi görünüyor.
D) Kaybettiği anahtarını bulmak için aramadık yer bi-
)
rakmamıştı.

Ortaokul Türkçe
Anlatım BozukluklarıBiraz sevinmek için bekledim dinsin yaram
Anladım, bana gülmek değil yaşamak haram
Altı çizili sözcüğün şiirdeki anlamı hangi seçenekte ve-
rilmiştir?
A) Ağlaması sona erince ben ve annem kapısını yavaşça
tıklattık.
B) İyileşince neler yapacağını bu küçük deftere yazması-
ni istedim.
C) Yağmurun durmasıyla birlikte maça kaldığımız yerden
devam ettik.
D) Gölün suyu bitmeden gereken tedbirlerin alınmasını
söylemiştim.

Ortaokul Türkçe
Anlatım Bozuklukları1. Unutkanlık iyi bir şey değildir ve her zaman
insanın başına olmadık işler açar. Fakat mesela
bir gün iyotlu gümüş levhaların bulunduğu bir
dolapta küçük bir civa tüpünün unutuluvermiş
olması Daguerre'e fotoğrafı buldurmuş. Yine bir
dolapta unutulmuş fotoğraf plaklarının üzerin-
den tesadüfen kuvvetli bir elektrik cereyanının
geçivermesi röntgenin keşfine yol açmıştır.
Bu metne bakarak unutkanlıkla ilgili aşağı-
dakilerden hangisi söylenebilir?
A) İnsanın başına ara sıra sorun açar.
B) Faydadan çok zararı vardır.
C) Birkaç insana fayda sağladı diye güzel bir
kabul edilemez.
D) Hiç ummadığımız zamanlarda bize fayda
sağlayabilir.
20
La

Ortaokul Türkçe
Anlatım Bozuklukları1 ve 2. soruları metne göre cevaplayiniz.
Bir gün ormanların kralı aslan, kuşların da bir kralının olmasını
istemiş ve bütün kuşları karşısına çağırmış. Kuşlara demiş ki: "He-
piniz toplanıp içinizden en güzelinizi seçin, size kral olsun!" Bunu
duyan kuşlar hemen bir suyun başına gitmişler. Kral olmak için
güzelleşme çabalarına girmişler. Hepsi de güzel olabilmek için yi-
kanmışlar, taranmışlar. Ama içlerinden bir tanesi ne kadar çabala-
sa da güzel olamayacağını anlamış. İşte bu kuşun adı alakargay-
mış. Güzelleşemeyeceğinin farkında olarak çaresizce, "Bir plan
yapmalıyım." demiş kendi kendine. Kurnaz alakarga, öteki kuşlar
yıkanırken ve taranırken onlardan düşen tüyleri toplamış. Sonra
da topladığı tüylerin hepsini başına takmış. Sonunda, kuşlardan
birisinin kral seçileceği gün gelip çatmış. Süslenip güzelleşen kuşların hepsi aslanın huzuruna gitmişler. Kuşlardan düşen
tüyleri başına takan alakarga da oradaymış. Bütün kuşlar aslanın karşısına çıktıktan sonra, ormanların kralı aslan, kuş-
ların karşısına geçip uzun uzun bakmış. Tüm kuşları inceledikten sonra hileci alakargayı göstererek: "İçinizde en güzeliniz
alakarga. Ben alakargayı size kral yapacağım" demiş. Güzelleşmek için o kadar uğraşan diğer kuşlar da bu kararı duyun-
ca kıskançlıklarından alakarganın üstüne atlamışlar. Bütün kuşlar kendi tüyünü bulup geri almış. Zavallı alakarga üzerin
de onu güzel gösteren tüyler kalmayınca yine eski haline dönmüş. Hilesi meydana çıkınca da çok ama çok utanmış,
1. Bu parçanın dil ve anlatım özellikleriyle ilgili bilgiler aşağıda verilmiştir. Tabloda yer alan yargılardan doğru olanlar için "D"
yanlış olanlar için "Y" yazılacaktır.
1
Y
2
Y
3
Nesnel yargılara yer verilmiştir.
Bir durum hakkında bilgilendirme yapılmıştır.
Karşılaştırma cümleleri yer almaktadır.
Hayal unsuru ögelere yer verilmemiştir.
Okuyucuyu inandırmak amacıyla iki farklı görüş öne sürülmüştür.
D
4
D
5
D
Buna göre tablonun kaçıncı cümlelerinde yanlışlık yapılmıştır?
A) 1 ve 2.
B) 2 ve 3
C) 3 ve 4.
D) 4 ve 5.

Ortaokul Türkçe
Anlatım BozukluklarıTÜR
2. I. Dünya Savaşı'ndan neredeyse hiç zarar görme-
den çıkan şanslı kent Prag, Çek Cumhuriyeti'nin
başkenti ve en büyük şehridir. Orta Çağ tarzı
merkezi, arkasında gün batımıyla doğuya doğ-
ru bakan dokuzuncu yüzyıldan kalma kalesinin
gölgesindeki kiliseleri, katedralleri, avluları, altın
şapkali kuleleri ve Arnavut kaldırımlı sokaklarıyla
dünyanın en güzel kentlerinden biri olarak kabul
ediliyor ki bu bence de doğru. Bu büyülü kente
gidip de beğenmeyene hiç rastlamadım.
Bu metinde altı çizili söz grubu, aşağıdaki an-
lam özelliklerinden hangisini tasimaktadır?
A) Kararsızlık
C) Onaylama
B) Varsayım
D) İhtimal

Ortaokul Türkçe
Anlatım Bozuklukları3 I. Yaşlı adamın yaşadığı derme çatma kulü-
be fırtınada yıkıldı.
II. Arkadaşımdan ses seda çıkmayınca si-
nemaya tek başıma gittim.
III. İşçilerin mirin kırını çok uzun sürmedi,
teklifi hepsi kabul etti.
IV. Bütün bu oyunları kimin oynadığını sen
de er geç öğreneceksin.
Numaralanmış cümlelerde ikilemelerin olu-
şumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söy-
lenemez?
A) I. cümlede ikilemeyi oluşturan sözcükler-
den biri anlamsız, diğeri anlamlıdır.
B) W. cümlede ikileme, eş anlamlı sözcükler-
le oluşturulmuştur.
C) III. cümlede ikilemeyi oluşturan sözcükler
tek başına kullanılamaz.
D) IV. cümlede ikilemeyi oluşturan sözcükler
zit anlamlıdır.

Ortaokul Türkçe
Anlatım Bozuklukları2. Sifat-fiiller; fiil kök veya gövdelerine "-an, -asi,
-maz, -ar, -dık, -acak, -mış...” ekleri getirilerek
yapılır ve cümlede adlaşmış sifat veya sifat göre-
vinde kullanılır.
Bu açıklamaya göre,
Itri'nin müziği “klasik” olarak nitelendirilebilecek
özellikler taşır. Onun bütünüyle kendine özgü bir
anlatımı, yapıtlarının dengeli, oturmuş bir yapısı
11
vardır. Dokunaklı yapıtlarında bile abartıdan, ge-
reksiz süslemelerden kaçınmıştır. Yapıtlarının ezgi
yapısındaki özellikleriyse sanatının ancak teknik
bir inceleme çerçevesinde değerlendirilebilecek
III
başka bir yönüdür. Hiçbir bestesinde alışılmış ezgi
örneklerine rastlanmaz. Belli bir makamdaki yapıtı,
başka bir bestecinin aynı makamdaki bir yapıtıyla
karşılaştırıldığında Itri'nin o makamı çok farklı bu-
luşlarla işlediği görülür.
IV
metninde numaralanmış sifat-fiillerden hangi-
si sifat görevinde kullanılmamıştır?
A)
B) 11 C) III
D) IV

Ortaokul Türkçe
Anlatım Bozuklukları4. (1) Yurdumuz, tabiat ve tarih zenginliği ile turizm
bakımından eşsiz bir hazinedir. (II) Bölgeler ara-
si değişen iklim ve görünüş ayrılıkları Türkiye'nin
her mevsimde turist çekmesini sağlar. (III) Dün-
yanın hiçbir ülkesi Türkiye kadar uzun ve zengin
bir tarihin mirasına sahip değildir. (IV) En eski uy-
garlıkların izleri, anıtları bizim topraklarımızdadır.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde geniş
zaman kipiyle çekimlenmiş bir fiil vardır?
A) I. B) II. C) III. D) IV.
TÜRKÇEDE STRES YOK
ARI
BAŞARI VAR 79

Ortaokul Türkçe
Anlatım Bozuklukları19. Yer tamlayıcıSI (dolaylı tümleç); cümlede yüklemle ilgili yönelme, bulunma, yaklaşma, ayrılma gibi du-
rumları bildiren ve yüklemi yer bakımından tamamlayan ögedir.
Buna göre aşağıdakilerin hangisinde altı çizili öge, bulunduğu cümlenin yer tamlayıcısıdır?
A) Meydandaki güvercinler, avuçlarını yemle dolduran çocukların etrafını sardı.
B)Anadolu insanı, günlük hayattaki en doğal hâliyle romanlarımızda yer almıştır. Y
C) Sabahları martıların dalgalarla dansını izlemek en büyük keyfimdiky
D) Handaki dükkânlar, gösterişsiz tabelaları ve camekânlarıyla müşteri bekliyordu,