Değişim Çağında Avrupa ve Osmanlı Soruları

TYT/ Sosyal Bilimler
Aşağıda Karlofça Antlaşması ile sınırları değişen Osmanlı
Devleti'nin siyasi haritası verilmiştir.
AVUSTURYA
yang
ITALYA
OMALTA
125
n
Bosne
MACARİSTAN
LEHISTAN
odra
Jespervar
Banat
Belgrad
Uskop
Podolys
Eflak
Besarabya
Sofya
Bükreş
D)
Tarih
Değişim Çağında Avrupa ve Osmanlı Soru Çözümü
TYT/ Sosyal Bilimler Aşağıda Karlofça Antlaşması ile sınırları değişen Osmanlı Devleti'nin siyasi haritası verilmiştir. AVUSTURYA yang ITALYA OMALTA 125 n Bosne MACARİSTAN LEHISTAN odra Jespervar Banat Belgrad Uskop Podolys Eflak Besarabya Sofya Bükreş D) II ve III OSMANLI DEVLETİ Ankara Edin izmir Rodos KIRIM HANLIGL 6 500 km AKDENİZ Antalya RUSYA KARADENIZ Kuban Kibris Samsun Trabzon yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II Batum • Diyarbakır KARLOFCA ANTLAŞMASI ILE KAYBEDILEN YERLER Osmank Devleti Avusturya'ya verilen yerler Lehistan'a verilen yerler Venedlere veri Karlofça Antlaşması sonrası sınırları gösteren harita- dan yola çıkarak Osmanlı Devleti'nin siyasi durumu ile ilgili; Osmanlı aynı anda farklı devletlerle siyasi ilişkiler kur- muştur. II. Osmanlı'nın batıdaki nüfuzu sarsılmıştır. III. Osmanlı'nın Karadeniz'deki üstünlüğü sona ermiştir. E) I, II ve III 5. I ve II PALME YAYINEVİ Me le hü
endemik
5.
13
ATLAS
OKYANUSU
lopenya
375 kin
fransa
-slouc
Averya
tapete
Myan
Sicilys
falinge
Uyger
*Zatok
Hoges
*Kena
Orang
say
Aren
yes
AKDENIZ
pet
KARADENİZ
Adala
Ras
Rubys
HASA
HAZAR DENIZ
Yukarıdaki haritada XVIII. yüzyıl sonunda Osmanlı
Devleti'nin s
Tarih
Değişim Çağında Avrupa ve Osmanlı Soru Çözümü
endemik 5. 13 ATLAS OKYANUSU lopenya 375 kin fransa -slouc Averya tapete Myan Sicilys falinge Uyger *Zatok Hoges *Kena Orang say Aren yes AKDENIZ pet KARADENİZ Adala Ras Rubys HASA HAZAR DENIZ Yukarıdaki haritada XVIII. yüzyıl sonunda Osmanlı Devleti'nin sınırları verilmiştir. Bu haritaya bakılarak aşağıdaki yargılardan han- gisine ulaşılamaz? A) Karadeniz Türk gölü olmaktan çıkmıştır. B) Osmanlı Devleti'nin üç kita üzerinde toprakları vardır. C) Akdeniz'deki Osmanlı hâkimiyeti devam etmek- tedir. D) Osmanlı Devleti'nin en geniş sınırları gösterilmiş- tir. E) Batı Akdeniz'de egemenliğin sağlanamadığı bölgeler de vardır. EN.TR.1920. TYT-01
8.
Tanzimat Dönemi'nde Batı'yı daha yakından tanıyan
Avrupa'da eğitim görmüş, Fransız İhtilali fikirlerini be-
nimseyen aydınlar Jön Türkler (Genç Osmanlılar)
olarak isimlendirilmişlerdir.
XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde görülen aşağı-
daki gelişmelerin
Tarih
Değişim Çağında Avrupa ve Osmanlı Soru Çözümü
8. Tanzimat Dönemi'nde Batı'yı daha yakından tanıyan Avrupa'da eğitim görmüş, Fransız İhtilali fikirlerini be- nimseyen aydınlar Jön Türkler (Genç Osmanlılar) olarak isimlendirilmişlerdir. XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde görülen aşağı- daki gelişmelerin hangisinde Jön Türklerin etki- sinin olduğu savunulamaz? A) Kanunuesasi'nin hazırlanması B) Ayanlarla Senediittifak'ın yapılması C) Mebuslar Meclisi'nin açılması D) Meşrutiyetin ilan edilmesi E) Yönetim şeklinin değişmesi
Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siy
9. Osmanlı Devleti XVI. yüzyılın sonlarından, XVII.
yüzyılın başlarına kadar doğuda İran, batıda
Avusturya ile uzun süren savaşlar yapmıştır.
Aşağıdakilerden hangisi, bu durumun neden
olduğu gelişmelerden biri
Tarih
Değişim Çağında Avrupa ve Osmanlı Soru Çözümü
Değişen Dünya Dengeleri Karşısında Osmanlı Siy 9. Osmanlı Devleti XVI. yüzyılın sonlarından, XVII. yüzyılın başlarına kadar doğuda İran, batıda Avusturya ile uzun süren savaşlar yapmıştır. Aşağıdakilerden hangisi, bu durumun neden olduğu gelişmelerden biri değildir? A) İç İsyanların yaşanması B) Askerî harcamaların artması C) Merkeziyetçi yapının güçlenmesi D) Halktan yeni vergilerin alınması E) Ülkede asayiş ve güvenlik sorunlarının yaşanması
yüyen
stura-
Imiş-
adde
nuş-
me-
ol-
SIRA SENDE
84
XX. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti'nin,
I. Türk azınlık sorununun görülmesine neden olarak gelişme-
lerle karşılaşmıştır.
145661
II. Balkanlarda toprak kaybetmiştir.
III. Kuzey Afrika'da sömürgeci güçle
Tarih
Değişim Çağında Avrupa ve Osmanlı Soru Çözümü
yüyen stura- Imiş- adde nuş- me- ol- SIRA SENDE 84 XX. yüzyıl başlarında Osmanlı Devleti'nin, I. Türk azınlık sorununun görülmesine neden olarak gelişme- lerle karşılaşmıştır. 145661 II. Balkanlarda toprak kaybetmiştir. III. Kuzey Afrika'da sömürgeci güçlerle savaşmıştır. D) II ve III durumlarından hangilerini yaşadığı söylenebilir? A) Yalnız I B) I ve II ÇÖZÜM SENDE E) I, II ve III C) I ve III
Lond-
miştir.
ere bi-
etmiş-
ÖRNEK SORU
82
Balkan Savaşları sonunda Balkanlarda azınlık statüsüne düşen
Türkler baskı ve zulümlere maruz kalmışlardır.
Bu durumun aşağıdakilerden hangisine neden olduğu söy-
lenebilir?
A) I. Dünya Savaşı'nın çıkmasına
B) Bal
Tarih
Değişim Çağında Avrupa ve Osmanlı Soru Çözümü
Lond- miştir. ere bi- etmiş- ÖRNEK SORU 82 Balkan Savaşları sonunda Balkanlarda azınlık statüsüne düşen Türkler baskı ve zulümlere maruz kalmışlardır. Bu durumun aşağıdakilerden hangisine neden olduğu söy- lenebilir? A) I. Dünya Savaşı'nın çıkmasına B) Balkanlarda Slav-Germen rekabetinin başlamasına C) Balkan Türklerinin Anadolu'ya göç etmesine D) Arnavutluk'un bağımsızlığını ilan etmesine E) Balkan nüfusunun azalmasına GÖZÜM
aldı-
'da
dö-
-?
o prak
Uşi Antlaşması'na göre,
> Trablusgarp, İtalya'ya bırakılmıştır. (Böylece Osmanlı Ku-
zey Afrika'daki son toprağını da kaybetmiştir.)
Rodos ve On İki Ada, Yunan işgaline karşı geçici olarak
İtalya'ya bırakılmıştır.
Trablusgarp halkı
Tarih
Değişim Çağında Avrupa ve Osmanlı Soru Çözümü
aldı- 'da dö- -? o prak Uşi Antlaşması'na göre, > Trablusgarp, İtalya'ya bırakılmıştır. (Böylece Osmanlı Ku- zey Afrika'daki son toprağını da kaybetmiştir.) Rodos ve On İki Ada, Yunan işgaline karşı geçici olarak İtalya'ya bırakılmıştır. Trablusgarp halkı dinî yönden Osmanlı halifesine bağlı kal- mıştır. NOT Mustafa Kemal'in rütbesi binbaşılığa yükseltilmiştir. SIRA SENDE 83 Uşi Antlaşması'nda; "Trablusgarp ve Bingazi İtalya'ya bırakıla- cak ancak Trablusgarp halkı dinî bakımından Osmanlı halifesi- ne bağlı olacaktır." hükmü yer almıştır. Bu bilgiden hareketle, bra I. Osmanlı Devleti toprak kaybına uğramıştır. II. Osmanlı Devleti'nin Trablusgarp ve Bingazi'yi kaybetme- sinde milliyetçilik akımı etkili olmuştur. III. Osmanlı Devleti, Trablusgarp halkı ile kültürel bağlarını de- vam ettirmeyi amaçlamıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II D) I ve II ÇÖZÜM SENDE E) I ve III C) Yalnız III
ki
5. Osmanlı Devleti'nde, 1876 Kanunuesasinin ilan
edilmesiyle Meşrutiyet yönetimine geçilmiştir.
Bu durumun ortaya çıkmasında aşağıdakiler-
den hangisinin etkili olduğu savunulabilir?
İttihat ve Terakki Cemiyeti
D
B) Ahrar Fırkası
C) Ayanlar
D) Genç Osma
Tarih
Değişim Çağında Avrupa ve Osmanlı Soru Çözümü
ki 5. Osmanlı Devleti'nde, 1876 Kanunuesasinin ilan edilmesiyle Meşrutiyet yönetimine geçilmiştir. Bu durumun ortaya çıkmasında aşağıdakiler- den hangisinin etkili olduğu savunulabilir? İttihat ve Terakki Cemiyeti D B) Ahrar Fırkası C) Ayanlar D) Genç Osmanlılar E) Acemi Oğlanlar Ocağı smabun
962 yılında kurulan Kutsal Roma Germen İmparatorluğu tahtına
1516'da Şarlken geçmiş ve Avrupa'da Habsburg Hanedanı hü-
küm sürmeye başlamıştır. Avusturya ise bu hanedana bağlı olarak
Türklere karşı mücadele eden bir arşidüklük olarak ortaya çıkmış,
1804-18
Tarih
Değişim Çağında Avrupa ve Osmanlı Soru Çözümü
962 yılında kurulan Kutsal Roma Germen İmparatorluğu tahtına 1516'da Şarlken geçmiş ve Avrupa'da Habsburg Hanedanı hü- küm sürmeye başlamıştır. Avusturya ise bu hanedana bağlı olarak Türklere karşı mücadele eden bir arşidüklük olarak ortaya çıkmış, 1804-1867 arasında Avusturya İmparatorluğu, 1867-1918 arasında da Avusturya-Macaristan İmparatorluğu olarak adlandırılmıştır. Osmanlı Devleti'nin yayılması, Avrupa'daki siyasi ortamı etkilemiş ve Osmanlılar, bölgede bir denge unsuru olarak ön plana çıkmıştır. Mohaç Zaferi'yle Kanuni Sultan Süleyman zamanında Macar Kral- lığı'na son verilmesiyle de Habsburg İmparatorluğu ile Osmanlı Devleti karşı karşıya gelmiştir. Habsburg İmparatorluğu'nun İngiltere ve Fransa gibi millî monar- şilerle giriştiği mücadeleler, yeni bir mezhep olarak Protestanlığın yayılması, Osmanlıların siyasi ve ekonomik ilişkilerinde belirleyici olmuştur. Orta Avrupa'da Habsburglar ve doğuda Safeviler, Os- manlıların doğu-batı yönündeki genişlemesine büyük ölçüde set çekmiş ve kuzeyde de yeni bir güç olarak Rusya ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla Kanuni Devri'nde doğuda ve batıda sürdürülen fetih siyaseti, sonraki padişahlar döneminde yavaşlamaya başlamıştır. Sultan II. Selim (Görsel 1.2) Dönemi'nde, yapılan barış antlaşma- sından sonra 1592 yılına kadar Habsburglar ile Osmanlı Devleti arasında sınır anlaşmazlıklarının haricinde önemli bir olay yaşan- mamıştır. 1578'de başlayıp 1590'a kadar sürecek olan yıpratıcı Safevi savaşları, Osmanlıların Batı'daki sorunlarla ilgilenmesini engellemiştir.
Osmanlı Devleti'ndeki askerî birlikler ile bu bir-
liklerin açıklaması hakkında aşağıda verilen eş-
leştirmelerden hangisi yanlıştır?
A) Cebeci Savaş araç ve gereçlerinin bakım ve
onarımını yapar. V
B) Humbaracılar →Havan topu ve el bombası
yapan teknik bi
Tarih
Değişim Çağında Avrupa ve Osmanlı Soru Çözümü
Osmanlı Devleti'ndeki askerî birlikler ile bu bir- liklerin açıklaması hakkında aşağıda verilen eş- leştirmelerden hangisi yanlıştır? A) Cebeci Savaş araç ve gereçlerinin bakım ve onarımını yapar. V B) Humbaracılar →Havan topu ve el bombası yapan teknik bir sınıftır.✔ Lağımcı → Kale kuşatmaları esnasında sur diplerinden tünel kazar. V D) Yeniçeriler →Merkeze yakın eyaletlerde ma- aşlı tamamı atlı askerlerdir. E) Topçu Ocağı →Ordunun toplarını ve top mal- zemelerinin üretimini yapar.
NIF
6. Trablusgarp Savaşı sırasında Mustafa Kemal ve bir
grup subay Osmanlı Genelkurmayı'ndan izin ala-
rak İngiliz ve Fransız işgali altında bulunan Mısır ve
Tunus üzerinden gizlice Trablusgarp'a geçmişler-
dir.
Osmanlı subaylarının Trablusgarp'a gitmeler
Tarih
Değişim Çağında Avrupa ve Osmanlı Soru Çözümü
NIF 6. Trablusgarp Savaşı sırasında Mustafa Kemal ve bir grup subay Osmanlı Genelkurmayı'ndan izin ala- rak İngiliz ve Fransız işgali altında bulunan Mısır ve Tunus üzerinden gizlice Trablusgarp'a geçmişler- dir. Osmanlı subaylarının Trablusgarp'a gitmeleri- nin; 1. İngiltere ve Fransa'nın Osmanlı Devleti'ne des- tek vermesini sağlamak, II. Trablusgarp'ın işgalini engellemek, III. İtalyanlara karşı yapılan direnişi güçlendirmek amaçlarından hangilerine yönelik olduğu savu- nulabilir? A) Yalnız I D) II ve III B) Yalnız II E) I, II ve III C) I ve II T.C. İNKILAP TARİHİ
SS
LTÜR
11. I. Sürat topçuları sınıfının kurulması est
II.
A) Yalnız I
emnerio sbi
Mühendishane-i Bahri Hümayun'un kurulması
III. Kont de Boneval'in topçu ocağını ıslah etmesi
noxo Yukarıdaki gelişmelerden hangilerinin III. Mus-
tafa Dönemi yeniliklerinden
Tarih
Değişim Çağında Avrupa ve Osmanlı Soru Çözümü
SS LTÜR 11. I. Sürat topçuları sınıfının kurulması est II. A) Yalnız I emnerio sbi Mühendishane-i Bahri Hümayun'un kurulması III. Kont de Boneval'in topçu ocağını ıslah etmesi noxo Yukarıdaki gelişmelerden hangilerinin III. Mus- tafa Dönemi yeniliklerinden olduğu söylenebi- Beylir? deyime syrefa i-xing VI DENEME SINAVI deimslesd sysmnul VI ev II (0 D) II ve III B) Yalnız II 016/ VI ev III (3 b Il ev II (8 2 E) I, II ve III -toyimeo dilniss nelhev shmsaqal u8 Movimeo emnerib nebo elebssüm einuno ov hel Suteilany helignad nobrhelom I've Il el nedevi nep VI ev 1 (0