İnsanlığın İlk Dönemleri Soruları

Osmanlı Devleti'nde bir ülke fetih veya ilhak edildikten sonra vakit geçirmeksizin o yörenin tahriri
yapılmış ve ardından da yeni kanunları kapsayan 'kanunname' tanzim edilmiştir. Bu Osmanlı
Devleti'nin o ülke veya bölgede hâkimiyetini tesis ettiği anlamına gelmekteydi. Osmanlı Devleti
başlangıçta fethedilen veya ilhak edilen yörenin eski kanunlarını ya olduğu gibi kabul etmiş ya
da kısmi değişiklikler ile yetinmiştir.
Osmanlı Devleti bu uygulama ile öncelikle neyi hedeflemektedir?
A) Bölgede koşulsuz otorite sağlamak
B) Bölge halkını Osmanlı Devleti'ne ısındırmak
C) Bölge topraklarını tımar sahiplerine vermek
D) Vergileri düzenli bir şekilde toplamak
E) Bölgeyi iç işlerinde serbest bırakmak
Tarih
İnsanlığın İlk Dönemleri
Osmanlı Devleti'nde bir ülke fetih veya ilhak edildikten sonra vakit geçirmeksizin o yörenin tahriri yapılmış ve ardından da yeni kanunları kapsayan 'kanunname' tanzim edilmiştir. Bu Osmanlı Devleti'nin o ülke veya bölgede hâkimiyetini tesis ettiği anlamına gelmekteydi. Osmanlı Devleti başlangıçta fethedilen veya ilhak edilen yörenin eski kanunlarını ya olduğu gibi kabul etmiş ya da kısmi değişiklikler ile yetinmiştir. Osmanlı Devleti bu uygulama ile öncelikle neyi hedeflemektedir? A) Bölgede koşulsuz otorite sağlamak B) Bölge halkını Osmanlı Devleti'ne ısındırmak C) Bölge topraklarını tımar sahiplerine vermek D) Vergileri düzenli bir şekilde toplamak E) Bölgeyi iç işlerinde serbest bırakmak
Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisin-
de l.de verilenin II.ye ortam hazırladığı savunula-
maz?
A) Bağımsızlık hareket-
lerinin hızlanması
B)
|
D)
C) Düyûn-ı Umumiye
İdaresinin kurulması
E)
Kanun-i Esasi'nin
ilan edilmesi
Tanzimat
Fermanı'nın yayım-
lanması
Celâli İsyanlarının
çıkması
||
Sınırların daralması
Meşrutiyet yönetimi-
ne geçilmesi
Ekonomik bağımsızlı-
ğın kaybedilmesi
Âyanların resmiyet
kazanması
Tarımsal ve hayvan-
sal üretimin azalması
12
4.
Tarih
İnsanlığın İlk Dönemleri
Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisin- de l.de verilenin II.ye ortam hazırladığı savunula- maz? A) Bağımsızlık hareket- lerinin hızlanması B) | D) C) Düyûn-ı Umumiye İdaresinin kurulması E) Kanun-i Esasi'nin ilan edilmesi Tanzimat Fermanı'nın yayım- lanması Celâli İsyanlarının çıkması || Sınırların daralması Meşrutiyet yönetimi- ne geçilmesi Ekonomik bağımsızlı- ğın kaybedilmesi Âyanların resmiyet kazanması Tarımsal ve hayvan- sal üretimin azalması 12 4.
29.
Tarih öncesi çağlanın yaşandığı bir höyükte yapsan
kazılar neticesinde çeşitli buluntular ortaya çıkarıl
mıştır.
Bu buluntular arasında aşağıdakilerden hangisi
yer almaz?
A) Insan ve hayvan heykelcikleri
B) Bitki tohumu kalıntıları
C) Deniz kabuklan
D Demir kılıçlar
E) Altın paralar
Tarih
İnsanlığın İlk Dönemleri
29. Tarih öncesi çağlanın yaşandığı bir höyükte yapsan kazılar neticesinde çeşitli buluntular ortaya çıkarıl mıştır. Bu buluntular arasında aşağıdakilerden hangisi yer almaz? A) Insan ve hayvan heykelcikleri B) Bitki tohumu kalıntıları C) Deniz kabuklan D Demir kılıçlar E) Altın paralar
PS
Aşağıdaki oluşumlardan hangisi İlk Çağ uygarlık-
larının gelişimi üzerinde etkili olmamıştır?
Kavimler Göçü
BY Yazının bulunması
C Kolonicilik
DKültürel etkileşim
E) Cok tanrılı din anlayışı
2. ÜNİTE
■
Tarih
İnsanlığın İlk Dönemleri
PS Aşağıdaki oluşumlardan hangisi İlk Çağ uygarlık- larının gelişimi üzerinde etkili olmamıştır? Kavimler Göçü BY Yazının bulunması C Kolonicilik DKültürel etkileşim E) Cok tanrılı din anlayışı 2. ÜNİTE ■
2.
Bir yerleşim yerinde yapılan kazılarda toprağın en alt katmanın-
dan en üst katmanına doğru sırasıyla, taştan, topraktan, bakır-
dan, tunçtan ve demirden yapılmış malzemelere rastlanmıştır. En
Üstte ise kil tabletler bulunmuştur.
Parçada verilen bilgiler dikkate alındığında bu yerleşim yeri
hakkında hangisi söylenemez?
A) Madenler arasında en son demiri kullandıkları
B) İleri bir uygarlıktan etkilendikleri
C) Taştan eşyalar yaptıkları
D) Tarih öncesi devirleri yaşadıkları
E) Tarihi devirlere geçtikleri
Tarih
İnsanlığın İlk Dönemleri
2. Bir yerleşim yerinde yapılan kazılarda toprağın en alt katmanın- dan en üst katmanına doğru sırasıyla, taştan, topraktan, bakır- dan, tunçtan ve demirden yapılmış malzemelere rastlanmıştır. En Üstte ise kil tabletler bulunmuştur. Parçada verilen bilgiler dikkate alındığında bu yerleşim yeri hakkında hangisi söylenemez? A) Madenler arasında en son demiri kullandıkları B) İleri bir uygarlıktan etkilendikleri C) Taştan eşyalar yaptıkları D) Tarih öncesi devirleri yaşadıkları E) Tarihi devirlere geçtikleri
1739 yılında Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imza-
lanan Belgrad Antlaşması'na göre,
• Kırım Osmanlı Devleti'ne, Azak Kalesi'nin yıkılma-
si şartıyla bölge Rusya'ya bırakılacaktır.
Rus Çarı, Avusturya İmparatoru'na denk kabul edi-
lecektir.
●
Buna göre,
I. Uluslararası diplomaside değişmeler görülmüştür.
II. Kuzey Karadeniz'de Rus hâkimiyeti güçlenmiştir.
III. Rusya Karadeniz'de donanma kurmuştur.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
G)I ve II
E) I, II ve III
Tarih
İnsanlığın İlk Dönemleri
1739 yılında Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imza- lanan Belgrad Antlaşması'na göre, • Kırım Osmanlı Devleti'ne, Azak Kalesi'nin yıkılma- si şartıyla bölge Rusya'ya bırakılacaktır. Rus Çarı, Avusturya İmparatoru'na denk kabul edi- lecektir. ● Buna göre, I. Uluslararası diplomaside değişmeler görülmüştür. II. Kuzey Karadeniz'de Rus hâkimiyeti güçlenmiştir. III. Rusya Karadeniz'de donanma kurmuştur. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II D) I ve III G)I ve II E) I, II ve III
Misir uygarlığında yaşamın ölümden sonra devam
ettiğine inanılıyordu.
Bu inancın Mısırlıların;
geometri,
leczacılık
bilimlerinin hangilerinde gelişmelerinde etkili ol-
duğu söylenebilir?
A) Yalniz I
D) II ve III
B) Yalnız II
C) I ve/11
E) I, II ve III
r m
nig
As
o
S
7
18
Tarih
İnsanlığın İlk Dönemleri
Misir uygarlığında yaşamın ölümden sonra devam ettiğine inanılıyordu. Bu inancın Mısırlıların; geometri, leczacılık bilimlerinin hangilerinde gelişmelerinde etkili ol- duğu söylenebilir? A) Yalniz I D) II ve III B) Yalnız II C) I ve/11 E) I, II ve III r m nig As o S 7 18
1. Bir tarih araştırmacısının aşağıdaki tutumlardan
hangisini izlemesi yaptığı çalışmanın bilimsel niteliğe
sahip olmasını engelleyeceği şöylenebilir?
A) Öncelikle birinci el kaynaklardan yararlanmaya
çalışması
B) Olayı, araştırmanın yapıldığı dönemin değer
yargılarıyla yorumlaması
C) Olaylara ve kaynaklara eleştirel yaklaşması
D) Coğrafi koşulların olay üzerindeki etkisini
belirlemeye çalışması
E) Araştırılan olayın öncesi ve sonrası yaşanan
gelişmelerle bağlantısını kurmaya özen göstermesi
Tarih
İnsanlığın İlk Dönemleri
1. Bir tarih araştırmacısının aşağıdaki tutumlardan hangisini izlemesi yaptığı çalışmanın bilimsel niteliğe sahip olmasını engelleyeceği şöylenebilir? A) Öncelikle birinci el kaynaklardan yararlanmaya çalışması B) Olayı, araştırmanın yapıldığı dönemin değer yargılarıyla yorumlaması C) Olaylara ve kaynaklara eleştirel yaklaşması D) Coğrafi koşulların olay üzerindeki etkisini belirlemeye çalışması E) Araştırılan olayın öncesi ve sonrası yaşanan gelişmelerle bağlantısını kurmaya özen göstermesi
2. Tarih yazmak tarih yapmak kadar önemlidir. Yazan
yapana sadık kalmazsa değişmeyen hakikat insanlığı
şaşırtıcı bir boyut kazanır.
Mustafa Kemal Atatürk'ün tarih bilimi ile ilgili
bu sözünde aşağıdakilerden hangisinin önemini
vurguladığı söylenebilir?
A) Tarihçilerin geçmişe objektif yaklaşmalarının
B) Nitelikli bir tarih eğitiminin
C) Birinci el kaynakların temel alınmasının
D) Tarihte bireyin rolünün belirtilmesinin
E) Tarih yapmanın tarih yazmaktan daha önemli
olduğunun
Tarih
İnsanlığın İlk Dönemleri
2. Tarih yazmak tarih yapmak kadar önemlidir. Yazan yapana sadık kalmazsa değişmeyen hakikat insanlığı şaşırtıcı bir boyut kazanır. Mustafa Kemal Atatürk'ün tarih bilimi ile ilgili bu sözünde aşağıdakilerden hangisinin önemini vurguladığı söylenebilir? A) Tarihçilerin geçmişe objektif yaklaşmalarının B) Nitelikli bir tarih eğitiminin C) Birinci el kaynakların temel alınmasının D) Tarihte bireyin rolünün belirtilmesinin E) Tarih yapmanın tarih yazmaktan daha önemli olduğunun
İlk Çağ Anadolu uygarlıklarından olan Hititlerde;
krallar, zaferler kadar yenilgilere de yer verdikleri yıllıklar
hazırlatmış,
●
●
prensler kendilerine verilen topraklara karşılık savaş sı-
rasında kralın ordusuna katılarak asker ve araba temin
etmiş,
asillerden oluşan Pankuş Meclisi yönetimde etkili olmuş,
medeni hukuk alanında çalışmalar yapılmıştır.
Yukarıda verilen bilgiler
aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?
ultusunda Hititlerle ilgili
A) Kadın ve ailenin önemsendiğine
B) Sınıfsal farklılıkların görüldüğüne
+
C) Tarafsız tarih yazıcılığının geliştiğine
D) Teokratik yönetim anlayışının benimsendiğine
E) Feodal timar sisteminin uygulandığına
Tar
kor
lur
bi
B
A
E
Tarih
İnsanlığın İlk Dönemleri
İlk Çağ Anadolu uygarlıklarından olan Hititlerde; krallar, zaferler kadar yenilgilere de yer verdikleri yıllıklar hazırlatmış, ● ● prensler kendilerine verilen topraklara karşılık savaş sı- rasında kralın ordusuna katılarak asker ve araba temin etmiş, asillerden oluşan Pankuş Meclisi yönetimde etkili olmuş, medeni hukuk alanında çalışmalar yapılmıştır. Yukarıda verilen bilgiler aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz? ultusunda Hititlerle ilgili A) Kadın ve ailenin önemsendiğine B) Sınıfsal farklılıkların görüldüğüne + C) Tarafsız tarih yazıcılığının geliştiğine D) Teokratik yönetim anlayışının benimsendiğine E) Feodal timar sisteminin uygulandığına Tar kor lur bi B A E
14
9.
İlk çağlarda Fırat ve Dicle Nehirleri arasında kalan Mezopotamya,
taş ve maden yönünden oldukça fakirdi. İnsanlar, taş az oldu-
ğundan dolayı çamurdan yararlanarak kerpiç ve tuğladan fay-
dalandılar. Sadece tapınak yapımında taş kullandılar.
Buna göre,
1. Mezopotamya'da dayanıksız yapı malzemesi kullanıl-
mıştır.
II. Mezopotamya'da eserlerin kalıcılığını yapı malzemesi
etkilemiştir.
III. Dinî eserlerin yapımında sağlam yapı malzemesi kul-
lanılmıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) I ve III
C) Yalnız III
E) I, II ve III
12.
1
Tarih
İnsanlığın İlk Dönemleri
14 9. İlk çağlarda Fırat ve Dicle Nehirleri arasında kalan Mezopotamya, taş ve maden yönünden oldukça fakirdi. İnsanlar, taş az oldu- ğundan dolayı çamurdan yararlanarak kerpiç ve tuğladan fay- dalandılar. Sadece tapınak yapımında taş kullandılar. Buna göre, 1. Mezopotamya'da dayanıksız yapı malzemesi kullanıl- mıştır. II. Mezopotamya'da eserlerin kalıcılığını yapı malzemesi etkilemiştir. III. Dinî eserlerin yapımında sağlam yapı malzemesi kul- lanılmıştır. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II D) I ve III C) Yalnız III E) I, II ve III 12. 1
Geçmişte yaşamış insan topluluklarının gerçekleştirdikleri
faaliyetleri, başlarından geçen olayları, hayat tarzlarını, bir-
birleriyle kurdukları ilişkileri ve meydana getirdikleri eserleri
yer ve zaman göstererek, sebep-sonuç ilişkisi içerisinde,
belgelere dayalı şekilde ve objektif tarzda inceleyen bilim
dalı tarihtir.
Buna göre tarih bilimiyle ilgili olarak,
1. Sosyal bir bilim dalıdır.
II.
Sınırsız bir inceleme alanına sahiptir.
III. Deney ve gözlem metotlarına önem verir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I
D) I ve III
B) Yalnız III
C) I ve II
E) I, II ve III
Tarih
İnsanlığın İlk Dönemleri
Geçmişte yaşamış insan topluluklarının gerçekleştirdikleri faaliyetleri, başlarından geçen olayları, hayat tarzlarını, bir- birleriyle kurdukları ilişkileri ve meydana getirdikleri eserleri yer ve zaman göstererek, sebep-sonuç ilişkisi içerisinde, belgelere dayalı şekilde ve objektif tarzda inceleyen bilim dalı tarihtir. Buna göre tarih bilimiyle ilgili olarak, 1. Sosyal bir bilim dalıdır. II. Sınırsız bir inceleme alanına sahiptir. III. Deney ve gözlem metotlarına önem verir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I D) I ve III B) Yalnız III C) I ve II E) I, II ve III
7.
Günümüzden 1 milyon yıl öncesine tarihlendirilen
Konya Akşehir Dursunlu fosil yatakları, Anadolu'da
insan varlığına ilişkin kalıntıların ele geçirildiği en eski
buluntu yeridir.
İstanbul Yarimburgaz Mağarası, günümüzden 270 bin
-390 bin yıl önce ilk insanların yerleştiği önemli mer-
kezlerden biridir.
Antalya Karain Mağarası, insana dair 500 bin yıllık
kemik kalıntılarını barındırması açısından çok önemli-
dir.
Anadolu'da Tarih Öncesi Devirler ile ilgili bu bilgiler
dikkate alındığında aşağıdaki yargılardan hangisine
ulaşılamaz?
A) Dursunlu fosil yatakları, hayvanların evcilleştirme süre-
cine dair izler barındırmaktadır.
B) Anadolu'da insanlık tarihine ait önemli buluntular yer
almaktadır.
C) İnsanlığın Anadolu'daki geçmişi binlerce yıllık bir süreci
kapsamaktadır.
D) Anadolu'da Taş Çağı'ndaki insan yaşamını aydınlatan
önemli merkezler bulunmaktadır.
10.
8
EX Karain mağarası, Yarımburgaz mağarasından daha
eski buluntulara sahiptir
6
8
M
Tarih
İnsanlığın İlk Dönemleri
7. Günümüzden 1 milyon yıl öncesine tarihlendirilen Konya Akşehir Dursunlu fosil yatakları, Anadolu'da insan varlığına ilişkin kalıntıların ele geçirildiği en eski buluntu yeridir. İstanbul Yarimburgaz Mağarası, günümüzden 270 bin -390 bin yıl önce ilk insanların yerleştiği önemli mer- kezlerden biridir. Antalya Karain Mağarası, insana dair 500 bin yıllık kemik kalıntılarını barındırması açısından çok önemli- dir. Anadolu'da Tarih Öncesi Devirler ile ilgili bu bilgiler dikkate alındığında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılamaz? A) Dursunlu fosil yatakları, hayvanların evcilleştirme süre- cine dair izler barındırmaktadır. B) Anadolu'da insanlık tarihine ait önemli buluntular yer almaktadır. C) İnsanlığın Anadolu'daki geçmişi binlerce yıllık bir süreci kapsamaktadır. D) Anadolu'da Taş Çağı'ndaki insan yaşamını aydınlatan önemli merkezler bulunmaktadır. 10. 8 EX Karain mağarası, Yarımburgaz mağarasından daha eski buluntulara sahiptir 6 8 M
Ş
1-
5.
Mısır ordusu, (yerel askerî birliklerden ve paralı as-
kerlerden oluşurdu. Sınır boylarında kendilerine arazi
verilen kişiler, ihtiyaca göre kralın muhafız alayında
görev alırdı. Nil'de ve denizlerde kullanılan yelkenli
ve kürekli savaş gemilerine de sahip olan Mısır İm-
paratorluğu, güçlü donanmasıyla Kızıldeniz'de etkili
olmuştur.
Buna göre Mısı ordusu için aşağıdaki yargılar-
dan hangisine ulaşılamaz?
A) Coğrafi koşulların etkisiyle oluşturulmuştur.
B Tarımsal üretime katkı sağlamıştır.
CProfesyonel birimlerden oluşturulmuştur.
B) Denizaşırı seferlere öncelik tanımışlardır.
2)Kralın güvenliğinden sorumludur.
Tarih
İnsanlığın İlk Dönemleri
Ş 1- 5. Mısır ordusu, (yerel askerî birliklerden ve paralı as- kerlerden oluşurdu. Sınır boylarında kendilerine arazi verilen kişiler, ihtiyaca göre kralın muhafız alayında görev alırdı. Nil'de ve denizlerde kullanılan yelkenli ve kürekli savaş gemilerine de sahip olan Mısır İm- paratorluğu, güçlü donanmasıyla Kızıldeniz'de etkili olmuştur. Buna göre Mısı ordusu için aşağıdaki yargılar- dan hangisine ulaşılamaz? A) Coğrafi koşulların etkisiyle oluşturulmuştur. B Tarımsal üretime katkı sağlamıştır. CProfesyonel birimlerden oluşturulmuştur. B) Denizaşırı seferlere öncelik tanımışlardır. 2)Kralın güvenliğinden sorumludur.
TYT-TARİH Soru Bankası
ya Seferi sonrasında
ann- kral ilan edil-
Olon Tapinagi kahini
ndırılmıştır.
iile meşrulaştırıldı-
sistemlerini benim-
eline geçtiğinin +
söylenebilir?
Cve III
ell
TEST 6
10. Sümer şehir devletlerinden Lagaş sitesi kralı Urgakina eski
yönetimin yanlışlarının yol açtığı zararları, halkın kaygılarını
ve ülkedeki huzursuzlukları gidermek üzere MO 2375'te tarih-
te bilinen ilk yazılı hukuk metnini ortaya koydu. Bu kanunlarla
Sümer sitelerinde o güne kadar rahipler sınıfının elinde bulu-
nan yönetme yetkisi de ellerinden alındı.
Bu bilgilere göre;
1. Urgakina Kanunları ile Mezopotamya'da siyasi birliğin
sağlandığı,
II. Kral Urgakina'nın dinin yönetimdeki etkisini azalttığı,
III. Lagaş kralının halkın desteğini almaya çalıştığı
yargılarından hangilerine ulaşılamaz?
B) Yalnız III
₁²
/benimhocam
Yalniz I
D) I ve III
C) I ve II
E) II ve III
ili olarak öğrenciler-
SCH
1.
Orta
yet
15
d
Tarih
İnsanlığın İlk Dönemleri
TYT-TARİH Soru Bankası ya Seferi sonrasında ann- kral ilan edil- Olon Tapinagi kahini ndırılmıştır. iile meşrulaştırıldı- sistemlerini benim- eline geçtiğinin + söylenebilir? Cve III ell TEST 6 10. Sümer şehir devletlerinden Lagaş sitesi kralı Urgakina eski yönetimin yanlışlarının yol açtığı zararları, halkın kaygılarını ve ülkedeki huzursuzlukları gidermek üzere MO 2375'te tarih- te bilinen ilk yazılı hukuk metnini ortaya koydu. Bu kanunlarla Sümer sitelerinde o güne kadar rahipler sınıfının elinde bulu- nan yönetme yetkisi de ellerinden alındı. Bu bilgilere göre; 1. Urgakina Kanunları ile Mezopotamya'da siyasi birliğin sağlandığı, II. Kral Urgakina'nın dinin yönetimdeki etkisini azalttığı, III. Lagaş kralının halkın desteğini almaya çalıştığı yargılarından hangilerine ulaşılamaz? B) Yalnız III ₁² /benimhocam Yalniz I D) I ve III C) I ve II E) II ve III ili olarak öğrenciler- SCH 1. Orta yet 15 d
5.
9
Osmanlı Devleti'nin fetih ve hâkimiyet yöntemlerinin
gücü, Osmanlıların değişen jeopolitik koşullar karşısın-
da stratejilerini hızlı şekilde yenilemeleri ve yeni şartlara
uygun hâle getirmelerinde yatmaktadır.
Macar tarihçi Gabor Agoston'un Osmanlı Devleti
ile ilgili jeopolitik ve strateji ifadelerine Osmanlıla-
rin aşağıdaki uygulamalarından hangisi kanıt olarak
gösterilebilir?
A Gayrimüslimlerden haraç ve cizye vergisinin alın-
masi
B) Padişahların ordunun başında sefere çıkması
Fethedilen arazilerin tahririnin yapılıp halka dağıtıl-
masi
D) Kuruluş Dönemi'nde başkentin sürekli batıya doğru
taşınması
E) Divan-ı Hümayun başkanlığının sadrazamlara bıra-
kılması
Tarih
İnsanlığın İlk Dönemleri
5. 9 Osmanlı Devleti'nin fetih ve hâkimiyet yöntemlerinin gücü, Osmanlıların değişen jeopolitik koşullar karşısın- da stratejilerini hızlı şekilde yenilemeleri ve yeni şartlara uygun hâle getirmelerinde yatmaktadır. Macar tarihçi Gabor Agoston'un Osmanlı Devleti ile ilgili jeopolitik ve strateji ifadelerine Osmanlıla- rin aşağıdaki uygulamalarından hangisi kanıt olarak gösterilebilir? A Gayrimüslimlerden haraç ve cizye vergisinin alın- masi B) Padişahların ordunun başında sefere çıkması Fethedilen arazilerin tahririnin yapılıp halka dağıtıl- masi D) Kuruluş Dönemi'nde başkentin sürekli batıya doğru taşınması E) Divan-ı Hümayun başkanlığının sadrazamlara bıra- kılması