Gölge Soruları
![1.
Çok uzaktaki cisimlerin görülebilmesi için geliştirilmiş
gözlem araçlarına teleskop denir. Bir öğretmen 09-
rencilerine basit bir teleskop yapmaları için çapları ve
uzunlukları farklı Şekil 1'deki silindir biçimli boruları,
çukur aynayı, tam yansımalı prizmayı ve göz mercegi
olarak adlandırılan küçük çaplı bir ince kenarlı mercegi
de borularla birlikte veriyor.
Silindir
biçimli borular
Şekil II
Çukur Tam yansımalı Göz
ayna prizma merceği
Şekil 1
Basit bir aynalı teleskop yapmak için boruları Şekil
Il'deki gibi birleştiren öğrenciler I, II, III numaralı
yerlere Şekil 1'deki optik araçlardan hangilerini
yerleştirirlerse yaptıkları aletle uzaktaki cisimlerin
görüntüsünü görebilirler? (Şekil l'deki optik aletler
gerçek boyutlarına göre orantısız çizilmiştir.)
A) Göz merceği Çukur ayna Tam yansımalı
prizma
B) Göz merceği Tam yansımalı Çukur ayna
prizma
C) Çukur ayna Tam yansımalı Göz merceği
prizma
D) Tam yansımalı Çukur ayna Göz merceği
prizma
E) Tam yansımalı Göz merceği Çukur ayna
prizma](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20200222172720343121-469400_ZbtnYo4II.jpg?w=256)
Fizik
Gölge1.
Çok uzaktaki cisimlerin görülebilmesi için geliştirilmiş
gözlem araçlarına teleskop denir. Bir öğretmen 09-
rencilerine basit bir teleskop yapmaları için çapları ve
uzunlukları farklı Şekil 1'deki silindir biçimli boruları,
çukur aynayı, tam yansımalı prizmayı ve göz mercegi
olarak adlandırılan küçük çaplı bir ince kenarlı mercegi
de borularla birlikte veriyor.
Silindir
biçimli borular
Şekil II
Çukur Tam yansımalı Göz
ayna prizma merceği
Şekil 1
Basit bir aynalı teleskop yapmak için boruları Şekil
Il'deki gibi birleştiren öğrenciler I, II, III numaralı
yerlere Şekil 1'deki optik araçlardan hangilerini
yerleştirirlerse yaptıkları aletle uzaktaki cisimlerin
görüntüsünü görebilirler? (Şekil l'deki optik aletler
gerçek boyutlarına göre orantısız çizilmiştir.)
A) Göz merceği Çukur ayna Tam yansımalı
prizma
B) Göz merceği Tam yansımalı Çukur ayna
prizma
C) Çukur ayna Tam yansımalı Göz merceği
prizma
D) Tam yansımalı Çukur ayna Göz merceği
prizma
E) Tam yansımalı Göz merceği Çukur ayna
prizma
![Küresel ışık kaynağı ve küresel cismin yarıçapları sırasıy-
lar ve 2r'dir.
d
Buna göre, perde üzerinde oluşan tam gölgenin alanı
kaç zur2'dir?
A) 27 B)21 C) 18
D) 9
E)6](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20200823130032409459-1946596_F3RkWoofW.jpg?w=256)
Fizik
GölgeKüresel ışık kaynağı ve küresel cismin yarıçapları sırasıy-
lar ve 2r'dir.
d
Buna göre, perde üzerinde oluşan tam gölgenin alanı
kaç zur2'dir?
A) 27 B)21 C) 18
D) 9
E)6
![14. Noktasal ışık kaynağı ve küresel cisimden oluştu
rulan sistemde K noktasındaki kaynak ok yönünde
ilerliyor ve L noktasına geliyor.
K.
Buna göre, kaynak K'de iken gözün küresel ci-
simde gördüğü gölgelenme ile L'de iken gördü
ğü gölgelenme aşağıdakilerden hangisidir?
K.
L
A)
E)](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20200601084425675770-1513506_4RYximmAj.jpeg?w=256)
Fizik
Gölge14. Noktasal ışık kaynağı ve küresel cisimden oluştu
rulan sistemde K noktasındaki kaynak ok yönünde
ilerliyor ve L noktasına geliyor.
K.
Buna göre, kaynak K'de iken gözün küresel ci-
simde gördüğü gölgelenme ile L'de iken gördü
ğü gölgelenme aşağıdakilerden hangisidir?
K.
L
A)
E)
![tapçığı
7. Karanlık bir ortamda, paralel işık yayan kaynak, nokta-
sal ışık kaynağı, özdeş, opak küresel cisimler ve sonsuz
büyüklükteki beyaz perdelerle Şekil - I ve Şekil - Il'deki
düzenekler kurulmuştur.
Küre
---Yatay
Paralel
ışık kaynağı
Perde
Şekil - 1
Küre
--- Yatay
Noktasal
işık kaynağı
Perde
Şekil - 11
000 am
Buna göre,
I. Her iki düzenekte de yalnız tam gölge oluşmuştur.
Then
II. Şekil - l'deki düzenekte kaynak yatay olarak küreye
yaklaştırılırsa perdenin ışık akısı artar. X
III. Şekil - Il'deki düzenekte kaynak yatay olarak küreye
yaklaştırılırsa perdenin ışık akısı azalır.
yargılarından hangileri doğrudur?
Dve III
A) Yalnız II
D) Il ve III
B Yalnız III
E) I, II ve III](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20200913163616977844-185275_Y1ViTfaw5.jpeg?w=256)
Fizik
Gölgetapçığı
7. Karanlık bir ortamda, paralel işık yayan kaynak, nokta-
sal ışık kaynağı, özdeş, opak küresel cisimler ve sonsuz
büyüklükteki beyaz perdelerle Şekil - I ve Şekil - Il'deki
düzenekler kurulmuştur.
Küre
---Yatay
Paralel
ışık kaynağı
Perde
Şekil - 1
Küre
--- Yatay
Noktasal
işık kaynağı
Perde
Şekil - 11
000 am
Buna göre,
I. Her iki düzenekte de yalnız tam gölge oluşmuştur.
Then
II. Şekil - l'deki düzenekte kaynak yatay olarak küreye
yaklaştırılırsa perdenin ışık akısı artar. X
III. Şekil - Il'deki düzenekte kaynak yatay olarak küreye
yaklaştırılırsa perdenin ışık akısı azalır.
yargılarından hangileri doğrudur?
Dve III
A) Yalnız II
D) Il ve III
B Yalnız III
E) I, II ve III
![5.
Noktasal I ışık kaynağı düzlem ayna ve saydam olma-
yan küresel X, Y cisimleri K ve L perdeleri önüne şekil-
deki gibi yerleştirilmiştir.
Ox
K perdesi
Y
L perdesi
Buna göre k ve L perdelerinde oluşan gölge şekil-
leri hangi seçenekte doğru verilmiştir?
: Tam gölge, O: Yarı gölge)
A)
K
L
B)
C)
D)
E)](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20200711084021172026-769769_z984Aprc1.jpeg?w=256)
Fizik
Gölge5.
Noktasal I ışık kaynağı düzlem ayna ve saydam olma-
yan küresel X, Y cisimleri K ve L perdeleri önüne şekil-
deki gibi yerleştirilmiştir.
Ox
K perdesi
Y
L perdesi
Buna göre k ve L perdelerinde oluşan gölge şekil-
leri hangi seçenekte doğru verilmiştir?
: Tam gölge, O: Yarı gölge)
A)
K
L
B)
C)
D)
E)
![YLARI YORUM SORULA
7. Şekildeki küre yüzeyine paralel ışık demeti gönderile-
rek aydınlatılıyor. Gözlemciler K, L ve M noktalarından
e konulan
1. N
düzenek
küreye bakmaktadır.
Perde
Ige aşağı-
Buna göre, K, L, M gözlemcileri küreyi;
I3D
II
verilenlerden hangisi gibi görebilir?
K
A)
II
B)
II
C)
II
D)
üp konularak
E)
II
Prf Yayınları
MN](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20200329192740149874-483523_VBkJABBLJ.jpeg?w=256)
Fizik
GölgeYLARI YORUM SORULA
7. Şekildeki küre yüzeyine paralel ışık demeti gönderile-
rek aydınlatılıyor. Gözlemciler K, L ve M noktalarından
e konulan
1. N
düzenek
küreye bakmaktadır.
Perde
Ige aşağı-
Buna göre, K, L, M gözlemcileri küreyi;
I3D
II
verilenlerden hangisi gibi görebilir?
K
A)
II
B)
II
C)
II
D)
üp konularak
E)
II
Prf Yayınları
MN
![Aydınlık
bölge
Karanlık bir ortamda, küresel bir ışık kaynağı ile gözlemci
arasına saydam olmayan bir cisim konulduğunda, göz-
lemci kaynağı şekildeki gibi görüyor.
Buna göre,
1. Cismi kaynağa yaklaştırma
II. Kaynağı cisme yaklaştırma
III. Cismi gözlemciye yaklaştırma
işlemlerinden hangileri tek başına yapıldığında, göz-
lemcinin gördüğü aydınlık bölgenin alanı küçülür?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C Yalnız II
D) I ya da II
E) Il ya da lII](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20200527024332981471-246996_WdrkSQjI8.jpg?w=256)
Fizik
GölgeAydınlık
bölge
Karanlık bir ortamda, küresel bir ışık kaynağı ile gözlemci
arasına saydam olmayan bir cisim konulduğunda, göz-
lemci kaynağı şekildeki gibi görüyor.
Buna göre,
1. Cismi kaynağa yaklaştırma
II. Kaynağı cisme yaklaştırma
III. Cismi gözlemciye yaklaştırma
işlemlerinden hangileri tek başına yapıldığında, göz-
lemcinin gördüğü aydınlık bölgenin alanı küçülür?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C Yalnız II
D) I ya da II
E) Il ya da lII
![Aşağıdakilerden hangisinde gölgenin oluşumu için
gerekli olan işığın özelliği doğru olarak verilmiştir?
TEST - 1
A) Işık boşlukta yayılabilir.
B) Işık saydam ortamlardan geçebilir.
C) Işık doğrusal yolla yayılır.
D) Işık enerji taşır.
E) Işık oluşabilmesi için kaynağa ihtiyaç duyar.
ildsionario
VM](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20200608135442395755-1765642_sttTp5uUB.jpeg?w=256)
Fizik
GölgeAşağıdakilerden hangisinde gölgenin oluşumu için
gerekli olan işığın özelliği doğru olarak verilmiştir?
TEST - 1
A) Işık boşlukta yayılabilir.
B) Işık saydam ortamlardan geçebilir.
C) Işık doğrusal yolla yayılır.
D) Işık enerji taşır.
E) Işık oluşabilmesi için kaynağa ihtiyaç duyar.
ildsionario
VM
![6.
Noktasal bir ışık kaynağı, perde ve saydam olmayan cisim
ile oluşturulan sistem şekildeki gibidir.
8.
a
1
5
3
2
4
Saydam
olmayan cisim
Perde
Buna göre 1, 2, 3, 4 ve 5 noktalarının hangisinden
bakan gözlemci perdede oluşan gölgenin tamamını
göremez?
E) 5
D) 4
B) 2
A) 1
e) 3](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20200718210929820932-1771051_nUjs2K3ZS.jpeg?w=256)
Fizik
Gölge6.
Noktasal bir ışık kaynağı, perde ve saydam olmayan cisim
ile oluşturulan sistem şekildeki gibidir.
8.
a
1
5
3
2
4
Saydam
olmayan cisim
Perde
Buna göre 1, 2, 3, 4 ve 5 noktalarının hangisinden
bakan gözlemci perdede oluşan gölgenin tamamını
göremez?
E) 5
D) 4
B) 2
A) 1
e) 3
![A Noktasal k, ve k, Işık kaynakları saydam olmayan
engellerin arkasında şekildeki gibi yerleştiriliyor.
E) Hiçbiri
D) Il ile b
Güneş
Düny
III.
engel
nin yarıçapla-
-, 3S'tir.
A
Dunya
Güneş
Buna göre, hangi modellem
latmak için uygun bir modet
Yalnız y B) Yalnız
1
E
D) I ve III
engel
Buna göre;
6/ Işık ile ilgili olarak
Işik üreten kaynaklara
Güneş ve yıldızlar doğ
Mum alevi doğal ışık ke
Ay yapay ışık kaynağ
Işık taneciklerin foto
verilen bilgilerden kaçile
1. X noktası her iki kaynaktan ışık alır
I. Y noktası yalnız K ışık kaynağından işık alır
III. T noktası K, ışık kaynağından ışık almaz +
yargılarından hangileri doğrudur?
şık kaynağının
işık akıları xs
erden hangisin-
B) 2
A) 1
Qy > Oz
•x > O2
A) Yalnız II
DI ve III
B) Yalnız III C) I ve II
E) I, II ve III
243](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20200922135024470173-376348_7nkkZ6weV.jpeg?w=256)
Fizik
GölgeA Noktasal k, ve k, Işık kaynakları saydam olmayan
engellerin arkasında şekildeki gibi yerleştiriliyor.
E) Hiçbiri
D) Il ile b
Güneş
Düny
III.
engel
nin yarıçapla-
-, 3S'tir.
A
Dunya
Güneş
Buna göre, hangi modellem
latmak için uygun bir modet
Yalnız y B) Yalnız
1
E
D) I ve III
engel
Buna göre;
6/ Işık ile ilgili olarak
Işik üreten kaynaklara
Güneş ve yıldızlar doğ
Mum alevi doğal ışık ke
Ay yapay ışık kaynağ
Işık taneciklerin foto
verilen bilgilerden kaçile
1. X noktası her iki kaynaktan ışık alır
I. Y noktası yalnız K ışık kaynağından işık alır
III. T noktası K, ışık kaynağından ışık almaz +
yargılarından hangileri doğrudur?
şık kaynağının
işık akıları xs
erden hangisin-
B) 2
A) 1
Qy > Oz
•x > O2
A) Yalnız II
DI ve III
B) Yalnız III C) I ve II
E) I, II ve III
243
![3.
Cisim
K
K
Perde
Özdeş K, ve K noktasal ışık kaynakları önüne say-
dam olmayan küresel cisim şekildeki gibi konul-
muştur.
Buna göre perdede oluşan gölge için;
1. Cisim K, işık kaynağına yaklaştırılırsa tam göl-
ge alanı artar.
II. K, işık kaynağı K, ışık kaynağına yaklaştırılırsa
yarı gölge alanı azalır.
UL. Perde cisme yaklaştırılırsa tam ve yan gölge ala-
ni büyür?
verilenlerden hangileri doğrudur?
B) I ve IL
C) I ve III
A) Yalnız II
D) II ve III
E) I, II ve III](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20200622095514991960-1430754_DjnNrLTmN.jpg?w=256)
Fizik
Gölge3.
Cisim
K
K
Perde
Özdeş K, ve K noktasal ışık kaynakları önüne say-
dam olmayan küresel cisim şekildeki gibi konul-
muştur.
Buna göre perdede oluşan gölge için;
1. Cisim K, işık kaynağına yaklaştırılırsa tam göl-
ge alanı artar.
II. K, işık kaynağı K, ışık kaynağına yaklaştırılırsa
yarı gölge alanı azalır.
UL. Perde cisme yaklaştırılırsa tam ve yan gölge ala-
ni büyür?
verilenlerden hangileri doğrudur?
B) I ve IL
C) I ve III
A) Yalnız II
D) II ve III
E) I, II ve III
![3.
"Camera obscura" da denilen karanli kutu pokideki gibi
verilmiştir
Mum işığı küpün üzerinde bulunan delikten geçerek
küpün yan yüzeylerinde mum alevinin görüntüsünü oluş-
turmaktadır.
Buna göre;
I. Görüntü ters olur.
II. Mumun ateşi büyürse görüntüsü de büyür.
III. Mum kutuya yaklaştırılınca görüntü de büyür.
yargılarından hangileri doğrudur?
C) I ve 11
A) Yalnız!
B) Yalnız 11
D) II ve III
E) I, II ve III](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20200918145824833029-1135427_iTOP1xZ3e.jpg?w=256)
Fizik
Gölge3.
"Camera obscura" da denilen karanli kutu pokideki gibi
verilmiştir
Mum işığı küpün üzerinde bulunan delikten geçerek
küpün yan yüzeylerinde mum alevinin görüntüsünü oluş-
turmaktadır.
Buna göre;
I. Görüntü ters olur.
II. Mumun ateşi büyürse görüntüsü de büyür.
III. Mum kutuya yaklaştırılınca görüntü de büyür.
yargılarından hangileri doğrudur?
C) I ve 11
A) Yalnız!
B) Yalnız 11
D) II ve III
E) I, II ve III
![DIE 16
Örnek-6
Çelik
bilye
км
Küresel ışık
kaynağı
a
Şekil 1
X ve Y gözlemcileri, karanlık bir ortamda, önünde Şekil
I'deki gibi çelik bilye bulunan küresel beyaz ışık kayna-
ğına bakıyor
X'e göre kaynağın Y'ye göre kaynağın
görünümü
görünümü
Şekil !!
Şekil !!
X gözlemcisi, kaynağı Şekill'dekine Y gözlemcisi
de Şekil III'tekine benzer biçimde gördüğüne göre,
X ve Y gözlemcileri K, L, M noktalarının hangilerin-
den bakıyor olabilir?
Y'nin Baktığı Nokta
X'in Baktığı Nokta
M
A)
L
SD
a-
ir.
(2011-YGS)
Bu
çözüm-6](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/385891-2019-12-22_2312540000-c3Qj_VbbkkW98s.jpg?w=256)
Fizik
GölgeDIE 16
Örnek-6
Çelik
bilye
км
Küresel ışık
kaynağı
a
Şekil 1
X ve Y gözlemcileri, karanlık bir ortamda, önünde Şekil
I'deki gibi çelik bilye bulunan küresel beyaz ışık kayna-
ğına bakıyor
X'e göre kaynağın Y'ye göre kaynağın
görünümü
görünümü
Şekil !!
Şekil !!
X gözlemcisi, kaynağı Şekill'dekine Y gözlemcisi
de Şekil III'tekine benzer biçimde gördüğüne göre,
X ve Y gözlemcileri K, L, M noktalarının hangilerin-
den bakıyor olabilir?
Y'nin Baktığı Nokta
X'in Baktığı Nokta
M
A)
L
SD
a-
ir.
(2011-YGS)
Bu
çözüm-6
![Noktasal K ışık kaynağı ile aydınlatılan beyaz bir perde
önündeki O noktasından demir bir bilye şekildeki gibi serbest bırakılıyor.
Bilye t süre sonra O' noktasından geçtiğine göre, bu
sürede ekranda oluşan gölgenin ölçülen ivmesi kaç g'dir? (g: yerçekimi ivmesi)](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20200404192642458434-1391408_cE2J69cPo.jpg?w=256)
Fizik
GölgeNoktasal K ışık kaynağı ile aydınlatılan beyaz bir perde
önündeki O noktasından demir bir bilye şekildeki gibi serbest bırakılıyor.
Bilye t süre sonra O' noktasından geçtiğine göre, bu
sürede ekranda oluşan gölgenin ölçülen ivmesi kaç g'dir? (g: yerçekimi ivmesi)
![4
Noktasal S, ve S2 işık kaynakları ile küresel engel
O
şekildeki gibi yerleştiriliyor.
a) Perdede oluşan görüntünün şekli nasıl
olur?
si
We
S2
b) S, ışık kaynağı ok yönünde kaydırılırsa
tam gölge ve yarı gölge alanları nasıl deği-
şir?
bi](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20200630152130393517-1372316_vCvHM5OQl.jpg?w=256)
Fizik
Gölge4
Noktasal S, ve S2 işık kaynakları ile küresel engel
O
şekildeki gibi yerleştiriliyor.
a) Perdede oluşan görüntünün şekli nasıl
olur?
si
We
S2
b) S, ışık kaynağı ok yönünde kaydırılırsa
tam gölge ve yarı gölge alanları nasıl deği-
şir?
bi
![FOKUS TESTİ 39
1.
3.
Karanlık bir ortamda engel, K, ve ką noktasal işık
kaynakları şekildeki gibi perdenin önüne yerleşti-
rilmiştir.
Karani
topları
III, Şe
Delik
K
K₂
Isil
kayna
-mosog nooled
Engel
Perde
1
ka
Buna göre, perdede oluşan gölge aşağıdakiler-
den hangisine benzer?
k
: Tam gölge
A)
O: Yarım gölge
C)
B)
o
C
D)
E)
4.](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20210315101950386081-234556_xM9GY6Dkp.jpg?w=256)
Fizik
GölgeFOKUS TESTİ 39
1.
3.
Karanlık bir ortamda engel, K, ve ką noktasal işık
kaynakları şekildeki gibi perdenin önüne yerleşti-
rilmiştir.
Karani
topları
III, Şe
Delik
K
K₂
Isil
kayna
-mosog nooled
Engel
Perde
1
ka
Buna göre, perdede oluşan gölge aşağıdakiler-
den hangisine benzer?
k
: Tam gölge
A)
O: Yarım gölge
C)
B)
o
C
D)
E)
4.