Karma Dilbilgisi Soruları
Lise Türkçe
Karma DilbilgisiS
=
E) Ünlü değişimi
16. Ben artık Türkiye'de bu koşullarda yeni ve iyi bir ya-
zar çıkacağına inanmıyorum.
Bu cümleyle ilgili olarak aşağıdaki yargılardan
hangisi yanlıştır?
A) Fiilimsi kullanılmıştır.
B) Birden çok sıfat vardır.
C) İyelik eki kullanılmıştır.
D) İlgeç kullanılmıştır.
E) Belirteç vardır.
slis
Soubley g
Lise Türkçe
Karma Dilbilgisibelirtiniz. Pis koloji Sosyoloji, torin, tabele
2. Metne göre edebiyatın amacını yitirmemesi neye bağlanmıştır? Açıklayınız.
3. Metne göre bilim ve dil arasındaki ilişkiyi açıklayınız.
4. Metnin ana düşüncesini ve yardımcı düşüncelerini belirleyiniz.
5. Metindeki açık ve örtük iletileri belirleyiniz.
6. Jules Verne'in, Ay'a Seyahat romanını Ay'a gidilmeden önce yazmasından hareketle edebiya
bilim arasındaki ilişkiyi değerlendiriniz.
7. Edebiyatın Bilimle İlişkisi adlı metni içerdiği bilgi ve düşünceler arasındaki tutarlılık yönünden
ğerlendiriniz.
Lise Türkçe
Karma Dilbilgisi7.
Genç ve yetenekli kalemler, edebiyatımıza taze bir soluk
getirdi.
Bu cümledeki altı çizili sözcükte görülen anlam olayı,
aşağıdakilerin hangisinde vardır?
A) Kelimeler kitaplarda konforlu bir konuktur.
B) Gülnihal, Vatan Şairi'ne ait bir tiyatrodur.
C) Günlerdir bu evde tencere kaynamıyordu.
D) Kara Kita'nın çocukları ülkemize misafir oldu.
E) Gökteki yıldızlar kadar yer gezdim, diyordu.
Lise Türkçe
Karma DilbilgisiAşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz
yumuşamasına örnek yoktur?
A) Yağmurun ardından şiddetli bir fırtına
kopmuş, azgın dalgalar kıyıları dövme-
ye başlamıştı.
B) Onu mutlu eden tek şey, odasında ki-
taplarıyla baş başa kalmaktı.
C) Rengi solmuş perdeler, evde uzun süre
kimsenin oturmadığını kanıtlar gibiydi.
D) Olay yerine gelenlerin birçoğu, kavga-
ya karışan gençleri ayırmaya bile çalış-
mamıştı.
E) Adamcağız, dağın kıyısındaki evinde
tek başına bir yaşam sürmek zorunda
kalmıştı.
Lise Türkçe
Karma DilbilgisiB
Sifot
Ağlayan bir kişi gördüğünüzde, onun için samimi
birkaç söz, bir dokunuş ya da uzatılan bir mendil;
ona yapılacak en büyük destektir. (II) Bunlar, bin
türlü teselli ve iltifattan belki de daha önemli, daha
kıymetlidir. (III) Ağlamak, insanın insan olmasının
gerektirdiklerinden biridir. (IV) Ağlamakla gülmek
olmazsa olmaz bir ikilidir. (V) Evrende hemen her
yerde bulunan diğer zıtlıklar gibi.
O
B
Siya
B
11. V
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili
olarak aşağıdakilerden hangisi yanlıştır
A) I. cümlede üç farklı türde fiilimsiye yer verilmiştir.
B) II. cümlede miktar zarfına yer verilmiştir. ne koder
CII. cümlede kişi zamiri bulunmaktadır.
D) IV. cümlede bağlaç kullanılmıştır.
E) V. cümlede edat yer almaktadır.
>>
e
C
Lise Türkçe
Karma DilbilgisiSözcük Türleri
SORU-15 (ÖSYM)
(1) Rengi uçmuş, sıradan yaşamımızda kendimize bir ziya-
fet çekmek istediğimiz zaman kitapların kapağını aralarız.
(II) Büyük bir açlıkla sayfaları çeviririz. (III) Gözlerimiz söz-
cükleri iştahla birer birer yerken zamandan ve mekândan
kopuveririz. (IV) Başka insanların, başka diyarların görün-
mez konukları oluveririz. (V) Bu deneyimin ardından yaşa-
dığımız ana geri döndüğümüzde ise ruhumuzda kopan fir-
tinalar ya şiddetlenir ya da dinginleşir ama her zaman bir
şeyler değişir içimizde.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerle ilgili olarak aşa-
ğıda verilenlerden hangisi yanlıştır?
A) I. cümlede, nesne, belini isim tamlamasından oluş-
muştur.
B) II. cümlede, durum zarfı kullanılmıştır.
C) II. cümle, bileşik yapılı bir cümledir.
DY IV. cümlede, "görünmez" sözcüğü fiilden sifat yapım
eki almıştır.
E) V. cümlede, ilgeç kullanılmıştır.
SORU-16 (ÖSYM)
ett
Televizyon_reklamları radyo ile yapılanlardan daha etkili
oluyor.
"İle" sözcüğü. asağıdaki kullanımlardan hangipind
Lise Türkçe
Karma Dilbilgisi9.
sein
Hülyana karışmasın ne şehir ne de çarşı
Yamaçlarda her akşam batan güneşe karşı
Uçan kuşları düşün, geçen kervanları an
Mademki kara bahtın adını koydu çoban
Senin
Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Tamlayanı niteleme sıfatı almış belirtili ad tamla-
ty tn
ması
B) Belirtisiz ad tamlaması
C) Basit sözcüklerden oluşmuş ad tamlaması
+
D) Tamlayanı düşmüş ad tamlaması-
E) Birden fazla sıfat tamlaması
Lise Türkçe
Karma Dilbilgisi9. Atomik Alışkanlıklar, karmaşık konuları günlük yaşamda ve iş
hayatında kolayca uygulanabilecek basit davranışlara indir-
geme konusundaki başarısıyla tanınmış bir kitap. Bu kitap iyi
alışkanlıkları kaçınılmaz, kötü alışkanlıkları ise imkânsız hâle
getirmeyi amaçlıyor. Kolay anlaşılır bir kılavuz niteliğinde ve
biyoloji, psikoloji ve nöroloji alanlarında doğruluğu kanıtlan-
mış fikirlerden faydalanıyor. Motivasyon eksikliğini giderme,
iradesizliğin üstesinden gelme; özellikle üzerinde durulan te-
malar.
Bu parçadan hareketle Atomik Alışkanlıklar kitabı ile ilgili
aşağıdakilerin hangisi söylenemez?
A) Vurgulanan konularının bulunduğu
B) Belirli hedefler doğrultusunda yazıldığı
C) Kendi alanında başarılı görüldüğü
D) Bilimsel gelişmelere öncülük yaptığı
E) Değişik disiplinlerle ilintili olduğu
Kırsal alanlarda meskenlerin yapımında kullanılan malzemeler
Lise Türkçe
Karma Dilbilgisi5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozuklu-
ğu vardır?
A) Ticaretin canlandırılması için yabancı mallardan güm-
rük alınmayacakmış.
B) Uluslararası ilişkilerde ülkeler arası dengenin korun-
ması oldukça önemlidir.
C) Pasaportsuz geçişler, bazı ülkelerin aralarında yaptığı
antlaşmalarla gerçekleştirilebiliyor.
D) Ülkemize her yıl milyonlarca turistin gelmesi, turizm
için uygun olduğunun kanıtıdır.
E) Dış turizme verilen desteğin onda biri iç turizme veril-
se turistik tesisler müşteri sıkıntısı yaşamaz.
Lise Türkçe
Karma Dilbilgisi1.UNITE
Metinde Geçen Bazi Kelime ve Kelime Gruplar
muhayyile: Hayal etme gücü.
komplike: Karmaşık, çözülmesi ve anlaşılması güç olan.
imbik: Damitici.
Metin ve Türle ilgili Açıklamalar
edebiyatın Türkçe'de hangi farklı anlamlarda kullanıldığını açıkladıktan sonra çeşitli yazarların edebiyat tar
Okuduğunuz metinde, İsmail Çetişli önce edebiyat sözcüğünün kökenini ve tarihsel gelişimini inceler. V
larını belirtir. Ismail Çetişli'ye göre edebiyat, üç ana unsurdan oluşur. Bunlar "muhteva", "dil" ve "yapı'da
Arapça "edep" sözcüğünden türetilen "edebiyat" terimi ilk kez Tanzimat Dönemi'nde günümüzdek
la bir sanat türünün adı olarak kullanılmıştır.
Edebiyat; duygu, düşünce ve hayallerin okuyucuda heyecan, hayranlık ve estetik zevk uyandıracak şe
sözlü ve yazılı olarak ifade edilmesi sanatıdır. Yazarlara göre değişen edebiyat tanımlarından bazılan söyledi
Edebiyat; yazma sanatı ile ilgili kaidelerin bütünü ve uygulamada bu kaidelere uygun eserleri de içine
Edebiyat, malzemesi dil, kaynağı yaşantılar ve hayal gücü olan bir yaratıcılık, başka bir deyişle bir s
Günümüzde edebiyat; tarihsel, sosyal ve kültürel olandan hareketle, dille gerçekleştirilen güzel sanat etk
disiplindir. (Recaizade Mahmut Ekrem)
dalıdır. (Gürsel Aytaç)
lerine verilen genel addır. (Şerif Aktaş)
↓
Metni Anlama ve Çözümleme
1. Okuduğunuz metne göre "edebiyat" ile "edep" kelimeleri arasındaki ilişki nasıl açıklanmıştır?
2. "Edebiyat" metnine göre Tanzimat Dönemi'ne kadar edebiyat yerine hangi kavramlar kullanılmış
tır? Açıklayınız.
3. Metinde ortaya konulan bilgi, tespit, yorum ve görüşleri gerekçe, kanıt, tutarlılık, geçerlilik, doğruluk
açısından değerlendiriniz.
4. Metindeki anlatım biçimlerini bulunuz.
5. Metnin ana düşüncesini ve yardımcı düşüncelerini belirleyiniz.
6. "Edebiyat" metnine göre yazarın edebiyat tanımını açıklayınız.
Ye
Yazarın Biyografisi
İsmail Çetişli (1955-2015)
Denizli'de doğdu. Mesleki hayatına Polatlı İmam Hatip Lisesinde edebiyat
öğretmeni olarak başlayan Çetişli, Fırat Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk
Dili ve Edebiyatı Bölümüne araştırma görevlisi olarak girdi. Yaptığı çalışmalarla
1995'te doçentliğe, 2001'de profesörlüğe yükselen Çetişli vefatına kadar Pamuk-
kale Üniversitesinde akademik hayatını sürdürdü.
14
1. Psikolo
bu bilim dall
2. Sizce
dönemin tam
3.
"O ki
Asya
Kula
Fatil
Bu şiir
bilim dall
Edebi-
edebiyat
Bilim
rülen bir
bilimi, ta
Diltay)'in
limsel, d
Edebiya
bilimlere
sefe ola
Ede
şairlerin
maktac
ticilikla
(Maks
gösteri
elinde
Eserleri
İnceleme: Memduh Şevket Esendal, Batı Edebiyatında Edebî Akımlar, Yeni Türk Edebiyatı Metin To
lillerine Giriş-Şiir, Cahit Külebi ve Şiiri, Edebiyat Sanatı ve Bilimi.
He
sabah
nüşte
tehlik
meve
kalıc
E
bir c
Lise Türkçe
Karma Dilbilgisiva
4. ● uyarmak: İkaz etmek.
gerçek: Hakikat.
duvar: Engel.
17
●
●
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "uyarmak, gerçek, du-
var" sözcükleri belirtilen anlamları karşılayacak biçim-
de kullanılmıştır?
A) Mustafa Kemal Paşa gittikten sonra gelen mebuslar, aşıl-
maz duvarların olmayacağı gerçeğine dair beni uyarı-
Korlardell
megole boritat
Songte
aşılmaz bir duvar olduğu gerce-
onları uyarmak, tekrar birbirlerina
A
B) iki arkadaşın arasında
gi beni kahrediyor;
Bağlamak istiyordum.
Bu peyzajdaki duvarların arasından, güneşin uyarmasıy-
la canlanan çiçekler son derece gerçekt.
yürekler acısı fukara kafile tüm uyarmalara rağmen
ilerlemiş ve gerçeğin önlerinde bir duvar gibi set kur-
masıyla afallamıştı. geçer ydovbe benzerin
Kitaplar uyarma görevini gören dosttur çoğu kez ama
doğayla, gerçekle insanla da aramızda duvarlar örme-
melidir.
engel
Diğer sayfaya geçiniz.
Lise Türkçe
Karma DilbilgisiTürkçe
A
A
10. Halıcıoğlu'ndaki fabrikanın bacası kafasını kaldırmış,
bir horoz vakarya sabaha, Kâğıthane sırtlarında be-
liren yalancı şafağa bakıyordu.
Bu cümlenin öznesi için aşağıda söylenenlerden
hangisi yanlıştır?
A) Ünsüz değişimi olan sözcüğe yer verilmiştir.
Sifat yapan -ki kullanılmıştır.
Belirtili isim tamlaması vardır.
Voye
Birleşik sözcüğe yer verilmiştir.
Eviyelik eki almış sözcük vardır.
Lise Türkçe
Karma Dilbilgisi6. Herkes herkese yardım etmeli,
Ben büyük, o küçük dememeli.
İki masalım var bunun üstüne,
Başka da bulurum isteyene.
Aslan toprakla oynuyormuş bir gün;
Bir de bakmış pençesinde bir fare.
Aslan, aslan yürekliymiş o gün,
Kıymamış canına, bırakmış yere.
Boşuna gitmemiş bu iyiliği.
Kimin aklına gelir
Farenin aslana iyilik edeceği?
Etmiş işte, hem de canını kurtarmış.
Günün birinde aslan
Biraz çıkayım derken ormandan,
Düşmüş bir tuzağa,
Ağlar içinde kalmış;
Kükremiş durmuş boşuna.
Bereket fare usta yetişmiş imdada:
Bu iş kükremekle değil,
Kemirmekle olur, demiş.
Başlamış incecik dişlerini işletmeye,
Gelmiş ipin hakkından kıtır kıtır.
Bir ilmik kopunca ağdan hayır mı kalır?
Sabır, biraz da zaman,
Güçten, öfkeden daha yaman.
Bu fabida;
1. Fablın kahramanlarının hayvan olduğu
II. Sonunda öğüt verildiği
III. Teşhis ve intak sanatlarından yararlanıldığı
bilgilerinden hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I
D) Il ve III
B) Yalnız II
C)I ve II
E)I, II ve III
Lise Türkçe
Karma Dilbilgisirn
r.
ek
rak
sel
D
Ilim, insanlığı ele alan evreni ve mikro dünyayı sadece
binde bir oranında öğrenmiştir. Bu ise bilgisizliğimizin
karanlığı içinde küçücük bir ışık demeti olmuştur.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisinin örneği vardır?
A)
Kişisel görüş anlamı katan eşitlik eki
B)
Çıkma anlamı katan durum eki
C)
Türetilirken ünlü kaybına uğramış sözcük
D)
Fiilden isim yapım eki
E) İsimden fiil yapım eki
Lise Türkçe
Karma Dilbilgisi18.
Dış beyin kısmını teşkil eden/korteks: beynin düşünen,
konuşan, yazan, yeni buluşlar yapan, merak eden, plan
yapan, öğrenmenin, zekânın ve hafızanın oluştuğu bö-
lüm olup sınırsız bir kapasiteye sahip görünmektedir.
1181
II. Merak ve ilgi eksenli bilgiler, duyguları uyandıran olay-
lar olduğundan orta beyindeki hipokamp; giriş vizesi
vermektedir.
Gath
M. Böylece, bilgiler bevin korteksi üzerine kaydedilmekte-
dir.
sbagreg
2 IV. Bu kapasiteyi nöronlar arasında kurulan ilişkiler sağla-
maktadır.
3V. Üzerindeki görme, duyma ve diğer algılama merkezle-
riyle ve dış dunyayla sürekli iletişim hâlinde bulunur.
Yukarıda numaralanmış cümleler anlamlı bir parça oluş-
turacak biçimde sıralanırsa hangisi baştan dördüncü
olur?
A) I
C) III
Yöntem Kurumsal Deneme Sınavı 2
D) IV
E) V
20.
7
Lise Türkçe
Karma Dilbilgisi9. Masalın bölümlerini yazınız.
Serim,
côzüm
Balkondaki birlikteliğimiz
ayrılığı besliyordu kuşkusuz.
Dalıp gitmeler, birbirimize
doğru eriyip akarcasına
gülümsemeler, kirpik düşürüp
kaş kaldırmalar sözlerden daha
anlamlıydı.
dugum
Belli belirsiz bir hayal kırıklığı
hissetti. Bu kadarını da
yapmaz, yapmamalı diye
düşündü. Ama insanoğlu işte,
çiğ süt emmiştir. Hemen
eşyalarını topladı, ardına bir
kez daha baktı. Kafasındaki
sorulara cevap bulmaya
çalışıyordu. Sessizce dışarı
çıktı.
1
Erkekler düğün evindeki bir
odaya tıkılmışlardı. Kapıdan
başka hiçbir yerden ışık
almayan, toprak tabanlı odanın
kenarında alçak bir sekinin
üstünde şehirden getirdiği iki
misafiriyle hancı Yakup Ağa
oturmuştu. Düğün sahibi
güveyinin büyük kardeşi-dört
yana koşup ortalığı idare,
misafirlere ikram ediyordu.
malamarla