Anlatımlarına Göre Cümleler Soruları

Lise Türkçe
Anlatımlarına Göre CümlelerA) I
7. (1) Cengiz Aytmatov'un Cemile hikâyesi, Klasik edebiyatın
mesnevilerinde ve halk hikâyelerinde karşılaştığımız tür-
den büyük aşklardan birini konu olarak alıyor gibi. (II) Bu
hikâye yasak aşk çerçevesinde birbirine doğru akan kadın
ve erkeğin birbirlerine kavuşmalarıyla onlardan ayrılabilir.
(II) Klasik edebiyatın Leyla ve Mecnun, Yusuf ile Züleyha
ve Ferhad ile Şirin gibi mesnevileriyle halk hikâyelerinde
idealize edilmiş aşkla karşılaşılıyor sanki. (IV) Kavuşama-
yan sevgililerin birbirlerine karşı olan aşkları, buna bağlı
olarak çektikleri istirap, aşkın varlığa ulaşmasında basa-
mak görevi üstlenir. (V) Cemile'nin ve Danyar'ın aşkları
uğruna kalplerinin sesini dinleyerek geleneğin belirlediği
yaşama tarzını, evlilik kurumunu hiçe sayıp birlikte kaç-
malarıyla bu hikâye geleneğin belirlediği aşk anlayışının
dışına çıkıyor desek yeridir.
Bu
parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde
anlamca kesinlik söz konusudur?
B) II
ameluxy (A
C) III
Old-
D) IV
E) V

Lise Türkçe
Anlatımlarına Göre Cümleler5.
Neden-Sonuç
Cümlede Anlam İlişkisi
A) Yalnız amaç-sonuç cümlesi
C) Neden-sonuç ve amaç-sonuç cümlesi
Amaç-Sonuç
Koşul-Sonuç
Bir yazar olarak ben sadece sonucum. Edebiyat dünyasına bir yenilik getirmedim. Yıllardır dünya çapında ün yapmış yazarla-
rin açtığı yoldan yürüyen sıradan bir yazarım. Yürüdüğüm bu yolda kendi tekniğimle yol almak için gayret eden biriyim,
Bu metinde cümlede anlam ilişkilerine göre ne tür cümleler kullanılmıştır?
B) Yalnız neden-sonuç cümlesi
Koşul-sonuç ve amaç-sonuç cümlesi

Lise Türkçe
Anlatımlarına Göre Cümleler40
edemezsin.
D) Bazı konuları sadece okumak yetmiyor, gerekli olan
kısımları da not etmeliyiz.
E) Geçmiş yılların dizilerini izlemek sizi bir nebze
rahatlatabilir.
5. (1) Bazen su gibi akan, bazen de geçmek bilmeyen
zaman; aslında her canlıya yeterince verilmiştir. (li)
Her ne kadar varlığın hissedildiğinde ortaya çıksa da
avını ağına düşürmek için fırsat kollayan bir örümcek
gibi etrafınızda dönüp durur. (III) Sizden yanaymış hissi
verir oysa zaman hep aleyhimize işler durur. (IV) işte bu
yüzden zamana yenik düşmekten başka bir seçeneğimiz
de yoktur aslında. (V) Yaşadıktan sonra anlarız ki zaman,
büyük bir aldatmacadır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde
"tanımlama" yapılmıştır?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V

Lise Türkçe
Anlatımlarına Göre CümlelerA
cümlesi değildir?
A) I B) II
C) III
D) IV E) V
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "yakınma" söz
konusudur?
A) Dildeki sozcukler de zaman içinde, canlilar gibi yok
olur.
B) Yapmacığın bittiği yerde sanatın başlayabileceğini
hâlâ anlayamadılar.
C) Onun ne kadar ileri görüşlü olduğunu tahmin
edemezsin.
D) Bazı konuları sadece okumak yetmiyor, gerekli olan
kısımları da not etmeliyiz.
E) Geçmiş yılların dizilerini izlemek sizi bir nebze
rahatlatabilir.
5.
(1) Bazen su gibi akan, bazen de geçmek bilmeyen

Lise Türkçe
Anlatımlarına Göre CümlelerKarakterleri olayların geçtiği coğrafyanın ağız
özellikleriyle konuşturma saplantısı, öykü ve roman
yazarlarının sürükleyici bir anlatıma ulaşmasını
engelliyor.
Aşağıdakilerden hangisi bu cümleye anlamca en
yakındır?
A) Öykü ve romaniarda yazarlar, kendi dil anlayışını
roman kişilerinin ağzından yansıtır.
B) Öykü ve romanda sürükleyici bir anlatıma ulaşmak
için kişileri mutlaka yerel dil özellikleriyle konuşturmak
gerekir.
C) Öykü ve romanda yerel sözcükler kullanılıp
kullanılmaması yapıtın içeriğine bağlıdır.
D) Öykü ve romanlarda yerel dili yansıtma tutkusu,
yazarların akıcı bir üslup kuramamasına neden
oluyor.
E) Öykü ve romanda kişiler, dil ve yaşam özellikleriyle
gerçeğe uygun olmalıdır.

Lise Türkçe
Anlatımlarına Göre Cümleler7.
Geçmişi kendine fon olarak seçen bir romancı çok büyük bir ha-
zineyle karşılaşır ancak açgözlülük yapar da kayığını taşıyama-
yacağı kadar çok altınla doldurursa kayığı batar.
Bu cümlede anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidin?
A) Tarihî konuları ele alan bir roman, hacimli olduğunda niteli-
ğini kaybeder. +
BY Romanda aranan özellik, işlenen konunun yazınsal estetiğe
göre düzenlenmesidir.
Romancı, yaslandığı tarihsel birikimi en ince ayrıntısına ka-
dar eserinde yansıtmalıdır.
D Ele alınan dönemin gerçekliği romanda ölçülü olarak kulla-
nılmalıdır.
opptre
-
Tarihî olayların sadece insanlık için önemli noktalarını ele al-
mak romana yoğunluk katar.
P

Lise Türkçe
Anlatımlarına Göre Cümleleryi
5-
n
B
Ba
4.
Türkiye'de henüz yazar asistanlığı kavramını belirgin-
leştirecek sosyal ve ekonomik şartlar oluşmadığı için,
yazar asistanlığıyla yazar sekreterliği birbirine karışır.
Ben de bu ayrımı çalıştığım yazarlarla yaptığım işlerin
niteliklerine bakarak öğrendim. Yazarların el yazılarını
bilgisayar ortamına taşımak, yazarlarla yapılan söyle-
şileri çözümlemek, e-posta trafiği, arşiv düzenlemesi
gibi işler vardır. Bunları yaparken, kendimi bir yazar
sekreteri olarak görürüm. Yazar asistanlığında ise ya-
zarın yazarlığıyla yaşamı arasında işlevsel bir konumda
olmak gerekir. Yazarın yapita doğru ilerlediği yolda,
bir hayalet göz, bir hayalet kulak ve bir hayalet bilinç
olmaktan söz ediyorum.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden hangisi
yoktur?
Karşılaştırma
Örnekleme
E
E) Tanımlama
B) Sayıp dökme
I. kişili anlatım

Lise Türkçe
Anlatımlarına Göre Cümleler5.
Uzaya gitme, başka gezegenlerde yaşama isteğinin
nedeni ----
Bu cümle aşağıdaki sözlerden hangisiyle tamam-
lanamaz?
A) teknolojik gelişmelerin etkisiyle her şeyi yapılabile-
ceğine inanmamızdır.
B) gezegenimizin artık düzeltilemeyecek kadar bo-
bloonzulmuş olmasıdır.
C) insanların var olanı değiştirme konusundaki bece-
risizliğindedir.
D) olanla yetinmeyi bilmeyenlerin tamahkârlığından
başka bir şey değildir.
E) insanın içinde her daim var olan o tetikleyici merak
duygusudur.

Lise Türkçe
Anlatımlarına Göre Cümleler1. Kassandra kompleksi bilinçli bir insanın, gelecekte
yaşanacak olaylar karşısındaki ---- rağmen etrafındakilere
söz geçirememesi, sözlerinin dikkate alınmaması ve
yakın gelecekte öngörülerinin ---- - durumunu tanımlar.
Bu cümlede boş bırakılan yerlere aşağıdakilerden
hangisi sırasıyla getirilmelidir?
A) tepkilerine - uyumsuzluğu
B) bilgisine - bilinememesi
e feryatlarına - açıklanması
D) konuşmalarına - gereksizliği
E) uyarılarına - gerçekleşmesi

Lise Türkçe
Anlatımlarına Göre Cümlelerİyilik takasa gelmez, değiş tokuş pazarına girince
iyiliğin değeri kalmaz.
Bu cümlede anlatılmak istenen aşağıdakilerden
hangisidir?
Yüzde yüz ÖSYM
A) Maddi yardım, kişiye uzun vadede daha çok zarar
veren bir iyilik biçimidir.
B) İyilik; sadece iyilik yapılanı değil, iyiliği yapan
insanı da bütünüyle değiştirir.
C) Bir iyilik, karşınızdaki kişinin hayatında
yarattığınız değişim oranında büyüktür.
D) İyilik kendi başına kıymetlidir, bir karşılık
beklenerek yapıldığında kıymetini yitirir.
E) Yardımlaşmayı ve dayanışmayı bilmeyen insanlar
için iyiliğin bir değeri yoktur.

Lise Türkçe
Anlatımlarına Göre CümlelerTYT
060
3-A
33. Yirmili yaşların başında kendime Selim İleri kitaplarında yer
bulduğumu fark ettim. Öykü ve romanlarındaki kırgınlıklar,
kırıklıklar dikkatimi çekmiş, beni oldukça şaşırtmıştı. Bu duyguları
anlatırken ayrıntılarla haşır neşir olmasının, üzerimdeki etkisi
de işin cabası. Bu eserlere "her dem taze" demek abartılı
olmasa gerek çünkü her birinde mutlaka her zamankinden farklı
içerikle karşıma çıktı yazar. Bu kitaplar, bana hem büyük resmi
gösteriyordu hem de "Ayrıntıyı gözden kaçırma sakın!" diyordu.
Bu parçada sözü edilen yazar ve eserleriyle ilgili olarak
aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Okurda iz bıraktığı
Bireyselliğe ağırlık verdiği
C) Alışılmışın dışına çıktığ
D) Detaylara odaklandığı
E) Yenilikler barındırdığı
34. Nasrettin Hoca, elbette bir kahramandır. Kolay mı insana
bir psikolog, bir sosyolog tavrıyla yaklaşabilmek? Onun
bencilliğiyle, tembelliğiyle, bilgisizliğiyle, hamlığın
35

Lise Türkçe
Anlatımlarına Göre Cümlelerstir.
an
10. Aşağıdaki cümlelerden hangisi kanıtlanabilirlik aç
sından diğerlerinden farklıdır?
A) Füruzan'ın hikâyelerinde ön plana çıkan kişilikler sade
bir dille yalın, açık ve süslenmeksizin yer alır.
B) Türk edebiyatında isim yapmış yazarlarımızın bir
bölümü çok yönlü çalışmalarıyla tanınmıştır.
C) Abdülhak Hamit Tarhan, Türk edebiyatının yeni ara
yışlar içerisinde olduğu bir dönemde şekil ve muhteva
yönüyle alışılmadık yeni şiir denemeleriyle ilgi çeker.
D) Roman ve öyküde "kartpostal betimleme" dediğimiz
bir betimleme türü vardır ki bu, ilk bakışta etkileyici
ancak bizi çabuk tüketen bir betimleme türüdür.
E) Fruzan imzası edebiyatımızda birçok türde yazı
yazan kalemlerden biri olarak öne çıkmıştır.

Lise Türkçe
Anlatımlarına Göre Cümleler6.
C)
A) 1. cümlede işlevinden de söz edilerek tanımı yap
B) II. cümlede tarihiyle ilgili bir bilgi verilmiştir.
III. cümlede Batıların adlandırması, nedeniyle ver
cümlede Batı sanatında 15. yüzyıldan it.
önemli bir yere sahip olduğu belirtilmiştir.
E) V. cümlede Çin ve Japonya'da resim sanatında
lüne değinilmiştir.
den hangisi şöylenemez?
cümlelerde müre
Yüzünü görmek için bir cam ayna kullanıyorsun, ruhunu
görmek için de sanat eserlerini kullanabilirsin.
Bu cümlede anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangi-
sidir?
A) Sanat; düşünebilen, gerçeği görebilen, toplumu anla-
yabilen insanların işidir.
B) Sanat yapıtları; insanın duygu dünyasının, psikolojisinin
dışa yansıtılmasına aracılık eder. V
SONUÇ
YAYINLARI
C) Özgür bir ruhtan çıkan sanat yapıtı; insanı iyiye, doğ-
ruya götüren bir araçtır.
D) Sanatın amacı, varlıkların dış görünümlerini değil; onla-
rın içsel önemlerini ortaya koymaktır.
ital
E) Sanat eseri; insanın ruhunu gündelik hayatın karmaşa-
sından, kirinden arındırmada katkıda bulunur.
4

Lise Türkçe
Anlatımlarına Göre Cümleler5.
Sanatçı, eserini kahve içme rahatlığında oluşturmamış
ki okuyan kişi, dakikalar içinde o eserin özüne
varabilsin.
Aşağıdakilerden hangisi bu cümlede anlatılmak
istenenle anlamca aynı doğrultudadır?
sloed usin
A) Kısa süre içinde okuduğumuz bir yapıtın içinde
görünmeyen bir emek ve birikim vardır.
B) Okur, gelişigüzel okuduğu bir roman veya öyküden
kendi kültür seviyesine göre edebî bir zevk alır.
C) Okumak, belirli şartlar oluşunca yapılması gereken
bir eylemdir.
D) Sanatçı, duygu yoğunluğu içinde kaleme aldığı
yapıtının geniş kesimlerce okunmasını bekler.
E) Sanat ürünleri, toplumla içli dışlı sanatçının
gözlemlerinin yazıya dökülmesidir.
50 A

Lise Türkçe
Anlatımlarına Göre Cümleleran kısmına işaretleyiniz.
ie
3.
yıl önce yaşamış
Günümüzden yaklaşık 5000
Mezopotamya Krali Gilgamış'in hayatını anlatan Gilgamış
Destanı, kralın ölümünden yaklaşık 1000 yıl sonra yazıya
geçirilmiştir.
Bu cümleden kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağı-
dakilerden hangisidir?
A) Gılgamış Destanı günümüzden 5000 yıl önce yazıya
geçirilmiştir.
B) Gilgamış Destanı, dünyada yazıya geçirilen ilk destan-
dır.
C) Mezopotamya kralı Gılgamış'ın hayatının anlatıldığı ilk
destan Gılgamış Destanı'dır.
D) Gilgamış Destanı ilk önce sözlü olarak ortaya çıkmıştır.
E) Gılgamış Destanı yazıya geçirilinceye kadar büyük
değişimlere uğramıştır.

Lise Türkçe
Anlatımlarına Göre Cümleler474
1. "Ne kadar küçükseniz
o kadar büyük hayalcisiniz
demektir." cümlesine anlamca en yakın cümle
aşağıdakilerden hangisidir?
A) İnsan büyüdükçe zengin olma üzerine hayaller
kurar.
B) Hayaller insandan insana değişir.
Cinsan küçük yaşlarda daha büyük hayaller kurar.
D) Büyük hayaller zevkli insanlara aittir.
E) Hayalci insanlar kendini bir konuda kanıtlaya-
mayan insanlardır.