Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar Soruları
Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı UnsurlarPARAGRAF ÇIKMIŞ SORULAR
UU
**.....
8.
6.
Edebiyatçının, yaşamını yapıtlarına ne ölçüde yansrt-
tiğini tam olarak bilemiyorum. Çünki yazınsal Ürünler
kurmacadır. Roman, öyko, şiir, sırasında anı bile...Olay.
birinci kişi ağzından anlatılsa da o kişinin yazar olduğunu
kim söyleyebilir? Bunu ancak yazarın kendisi söyter. Ote
yandan yazar, başkasını anlatırken de kendisini anlatıyor
olabilir. Neden mi? En yakından bildiği kişi, kendisidir de
ondan. Once kendisini anlatacak başka "ben lerde. Onu
da gözlemlediği, duyumsadığı ölçüde...
Bu parçanın anlatmıyla ilgili olarak aşağıdakilerden
hangisi söylenemez?
A) Sonli benli bir hava taşıdığı
B) Okurun ilgisinin diri tutulmaya çalışıldığı
C) Sorulan soruların yanıtsız bırakıldığı
D) Değişik türlerde omleler kullanildiği
E) Nesnellikten kaçınıldığı
(2009-TODAIE)
KARA KUTU YAYIN
Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar5.
iyi bir öykü yazabilmek için iyi bir öykü yazmak yeterlidir
.
İyi bir öykü okuyabilmek için iyi bir öyküyü hakkıyla oku-
mak yeterlidir. Edebiyatla, öyküyle, şiirle ilgili net şeyler
söyleyebilmek kolay değil. Çünkü sınırları belirsiz, köşeleri
kirilgan bir tür öykü.
"Ben o köşelerde yürümeyi seviyorum. Ya da durmayı."
diyen bir yazarın vurgulamak istediği nedir?
A) Öyküde neyi önemsediği
B) Öykü yazmanın güçlüğü
C) Öykünün nasıl bir tür olduğu
D) Öykünün edebiyattaki yeri
F) Yazınsallığı sağlamanın zorluğu
Bölüm
Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar4. Aşağıdaki yargılardan hangisi kişisel düşünce
içermemektedir?
A) Engin denizlerde, dünyanın gürültüsünden
patırtısından uzak, düşsel bir adanın şiiriyle
büyülenmemiş insan sayısı azımsanamayacak
kadar çoktur.
B) Insanoğlu yüzyıllardır mutluluk, dirlik, düzenlik,
ölümsüzlük yönündeki özlemlerini çoğunlukla
uzak bir ada görüntüsüyle dile getirmeyi seçmiştir.
C) Kendini issiz bir adada en çetin güçlüklerle karşı
karşıya düşünen, parklarda Robinsonculuk oynayan
çocuklar bugün de var.
D) Bir edebiyat yapıtında anlatılan olayın yeri olarak
değerlendirilen ada, yalnızlığın sembolü olmasıyla
coğrafyacının veya haritacının adasından farklıdır.
E) Coğrafyacı açısından ada; konumu, yüzey şekilleri,
yüz ölçümü, nüfusu ve iklimi incelenecek her yanı suyla
çevrili bir kara parçasıdır.
Diğer sayfaya geçiniz.
Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar3. Ödünç alınmış kelimelerle ödünç hayatlar kuramazsın. An-
cak kendine ait kelimelerle kendi hayatın olur. Ve insan kendi
kelimeleriyle yaşayıp ölmeyi de seçebilir, kelimeleriyle öl-
dürmeyi de. Onlara söz geçirecek, onları ehlileştirecek ka-
dar yetkin değilsen en çok kendini yaralarsın.
Bu cümledeki altı çizili sözü anlamca karşılayabilecek
bir kullanım aşağıdakilerin hangisinde vardır?
A) İnsan yaşadığı yere benzer, o yerin suyuna, o yerin top-
rağına benzer
B) Hiçbir yararı olmayacağını bile bile insan kalmanın çok
önemli olduğunu düşünüyorsan onları yendin demektir.
C) Arabanın camlarını kapatıp kapılarını kilitleyince bütün
dünya dışarıda kalsın istedin: kelimeler, vicdan azapları,
utançlar, korkular... Peki kaldılar mı?..
D) Sanatkâr yaralarını göz önüne sererek merhamet dile-
nen bir çanak yalayıcı değildir.
E) Anlatımın evcilleştirme gücüne sığınıp şiddeti, orantısız
güç ilan edelim; gerçekten kaçış dilde başlasın!
Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar2.
(AYINLARI
Montaigne, "Ah, keşke Paris'in sebze pazarında kul-
lanılan sözcüklerle konuşabilsem..." der bir dene-
mesinde. O düşünce ortamında Montaigne, bir an-
latim devriminin özlemlerini duyar bu sözleriyle. Çün-
kü bu dönemde, belirli bir azınlığın iletişimini sağla-
yan dil de, düşünce gibi dizgeleşmiştir. Bilim adam-
ları kendi aralarında, sanatçılar kendi aralarında an-
laşabilmektedirler ancak. Halk, toplum yoktur dü-
şünce döneminde. Montaigne ise insanın insanı da-
ha yürekten, daha geniş boyutlarıyla anlayacağı bir
dil bulmak istiyordu.
Bu parçadaki altı çizili sözle Montaigne aşağı-
dakilerden hangisini vurgulamak istemiştir?
A) Düşüncelerini kalıplaşmamış, özentilerle kimli-
ğini yitirmemiş halk diliyle ifade etme
B) Bilim adamlarının ve sanatçıların kullandıkları
ifadelere yer verme
C) Akici ve anlaşılır anlatıma yer verme
D) Çeşitli ilkelere bağlı bir dil ve üslupla yazma
E) Geniş bir kesimin kullandığı dil ve üsluptan uzak-
Naama
Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar8.
Yazmaya yeni başlayanların ilk ürünlerini, kuşlanın
kanat alıştırmasına benzetirim. İlk uçuşlarla, kanat
alıştırmalarıyla ilgili ne güzel belgeseller yapılmıştır.
Bu belgesellerde yavru kuşlar uçma aşamasına
gelince ilkin başlarını yuvalarından dışarı çıkarır,
şöyle bir bakarlar mavi boşluğa; uçma güdüleri
uyanmıştır, civildayıp dururlar. Ama göze alamazlar
uçmayı. Sonra annelerinin kılavuzluğu başlar; birlikte
birkaç metreyi geçmeyen kısa uçuşlar yapar, yuvaya
dönerler. Bu belgesellerde ilk uçuşlardan duyulan
heyecandan, sevinçten de söz edilir. Civildaşmalar,
civildaşmaların tinısındaki değişmeler örnek gösteri-
lir buna. Yazar, şair adayları için de gerçekten böyle-
dir bu. İlk ürününü basılı görmekten duyulan sevince
sinir çizilemez. Sıradan bir benzetme olacak ama
tay tay duran, ardından ilk adımını atan çocukların
duydukları bir sevinç vardır ya tipki ona benzer.
Bu parçanın anlatımında, aşağıdakiterden han-
gisi yoktur?
A) Olayları oluş sırasına göre verme
B) Örnekten hareketle asıl düşünceye ulaşma
C) Görsel ve işitsel ögelerden yararlanma
D) Nitelendirmelere başvurma
E) Karşıtlıklardan yararlanma
Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar5. Aşağıdakilerin hangisinde edebiyatın diğer bilim
dallarıyla ilişkisi yanlış eşleştirilmiştir?
A Bip edebî metni, yazıldığı dönemi_göz önünde
bulundurarak değerlendirmek gerekir. (Edebiyat-
Tarih)
B) Olaylar, bir mekânda ortaya çıkar ve o mekânın
izlerini taşır. (Edebiyat-Coğrafya)
C) İnsanın ruh dünyasına ağırlık veren eserler, onların
rub çözümlemelerini de yapar. (Edebiyat-Psikoloji)
D) Edebî metinler yazıldıklarrdönemin önemli olayları-
ni konu olarak işler. (Edebiyat-Tarih)
E) Edebiyat insanı, insanın diğer insanlarla ilişkilerini,
dolayısıyla toplumu etkiler. (Edebiyat Psikoloji)
Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar3.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne vurgulanmıştır?
A) Ne zaman ferahlığı arzulasam kendimi bu sahil
kasabasında düşlerim.
B) Belki yemyeşil bir ağacın altında dinleniyorsunuz.
C) Sakinliğin hüküm sürdüğü bu beldede neşe ve huzur
seziliyordu.
D)) Kardeşim böyle bir etabı hızla tamamlayarak birinci
olabilir.
E) Bu haberin aslı astarı olmadığını belirttiler.
356
Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlarby-
8.
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "3. çoğuliyelik
eki" ne yer verilmiştir?
A) Gelecek nesiller için farkındalık yaratmayı he-
defleyen müze, sel taşkınlarına karşı tedbirli
olmayı hatırlatıyor.
B) Coğrafi özellikleri; ülkenin sakinlerini tarih bo-
yunca dışarı açılmaya, keşfe ve ticarete yönlen-
dirdi.
C) Sularıyla ilgili sorunu çözmek, yaratıcı ve iş bir-
likçi bir yaklaşım geliştirmelerini sağladı.
D) Fisiltidan coşkun dalga seslerine kadar değişen
seslerle kulaklara bir resital ziyafeti yaşatır.
E) Çuvaş masallarında ise titrek kavak, çocuğa dö-
nüşür. at lari-lem » 3.6k iger
Felaler im 3.Tk rych
Türk dilinin ustalarından biri o Memduh Şevket
9.
Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar19
(1) Değerlerimiz öğretim programlarının perspektifi-
ni oluşturan ilkeler toplamıdır. (II) Kökleri gelenekle-
rimiz ve dünümüz içinde, gövdesi ve dalları bu kök-
lerden beslenerek bugünümüze ve yarınlarımıza
uzanmaktadır. (III) Temel insani özelliklerimizi olus-
turan değerlerimiz, hayatımızın rutin akışında ve kar-
şılaştığımız sorunlarla başa çıkmada eyleme geç-
memizi sağlayan kudretin ve gücün kaynağıdır.
(IA Bir toplumun geleceğinin, değerlerini benimse-
miş ve bu değerleri sahip olduğu yetkinliklerle ete
kemiğe büründüren insanlarına bağlı olduğu tartış-
ma götürmez bir gerçektir. (V Bundan dolayı eğitim
sistemimiz her bir üyesine uygun ahlaki kararlar al-
ma ve bunları davranışlarında sergileme yeterliliği-
ni kazandırma amacıyla hareket eder. (VI) Eğitim sis-
temi sadece akademik açıdan başarılı, belirlenmiş
bazı bilgi, beceri ve davranışları kazandıran bir ya-
pi değildir.
Sa
ler
AS
ne
39. Bu parçaya dayanarak aşağıdaki yargılardan han-
ndp gisine ulaşılamaz?
A) Değerlerimiz toplumumuzun kaynaklarından da-
mitılarak dünden bugüne ulaşmıştır.
B) Değerlerimiz insana yaşam yolunda kılavuzluk
eden bir kaynaktır.
C) Toplumumuzun geleceği değerlerimizi pratiğe
dökmüş insanların omuzundadır.
D) Eğitim sisteminin değerlerimizi de kazandırma
işlevi bulunmaktadır.
E) Eğitim programı eğitim sisteminin tüm unsurla-
ri göz önünde bulundurularak.yapılır.
2.
Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı UnsurlarB
31. Uzamsal zeka görsel dünyayı algılama, değişiklik yapma ve
kişinin ilk algılarında farklılık yaratma ve görsel deneyimini
yeniden oluşturma olarak özetlenebilir. Bu tür zeka, kişinin
renkler, çizgiler, şekiller, uzay ve aralarındaki ilişkiyi yonetme"
becerisiyle alakalıdır. Resim ve fotoğrafları uzamsal olarak
düşünmeye meyilli insanlar, onları görsellestirir, tasarlar ya da
çizer; düz yazıyı sevmezler.
Aşağıdakilerden hangisi bu parçada açıklaması yapılan
zekâ türünü kullanan kişilere örnek olarak gösterilebitis?
AV Elindeki çubuğu ya da sadece ellerini kullanarak tempoyu
belirleyen orkestra şefi
By Roruduğu kaleye top girmesini oyun kuralları dâhilinde en
gellemeye çalışan kaleci
Hayvanların anatomik ve fizyolojik özelliklerini inceleyen ve
onları özelliklerine göre sınıflandıran zoolog
Dy Yeni binalar tasarlayan, eski binaları düzenleyen ve mev-
cut binaları kullanmanın yeni yollarini geliştiren mimar
E) Yayıncılık sektörü ya da internet gibi dijital ortamlarda yara-
tici içerikler üreten yazar
32 /Alman filozof ve psikolog Hermann Ebbinghaus. "Öğrenme
Eğrisi" adını verdiği iki değiskenli bir şema ortaya koydu. Bu
şemadaki yatay doğru, öğrenilecek konu ya da alınacak bilgiyi
doğru ir harcanan zamanı temsil ediyor.
Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar23. Aşağıdakilerin hangisinde boş bırakılan yere ayraç
A) Boş sözlerle dolu, bilinen ve kullanılanın tekrarından
beğinde ve Cü
şağıdaki yar-
yle uyuşma-
içindeki söz getirilemez?
ABO
tak noktalar
yakın görü-
k benzedik-
ak nitelikleri
oteye gitmeyen beylik anlatımlardan kaçınmaya
denir. (duruluk)
B) Cümlede ---- insanı zorlamadan okunabilen, ses ba-
kımından uyumlu sözcükleri özenle seçmekle olur. Ay-
rica işlenen duygu ve düşüncelerin uyumu da bunda
önemli bir etkendir. (açıklık)
ukların gö-
ariplik
var-
abildiğince
melerinde,
der vardı;
gizliydi.)
i emek ve
. (Bu ka-
u. Yoksa
la aldığı
eliyordu.)
C) Bir sözcük, söz, olay, olgu, nesneden anlaşılan şeye;
-- denir.
bunların hatırlattığı düşünce ya da nesneye
Başka bir deyişle sözcüğün söz içerisindeki diğer öge-
lerle bağlantılı olarak zihinde yarattığı kavramlardan
her biridir. (anlam)
D) süse, özentiye kaçmadan yapılan anlatıma denir.
İçtenlik bu anlatımın önemli bir özelliğidir. Uzun cümle-
ler, karışık fikirler,zorlayıcı benzetmeler, edebi sanatla-
rin yerli yersiz kullanılması bu anlatımı engeller. (yalın-
lik)
yer ve-
şi yanlış
üğü bu
imasız-
Y ay Ini a
E) Cümle yapmacıklıktan, süsten uzak olmalıdır. Aksi tak-
dirde cümlemiz özünü saklayan boyalı bir palyaçoya
benzeyecektir. güzel bir anlatımın temel taşların-
dandır. (doğallık)
A B C
(
DE
mışlardı
kimi de
dandir
.
ne ya-
Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı UnsurlarCümlede bir ögenin açıklayıcısı veya cümle dışı unsur olarak
bulunan ilave ifadelere ara söz denir.
Aşağıdaki sümlelerin hangisinde farklı türde bir "ara
söz vardır?
A) Şiir yazmak, siz de takdir edersiniz, hem yetenek hem
de birikim ister.
B) Üniversite yıllarmi - hayatımın en güzel anlarını - unut-
mam mümkün değil.
C) Denizi - sonsuz maviliği - saatlerce seyrederdi.
D) Ertesi gece, cumartesi gecesi, tekrar geleceğini söyle-
mişti.
E) Dün sokakta yıllardır görmediği arkadaşlarıyla, ortaokul
kankasıyla, karşılaştı.
R
Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar8. (1) Hayatı algılayışımız ve değerlendirme ölçütlerimiz
ne denli farklı, ne kadar çelişkili; böyle olması da do-
ğal. (II) Hepimiz, hayata farklı açılardan bakıyor, on-
dan farklı şeyler bekliyor, farklı biçimlerde haz almayı
umut ediyoruz. (III) Bazılarımız sadelik, ciddiyet, hu-
zur ve tutarlılık; kimimiz ölçüsüzlük, çılgınlık, heyecan
ve coşku arıyoruz. (IV) Yine de değer yargılarımızın
değişkenliğine değinmek ve kimi ortak noktalar belirle-
meye çalışmak eğlenceli bir iş gibi gözüküyor. (V) Ba-
zılarımız hesaplı, milimetrik, çok iyi planlanmış hayatı;
Bazılarımız bir nehir gibi kendi yolunda akan hayatı
arzuluyoruz.
Numaralanmış cümlelerden hangisi parçanın an-
lam bütünlüğünü bozmuştur?
A) I.
B) II,
C) I.
D) IV.
E)V.
Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlaren önce, muh-
urunu ve düş-
yordu.
4.
an, hırsızlığı
z takımı ola-
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yalınlık vurgu-
lanmıştır?
akan kaba-
2
indaki ma-
A) Bir sanatçının yapıtında sözcükler, sayısal de-
ğerlerinin ötesinde anlamlar taşımalıdır.
B) Bir eserde sözcükler, söz oyunlarıyla bulandırıl-
madan aktarılmalıdır.
üvenliğini
gözeten,
nanla te-
adayılığa
C) Gerçek bir sanat eseri, az sözcükle çok şey an-
latan atasözü gibi olmalıdır:
D) Gerçek bir eser, okurun hem yüreğine hem de
beynine seslenmelidir
urumun
tırarak
E) Şair, sözcükleri elekten geçirmeden kullanma-
malıdır.
carpan
nce bu
ünler-
.. İşte
icinde kazanılmis en
Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlarhangisinde
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem vurgulanmıştır?
yasını zen-
sinda çok
rçekçi bir
A) Söz verilen değişikliklerin gerçekleşmemesi nedeniyle
bazı çalışanlar yönetime tavır aldı.
B) Farklı şeyler bulmak ve öğrenmek isteği bir süre sonra
kişiyi yazmaya zorlar.
C) Problemlerden kaçmanın yararından çok zararı olduğunu
henüz bilmiyorlardı.
D) Bir devletin zenginleşip gelişmesi için öncelikle gençlerin
iyi eğitilmesi gerekir.
E) Yazıya dökülmeyen şeyler, sadece düşünce ya da duygu
olarak kalmaya mahkûmdur.
nya bağlı
olmasını
315