Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar Soruları

Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı UnsurlarMR TESTİ
3
PARAGRAFTA KONU VE ANA DÜŞÜNC
6.
ça
4.
e
TO
k
C
Bilim tarihi, yanlış önermelerin tarihidir. Fakat
düşüncenin gelişimine işaret eden bu önermeler,
dikkate değer bir üretkenliğe sahiptir. Belirli düzeyde
doğruluk payı içeren bu önermeler insan ve doğa
hakkında nesnel olarak geçerli bilgiye ulaşmak için
ortaya konulan rasyonel görüşlerdir. Bunlar gibi, insana
ve topluma dair çok sayıda tentel görüş ilk ifadelerini
mitlerde, peri masallarında ve birkaç kuşak sonra doğru
olmadığı kanıtlanan bilimsel varsayımlarda bulmuştur.
Bu parçaya göre “yanlış önermeler"le ilgili
aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A) Kişiden kişiye değişkenlik göstermesi
benimsenmesini güçleştirmiştir.
B) ileri sürülen bilgilerin doğruluğunu sınamak için
ortaya çıkmıştır.
Sözlü kültür ürünlerinin kalıcılığını sağlamada etkili
olmuştur.
Dj Kuşaktan kuşağa aktarılması güvenirliğini ve
doğruluğunu artırmıştır
.
E) Fikirlerin olgunlaşıp değer kazanmasında önemli bir
rol oynamıştır.
AYT - 2020 ÖSYM
YAYINLARI
5.
Günümüzde, hizmet sektöründen iş dünyasına, çocuk
yetiştirmeden sanat üretimine kadar her alanda
MIT

Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar1.
insanlarin doğayla, çevreyle ve öteki insanlarla kur-
dukları ilişkilerden çeşitli ihtiyaçlar doğmuştur.
II. En yalın anlatımla dil insanlar arasındaki anlaşma
aracıdır.
III. Zamanla bu işaretler ve sesler taşıdıkları anlam
üzerinde anlaşmaya varılan sözcükler olmuş.
IV. Böylece dil denen kavram ortaya çıkmış.
V. İlk insanlar birbirleriyle el, kol ve yüz işaretleri veya
birtakım sesler çıkararak anlaşmışlardır.
Yukarıda verilen cümleler anlamlı bir şekilde sira-
lanırsa hangisi baştan dördüncü cümle olur?
A) 1
B) II
C) III
D) IV
E) V

Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar10. (D) Bir yapıt, kim ne derse desin, yazıldığı çağın
özelliklerini taşır. (II) Böyle yapıtlarda sanatçı yaşa-
dığı, gördüğü gerçekleri dile getirir. (III) Bu özellik-
ten dolayı başarılı bir yazar, değişmeyeni, eskiye
meyeni bulmak zorundadır. (IV) Bu da her çağa
uygun yapıtlar vermekle olur. (V) Yüzyıllardır oku-
nan yapıtlar bugün de zevkle okunuyorsa bu özel-
likleri taşıdıkları içindir.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde öge dışı
(cümle dışı) unsur kullanılmıştır?
A) V. B) IV. C) III. D) II.
E).

Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı UnsurlarBuraya nerden geldiğimi bilmiyorum.
Onlar da bilmiyor.
Benim nerden geldiğimi değil, kendilerinin nerden
geldiğini.
Ayrıca, onlarla aynı dili de konuşmuyorum.
Ayrıca, onlar da kendi aralarında aynı dili konuşmu-
yor.
Böylece, (garip aile) bir arada yaşayıp gidiveriyoruz
işte.
Ferit Edgü'ye ait 'Garip Aile' adlı bu küçürek
(minimal) öyküde;
I. Kabullenme
II. Bilinçsizlik
III. Sevgisizlik
IV. İletişimsizlik
V. Evrensellik
kavramlarından hangileri işlenmiştir?
c) , IV ve V
CAS1, Hye
B) Illve V
Eve V
D) ve II

Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı UnsurlarI. Grup
Il Grup
• Maşuk
• Vahdeti Vücut
• Saki
• Tasavvuftaki son aşama, nefsin
arzularından kurtulup Allah'ta
yok olma
• Allah aşkını sunan, yol gösteren
• Allah'ın varlığının insanda ve
doğada belirmesi
• "Tek ve gerçek varlık Allah bir
inancını benimseyen öğreti
• Tecelli
• Fenafillah
1. grupta verilen kavramlardan hangisi II. gruptaki
açıklamalardan biriyle ilişkilendirilemez?
A) Maşuk
C) Saki
B) Vahdeti Vücut
D) Tecell
E) Fenafillah
Anadolu sahasında iki aynı kültür kolundan derleyen sinn
bir kolu eğitimli insanlann yaptig divan er kaise
halkın kendi yaşadıklarını, dilini yansıtan halk india wala
şiiri ağırlıklı olarak müzik eşliğinde ierpegla in og
turulan nazım bicimlerinde ahengin önemli bir yer vardas
bryn

Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar216
Aşağıdakilerin hangisinde "nitelikçe üstünlük" anlamı veren
bir zarf kullanılmıştır?
A) Ben senden daha heyecanlı bir insanım.
B) Bakalım, en iyi notu hangimiz alacağız?
C) Çok soğuk olunca kaloriferi erkenden yaktık.
D) Sen de benim kadar yetkilisin bu konuda.
E) Önce biraz dinlenelim, yemeği sonra yeriz.

Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar7. 2 1. Hatta nostaljik bir algıyla ve bellek mekânı olarak işaret
ettiği anlamları zenginleştirerek bu gerçekleşecektir.
II. Yusuf Atılgan'ın taşrası ile Hasan Ali Toptaş'ın taşrası
aynı özelliklerle kurulmuş gibi görünseler de bir inşa bir
kurgu malzemesi olarak da bakış açısı olarak da karak-
terlerinin ve yazarlarının taşrayla kurdukları ilişki bağ-
lamlarıyla da çok farklıdırlar.
1 III. Taşra mekânsal özellikleriyle edebiyatın her türünde
görülmeye, konu edilmeye şüphesiz devam edecektir.
IV. Ama kuşkusuz bağlamı ve teslimiyet ilişkileri değişmiş
olarak edebiyatta yerini koruyacaktır.
V. Bu farkın en temel nedeni yaşadıkları çağın psiko
sosyal dinamiklerinin de çok farklı oluşudur.
Yukarıdaki cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak
biçimde sıralandığında, hangisi baştan
(ikinci olur?
B) II
E)
A) !
C) III
D) IV
na T 1

Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı UnsurlarTEST - 25
Cümle Anlamı ve Yorumu
ini anlayarak doğru çözmeye çalisiniz.
2.
• Üstün Dökmen, bu dünyada "küçük şeyler" olmadığını sa-
vunmaktadır.
• Olumsuzluklara odaklanarak hayatını zehir etmek isteme-
yenler, bu görüşe destek vermişlerdir.
Bu iki cümlede ifade edilenlerin anlamca doğru bir biçimde bir-
leştirilmiş hâli aşağıdakilerden hangisidir?
Al Olumsuzluklara odaklanmanın insana hayatı zehir edeceği-
ne inananlar, Üstün Dökmen'in "küçük şeyler yoktur" dü-
şüncesini desteklemişlerdir.
B) Hayatını olumsuzluklara odaklamayarak yaşanabilir bir dün-
ya oluşturma düşüncesi taşıyanlar, Üstün Dökmen'in "kü-
çük şeyler yoktur" iddiasını desteklemişlerdir.
e insanın olumsuzluklar karşısında takınacağı tavrın çok önem-
li olduğunu bilenler, "küçük şeyler"in olmadığını savunan
Üstün Dökmen'den ayrılmaktadırlar.
D) Hayatını güzelleştirmek için çaba sarf edenler, her türlü olum-
suzluk karşısında Üstün Dökmen'in "küçük şeyler" bakışını
eleştirmektedirler.
E) Hayatından bütün olumsuzlukları bir türlü çıkaramayanlara
Üstün Dökmen "küçük şeyler" olmadığını söyleyerek yol gös-
termektedir.

Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlarve
5. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ara söz
cak
kullanılmıştır?
7.
A) Ekonomik yönden kalkınmanın en önemli
adımlarından biri de eğitimi güçlendirmek ve
geliştirmektir.
B) Çağımızda teknolojik olanaklardan faydalanan
bireylerin öğrenme hızı artabilmektedir.
C) İnsan, en büyük güçlüklerle karşılaştığında bile
umudunu ve azmini yitirmemelidir.
D) Her doğan gün, kişinin başarılı olabilmesi için
kullanabileceği fırsatlarla doludur.
E) Mutluluk, yaşamdaki en sevilen ve istenen duygu, bir
hedef olabileceği gibi hedefe giden bir yol da olabili.
354

Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar16. Antik kent Pompei'ye gideceği günü sabırsızlıkla bekleyen
yazarımız, 2 bin yaşındaki şehrin kalıntıları arasında gezi-
nirken zaman kavramının ne kadar akıl almaz olduğunu
fark etmiş
Bu cümledeki ögelerin doğru sıralanışı, aşağıdakilerin
hangisinde verilmiştir?
A) Özne - zarf tümleci - belirtisiz nesne - yüklem
B) Belirtisiz nesne - özne - belirtili nesne - yüklem
C) Zarf tümleci - yer tamlayıcısI - özne - yüklem
D) Özne - zarf tümleci - belirtili nesne - yüklem
E) Belirtili nesne - zarf tümleci - Özne - yüklem

Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı UnsurlarYazmaya yeni başlayanların ilk ürünlerini,
kuşların kanat alıştırmasına benzetirim. İlk
uçuşlarla, kanat alıştırmalarıyla ilgili ne güzel
belgeseller yapılmıştır. Bu belgesellerde yavru
kuşlar uçma aşamasına gelince ilkin başlarını
yuvalarından dışarı çıkarır, şöyle bir bakarlar mavi
boşluğa; uçma güdüleri uyanmıştır, civildayıp
dururlar. Ama göze alamazlar uçmayı. Sonra
annelerinin kılavuzluğu başlar; birlikte birkaç
metreyi geçmeyen kısa uçuşlar yapar, yuvaya
dönerler. Bu belgesellerde ilk uçuşlardan
duyulan heyecandan, sevinçten de söz edilir.
Civildaşmalar, cıvıldaşmaların tinısındaki
değişmeler örnek gösterilir buna. Yazar, şair
adayları için de gerçekten böyledir bu. İlk ürününü
basılı görmekten duyulan sevince sinir çizilemez.
Sıradan bir benzetme olacak ama tay tay duran,
ardından ilk adımını atan çocukların duydukları bir
sevinç vardır ya tıpkı ona benzer.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerden
hangisi yoktur?
A) Olayları oluş sırasına göre verme
BJÖrnekten hareketle asıl düşünceye ulaşma
C Görsel ve işitsel ögelerden yararlanma
Nitelendirmelere başvurma
Karşıtlıklardan yararlanma

Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar3.
On dokuz bölümden oluşan roman; başsız, yarım bir tümceyle
başlıyor. Ancak, tümcenin başının romanın en son satırında
olduğunu kuşkucu okur hemen fark ediyor. Peki gerçekte ro-
manın başı nerede? Romanın başı 17 ya da 18. bölümlerde
olmalı, belki de son bölüm olan 19. bölümden başlıyor. Ger-
çekten de romanın nerede başlayıp nerede bittiği belli değil.
Bir devridaim makinesi gibi kendini özdevingen olarak kuran
ve kurgulayan bir yapıt ama bu, bir kısır döngü değil. Zaten,
yazar da romanın ilk sayfasında öykünün hangi cümleden
nereden başlayacağını bilemediğinden dem vurmaktadır. 12.
bölüme gelindiğinde bile yazar, yazdığı öykünün neresinde ol-
duğunu bilmez bir hâldedir. Önemli olan öykünün sonsuz gibi
görünmesidir, der ve ekler: "Bir hikâye sonsuzmuş gibi görün-
düğünde kendine ulaşmış demektir."
Bu parçada aşağıdaki sorulardan hangisinin cevabı yok-
tur?
A) Yazara göre bir öykünün en önemli özelliği ne olmalıdır?
B) Romanın farklı bir üslupla yazılmasının başarısına katkısı
nedir?
C) Yazar, romanını nasıl bir kurguyla yazmıştır?
D) Roman kaç bölümden oluşmaktadır?
E Romanın yarım bir cümle ile başlama özelliği romanın de-
vamında da sürüyor mu?

Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar33. Divan edebiyatının klişeciliğine yapılan saldırılarda aşırılı-
ğa gidilmiştir. Klişecilik ancak orta dereceli edebiyatçılar
için bir tehlikedir. Özgün şairlerin yetişmesine engel olma-
yan klişelere saldırmanın anlamı nedir? Divan şairi Nedim
klişelerden sızlanmazken bize ne oluyor? Biz klişeleri
kiran şairleri de dinledik. Ustalik, klişeleri kırmakta değil,
aşmaktadır.
Bu parçadan aşağıdakilerin hangisine ulaşılamaz?
A) Klişeciliğin her şairi olumsuz etkilemediğine
B) Nedim gibi büyük şairlerin bile klişelerden kurtulama-
dığına
C) Sanatta başarı için klişeleri kırmanın yeterli olmadı-
ğına
D) Klişeleri kırmaktan öte bir varlık gösteremeyen sanat-
çılar olduğuna
E) Divan edebiyatının klişeciliğe rağmen özgün şairler
yetiştirdiğine
w

Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar25. Sanat ve bilim birbirinden ayrı dünyalar olarak düşünü-
lebilir mi? Bilim denilince ilk bakışta sanatı çağrıştırma-
yan bir kavram akla gelebilir. Bazen de daha öteye ge-
çip bilim sanata zit bir kavrammış gibi anlaşılabilir. Oy-
sa gerçekte Bilim tarihine bakıldığında bu durumun
özellikle bazı dönemlerde daha belirgin olarak gün yü-
züne çıktığı görülebilir. Wilson'a göre, sanat ilk kez bil-
gi ile yan yana Rönesans ile birlikte konuşulmaya baş-
lanmıştır. Bu dönemde, bilim ve sanatın birbirine aykırı
olduğu konusundaki teoriler çürütülmüş, sanat, kültü-
rel ufka yön verme bakımından önemli bir araca dönüş-
müştür.
Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına
uygun olarak aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
AInsanin olduğu her yerde hem bilim hem de sanat
vardir
B) her ikisi de yeni bilgi, bulgu ve keşiflere ulaşmayı
hedefler
kültürlerin iki ögesi olan sanat ve bilim arasında geç-
Thiste olduğundan farklı
, daha karmaşık bir ilişki göz-
lenmektedir
birçok kesişme noktasına bağlı olarak sanat ile bi-
limin kardeşliği söz konusudur denilebilir
Binsan zekâsının çift kanadı vardır: biri ilim, biri de
sanattır

Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar6.
1. Hatta nostaljik bir algıyla ve bellek mekânı olarak
işaret ettiği anlamları zenginleştirerek bu
gerçekleşecektir.
II. Yusuf Atılgan'ın taşrası ile Hasan Ali Toptaş'ın
taşrası aynı özelliklerle kurulmuş gibi görünseler de
bir inşa bir kurgu malzemesi olarak da bakış açısı
olarak da karakterlerinin ve yazarlarının taşrayla
kurdukları ilişki bağlamlarıyla da çok farklıdırlar.
III. Taşra mekânsal özellikleriyle edebiyatın her türünde
görülmeye, konu edilmeye şüphesiz devam
edecektir.
IV. Ama kuşkusuz bağlamı ve teslimiyet ilişkileri
değişmiş olarak edebiyatta yerini koruyacaktır.
V. Bu farkın en temel nedeni yaşadıkları çağın
psiko-sosyal dinamiklerinin de çok farklı oluşudur.
Yukarıdaki cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak
biçimde sıralandığında, hangisi baştan ikinci olur?
A)
B) II
C) III
D) IV
EV

Lise Türkçe
Cümlede Vurgu, Arasöz ve Cümle Dışı Unsurlar13. (1) 3 Temmuz 1883 yılında Prag'da dünyaya gelen
Franz Kafka; eserlerinde suç, özgürlük, yabancılaş-
ma gibi temaları işledi (II) Despot bir babasının olma-
si, kişiliğinin oluşmasında çok etkiliydi. (III) Haziran
1924'te öldüğünde ardında birkaç eser bırakmıştı. (IV)
Bu eserlerden en çok bilinenleri Dava, Dönüşüm, Şato
ve Milena'ya Mektuplar adlı eserlerdi. (V) Bu eserlerin
günümüze gelmesini sağlayan kişi ise yakın arkadaşı
Max Brad olmuştur.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisi
“özne, dolaylı tümleç, nesne ve yüklem'den oluşmuş-
tur?
A) I
B) ||
C) III
D) IV
E) V