Dilin Kullanımından Doğan Farklılıklar Soruları
![Yalnız, çocukta kitap sevgisinin oluşabilmesi için
mümkün olan en erken dönemde kendisine sunulan ki-
tapları beğenmesi, daha doğrusu, okuduğu ilk kitapların
iç dünyasına cevap vermesi, ruh yapısına uygun olma-
si gerekmektedir.
8820
Bu parçanın başına aşağıdakilerden hangisinin geti-
rilmesi uygundur?
A) Kitap sevgisi, çocukluk çağında aşılanmalıdır.
B) Kitap, çocuğun iç dünyasını zenginleştirmelidir.
C) Kitap, çocuğun yaşına göre seçilmelidir.
D) Kitap sevgisiyle büyüyen çocuk özgürdür.
E) Kitap okumayan çocuk, başarılı olamaz.](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20220930163546888787-2222262.jpeg?w=256)
Lise Türkçe
Dilin Kullanımından Doğan FarklılıklarYalnız, çocukta kitap sevgisinin oluşabilmesi için
mümkün olan en erken dönemde kendisine sunulan ki-
tapları beğenmesi, daha doğrusu, okuduğu ilk kitapların
iç dünyasına cevap vermesi, ruh yapısına uygun olma-
si gerekmektedir.
8820
Bu parçanın başına aşağıdakilerden hangisinin geti-
rilmesi uygundur?
A) Kitap sevgisi, çocukluk çağında aşılanmalıdır.
B) Kitap, çocuğun iç dünyasını zenginleştirmelidir.
C) Kitap, çocuğun yaşına göre seçilmelidir.
D) Kitap sevgisiyle büyüyen çocuk özgürdür.
E) Kitap okumayan çocuk, başarılı olamaz.
![19. Ekolojik denge dünya kabuğu üzerinde, insan varlığı dışında
diğer canlıların yaşam alanlarını kısıtlamama ve kaynakların
doğru kullanımı ekseninde olmalıdır. İnsanlık; yok edici, sal-
dirgan, kendinden başka bir varlığın yaşam hakkını tanımaz
tavrından vazgeçmeli. Empati kurarak başka canlıları, doğa-
yı anlamalı ve buna uygun davranmalıdır. İnsan kendi türünü
bile yok etmeye çalışan bu hastalıklı durumdan vazgeçme-
lidir. Yoksa kendini de tüketecektir. Bu noktadan hareketle
doğayla banışık, başka canlıların haklarına saygılı, doğayı tü-
kettiği oranda koruyan katkılarda bulunmalı. İnsan, hırsının
ve açgözlülüğünün sonucunda yarattığı vahşetin altında ezil-
meye mahkûmdur. Burada insanlığın bir öze dönüşe ihtiya-
cı vardır.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ula-
şılabilir?
İnsanın kendi varlığını sürdürmesi, diğer varlıkların yaşam
hakkına saygı duyan bir davranışı benimsemesine bağlı-
dir
Ekolojik dengenin her geçen gün bozulması insanın ya-
şamını tehdit eder bir noktaya gelmiştir.
Empati yeteneğinin sadece insanlara karşı değil hayvan-
lara karşı da geliştirilmesi gerekir.
O
D) İnsanlığın, özünde var olan saldirgan ve yok edici davra-
nışlarını değiştirmesi, doğayı koruma bilincine dönüştür-
mesi gerekir.
Doğal kaynakların adil paylaşılmaması insanların gittikçe
kendi türlerini yok etme savaşına dönmektedir.](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20220929160639732906-2534810.jpg?w=256)
Lise Türkçe
Dilin Kullanımından Doğan Farklılıklar19. Ekolojik denge dünya kabuğu üzerinde, insan varlığı dışında
diğer canlıların yaşam alanlarını kısıtlamama ve kaynakların
doğru kullanımı ekseninde olmalıdır. İnsanlık; yok edici, sal-
dirgan, kendinden başka bir varlığın yaşam hakkını tanımaz
tavrından vazgeçmeli. Empati kurarak başka canlıları, doğa-
yı anlamalı ve buna uygun davranmalıdır. İnsan kendi türünü
bile yok etmeye çalışan bu hastalıklı durumdan vazgeçme-
lidir. Yoksa kendini de tüketecektir. Bu noktadan hareketle
doğayla banışık, başka canlıların haklarına saygılı, doğayı tü-
kettiği oranda koruyan katkılarda bulunmalı. İnsan, hırsının
ve açgözlülüğünün sonucunda yarattığı vahşetin altında ezil-
meye mahkûmdur. Burada insanlığın bir öze dönüşe ihtiya-
cı vardır.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisine ula-
şılabilir?
İnsanın kendi varlığını sürdürmesi, diğer varlıkların yaşam
hakkına saygı duyan bir davranışı benimsemesine bağlı-
dir
Ekolojik dengenin her geçen gün bozulması insanın ya-
şamını tehdit eder bir noktaya gelmiştir.
Empati yeteneğinin sadece insanlara karşı değil hayvan-
lara karşı da geliştirilmesi gerekir.
O
D) İnsanlığın, özünde var olan saldirgan ve yok edici davra-
nışlarını değiştirmesi, doğayı koruma bilincine dönüştür-
mesi gerekir.
Doğal kaynakların adil paylaşılmaması insanların gittikçe
kendi türlerini yok etme savaşına dönmektedir.
![bunlar, mecazımürsel sanatının kaynağıdır; buna duz
değişmece de denmektedir.
◆ İki tabak yedim.
◆ Arabalıya geç kaldık.
◆ Raketlerimiz, turnuvaya veda etti.
◆ Ankara, birlik ve dirlik mesajı verdi.
◆ Gemi, Samsun'da demirledi.
◆ Sabaha kadar rahmet yağdı.
◆ Ölüm indirmede gökler, ölü püskürmede yer.](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20220929152027908379-2034362.jpeg?w=256)
Lise Türkçe
Dilin Kullanımından Doğan Farklılıklarbunlar, mecazımürsel sanatının kaynağıdır; buna duz
değişmece de denmektedir.
◆ İki tabak yedim.
◆ Arabalıya geç kaldık.
◆ Raketlerimiz, turnuvaya veda etti.
◆ Ankara, birlik ve dirlik mesajı verdi.
◆ Gemi, Samsun'da demirledi.
◆ Sabaha kadar rahmet yağdı.
◆ Ölüm indirmede gökler, ölü püskürmede yer.
![3.
Aşağıdaki dizelerin hangisinde diğerlerinden farklı türde
bir uyak kullanılmıştır?
Beni zaman kuşatmış, mekân kelepçelemiş
Ne sanattır ki her şey, her şeyi peçelemiş
B) Bir hırçın çocuğum, değişmez huyum
Seneler geçse de ben yine buyum
C) Senden umuyorum teselli yine
Bugün şefkatine, muhabbetine
D) Zanneder misin ki yok ihtiyacım
Belki eskisinden daha muhtacım
E) Dünyanın tükenmez kederlerinden
Kalbim kırılsa da böyle derinden
keder-ler
106](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20220929110513678336-4816842.jpeg?w=256)
Lise Türkçe
Dilin Kullanımından Doğan Farklılıklar3.
Aşağıdaki dizelerin hangisinde diğerlerinden farklı türde
bir uyak kullanılmıştır?
Beni zaman kuşatmış, mekân kelepçelemiş
Ne sanattır ki her şey, her şeyi peçelemiş
B) Bir hırçın çocuğum, değişmez huyum
Seneler geçse de ben yine buyum
C) Senden umuyorum teselli yine
Bugün şefkatine, muhabbetine
D) Zanneder misin ki yok ihtiyacım
Belki eskisinden daha muhtacım
E) Dünyanın tükenmez kederlerinden
Kalbim kırılsa da böyle derinden
keder-ler
106
![2. Babam çiftliğe gelir gelmez, işim var bahanesine sığınma-
dan benimle uzun bir yürüyüşe çıkmak isterdi. Hem yürür
hem de konuşurduk, Paramız vardı, bu yüzden çiftliğe
dönük planlar yapardık. Bunların içinde kendimize dönük
planlar da vardı. Her sabah saat altida yüzmeye gitmek
bunlardan biriydi. Mutluyduk, kimse elimizden varımızı ve
varlığımızı alamazdı.
Bu parçada "var" sözcüğü aşağıdaki anlamların hangi-
sine karşılık gelecek şekilde kullanılmamıştır?
A) Ruhsal birikim
B) Yok karsit
C) Düşüncede yer alan
D) Elde bulunan her sey
Sahiplik](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20220928190247138325-1393464.jpg?w=256)
Lise Türkçe
Dilin Kullanımından Doğan Farklılıklar2. Babam çiftliğe gelir gelmez, işim var bahanesine sığınma-
dan benimle uzun bir yürüyüşe çıkmak isterdi. Hem yürür
hem de konuşurduk, Paramız vardı, bu yüzden çiftliğe
dönük planlar yapardık. Bunların içinde kendimize dönük
planlar da vardı. Her sabah saat altida yüzmeye gitmek
bunlardan biriydi. Mutluyduk, kimse elimizden varımızı ve
varlığımızı alamazdı.
Bu parçada "var" sözcüğü aşağıdaki anlamların hangi-
sine karşılık gelecek şekilde kullanılmamıştır?
A) Ruhsal birikim
B) Yok karsit
C) Düşüncede yer alan
D) Elde bulunan her sey
Sahiplik
![26.
●
Tavanarsene salam kalar.
Kardeşlerim sizi bekliyor.
Şaştım galdım. Bi de deve küleşi va dedile.
Eski telefonunu 500 liraya okuttu.
Yukarıdaki cümlelerde aşağıdakilerden hangisinin
örneği yoktur?
A) Standart dil
D) Argo
B) Lehçe
E) Şive
C) Ağız](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20220928070057408557-1872025.jpg?w=256)
Lise Türkçe
Dilin Kullanımından Doğan Farklılıklar26.
●
Tavanarsene salam kalar.
Kardeşlerim sizi bekliyor.
Şaştım galdım. Bi de deve küleşi va dedile.
Eski telefonunu 500 liraya okuttu.
Yukarıdaki cümlelerde aşağıdakilerden hangisinin
örneği yoktur?
A) Standart dil
D) Argo
B) Lehçe
E) Şive
C) Ağız
![11
asli Uyak
Sesteş sözcüklerin uyak oluşturmasıdır.
Bak şu garip bülbüle
Zemheride yaz arar
Cihanda bir yar sevdim
Ya faydadır ya zarar
Örnek. 2
6
Kıyamet haşre dek beklerim seni
6
Görmeden gönlümün kervanı tez gel
11
6
Ahu tek çöllerde ağlatma beni
ağlatma
Bu garip gönlümün mihmanı tez gel
Yukarıdaki dizelerden hareketle, aşağıdaki değerlendirme-
lerden hangisi yapılabilir?
11
A) Dizelerin tamamında, 11'li hece ölçüsünün (6 + 5) duraklı
şekilde kullanıldığı görülmektedir.
3 (oni)
B) Ahenk sağlamak amacıyla hem tam hem de zengin kafiye-
den faydalanılmıştır.
2 ve 4. dizelerde hem kelime hâlinde redife hem de ek hâ-
linde redife yer verilmiştir.
D) 1 ve 3. dizelerde sadece tam kafiyeye yer verilmiş, rediften
faydalanılmamıştır.
E) Yabancı kökenli sözcük ve tamlamalardan faydalanılması,
divan edebiyatı geleneğini yansıtan bir şiir olduğunu gös-
termektedir.
Çözüm
an](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20220927215903014220-4733535.jpeg?w=256)
Lise Türkçe
Dilin Kullanımından Doğan Farklılıklar11
asli Uyak
Sesteş sözcüklerin uyak oluşturmasıdır.
Bak şu garip bülbüle
Zemheride yaz arar
Cihanda bir yar sevdim
Ya faydadır ya zarar
Örnek. 2
6
Kıyamet haşre dek beklerim seni
6
Görmeden gönlümün kervanı tez gel
11
6
Ahu tek çöllerde ağlatma beni
ağlatma
Bu garip gönlümün mihmanı tez gel
Yukarıdaki dizelerden hareketle, aşağıdaki değerlendirme-
lerden hangisi yapılabilir?
11
A) Dizelerin tamamında, 11'li hece ölçüsünün (6 + 5) duraklı
şekilde kullanıldığı görülmektedir.
3 (oni)
B) Ahenk sağlamak amacıyla hem tam hem de zengin kafiye-
den faydalanılmıştır.
2 ve 4. dizelerde hem kelime hâlinde redife hem de ek hâ-
linde redife yer verilmiştir.
D) 1 ve 3. dizelerde sadece tam kafiyeye yer verilmiş, rediften
faydalanılmamıştır.
E) Yabancı kökenli sözcük ve tamlamalardan faydalanılması,
divan edebiyatı geleneğini yansıtan bir şiir olduğunu gös-
termektedir.
Çözüm
an
![11.
BATI TÜRKÇESİ
KUZEYBATI TÜRKÇESİ
(KIPÇAKÇA)
A) Kutadgu Billig
ORTA TÜRKÇE
GÜNEYBATI TÜRKÇESİ
ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİ
OSMANLI TÜRKÇESİ
D) Divanu Lügati't-Türk
DOĞU TÜRKÇESİ
KARAHANLI TÜRKÇESİ
Bu tablodaki kırmızı kutucuğa aşağıdaki eserlerden hangisi getirilemez?
B) Diyan-ı Hikmet
HAREZM TÜRKÇESİ
ÇAĞATAY TÜRKÇESİ
C) Atabetü'l-Hakayık
E) Kitab-ı Dede Korkut
htto kalan en büyük padisahı olarak kabul edilen Kanuni Sultan Süleyman](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20220927203705135488-3038980.jpg?w=256)
Lise Türkçe
Dilin Kullanımından Doğan Farklılıklar11.
BATI TÜRKÇESİ
KUZEYBATI TÜRKÇESİ
(KIPÇAKÇA)
A) Kutadgu Billig
ORTA TÜRKÇE
GÜNEYBATI TÜRKÇESİ
ESKİ ANADOLU TÜRKÇESİ
OSMANLI TÜRKÇESİ
D) Divanu Lügati't-Türk
DOĞU TÜRKÇESİ
KARAHANLI TÜRKÇESİ
Bu tablodaki kırmızı kutucuğa aşağıdaki eserlerden hangisi getirilemez?
B) Diyan-ı Hikmet
HAREZM TÜRKÇESİ
ÇAĞATAY TÜRKÇESİ
C) Atabetü'l-Hakayık
E) Kitab-ı Dede Korkut
htto kalan en büyük padisahı olarak kabul edilen Kanuni Sultan Süleyman
![9.
Sembolizmle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden
hangisi yanlıştır?
A) Büyük ölçüde melankoli, hüzün ve karamsarlık atmos-
feri şiire hâkimdir.
B) Sanat eserinin yaratılmasında hayal gücünü önemser-
ler ve dünyaya hayal gücünün şekil verdiği görüşü sa-
vunulur. (Sürre a lram değil mi?)
Şiir salt biçim olarak görülür ve biçim güzelliği her şe-
yin üstünde tutulur.
D) Şiirde açıklıktan uzak durulduğu için söz sanatlarına
sıkça başvurulur.
E) Yeni imge ve düşünceleri anlatmak için yeni sözcükler
türetme yoluna gidilir.](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20220927191854964800-1815849.jpg?w=256)
Lise Türkçe
Dilin Kullanımından Doğan Farklılıklar9.
Sembolizmle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden
hangisi yanlıştır?
A) Büyük ölçüde melankoli, hüzün ve karamsarlık atmos-
feri şiire hâkimdir.
B) Sanat eserinin yaratılmasında hayal gücünü önemser-
ler ve dünyaya hayal gücünün şekil verdiği görüşü sa-
vunulur. (Sürre a lram değil mi?)
Şiir salt biçim olarak görülür ve biçim güzelliği her şe-
yin üstünde tutulur.
D) Şiirde açıklıktan uzak durulduğu için söz sanatlarına
sıkça başvurulur.
E) Yeni imge ve düşünceleri anlatmak için yeni sözcükler
türetme yoluna gidilir.
![4
5
3
1
2
SIRA SENDE
Aşağıdaki açıklamaları uygun kavramla eşleştiriniz.
Hazar Denizi'nin kuzeyinden batıya yayılan Türklerin konuştuğu dil olup Kıpçakal
Türkçesi ve Tatarca olarak da adlandırılır.
Manage
sinisay ish
Türklerin VIII. yüzyıldan XIII. yüzyıla kadar kullandıkları tek yazı dilidir. Köktürk,
Uygur ve Karahanlı dönemlerini kapsar.
and 1862
Doğu ve Batı Türkistan şivesine dayanan bu yazı dili Harezm Türkçesinin devamıdır.
XV. yüzyıldan XX. yüzyıla kadar sürmüştür.
svaren
1908 yılından bu yana 100 yıllık bir zaman dilimini içine alan bu devrede Türkçe
yabancı gramer şekillerini bırakmış ve kendi yatağında akmaya başlamıştır.
JoyenA
Batı Türkçesinin özellikle Anadolu sahasında XVI. yüzyıldan XX. yüzyıla kadar
devam eden şeklidir.
as
Gay blabibogA
Doğu
Türkçesi
Eski Türkçe
Kuzey
Türkçesi
Osmanlı
Türkçesi
Türkiye
Türkçesi
b
e](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20220926184931642999-4785427.jpeg?w=256)
Lise Türkçe
Dilin Kullanımından Doğan Farklılıklar4
5
3
1
2
SIRA SENDE
Aşağıdaki açıklamaları uygun kavramla eşleştiriniz.
Hazar Denizi'nin kuzeyinden batıya yayılan Türklerin konuştuğu dil olup Kıpçakal
Türkçesi ve Tatarca olarak da adlandırılır.
Manage
sinisay ish
Türklerin VIII. yüzyıldan XIII. yüzyıla kadar kullandıkları tek yazı dilidir. Köktürk,
Uygur ve Karahanlı dönemlerini kapsar.
and 1862
Doğu ve Batı Türkistan şivesine dayanan bu yazı dili Harezm Türkçesinin devamıdır.
XV. yüzyıldan XX. yüzyıla kadar sürmüştür.
svaren
1908 yılından bu yana 100 yıllık bir zaman dilimini içine alan bu devrede Türkçe
yabancı gramer şekillerini bırakmış ve kendi yatağında akmaya başlamıştır.
JoyenA
Batı Türkçesinin özellikle Anadolu sahasında XVI. yüzyıldan XX. yüzyıla kadar
devam eden şeklidir.
as
Gay blabibogA
Doğu
Türkçesi
Eski Türkçe
Kuzey
Türkçesi
Osmanlı
Türkçesi
Türkiye
Türkçesi
b
e
![20. Ünsüz harfler ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Ses yolunda boğumlanarak çıkan sesler ünsüz ses olarak adlandırılır.
B) Ünsüzler, tek başlarına telaffuz edilmez.
C) Türkçede kelime başında iki ünsüz bir arada yer almaz. "Bre" ünlemi
istisnadır.
D) Türkçede birkaç istisna dışında "b, c, d, g" ünsüzleriyle sözcükler bitmez.
E) Ses tellerinde herhangi bir titreşme olmadan oluşan seslere yumuşak
ünsüzler denir.](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20220925140554757758-4682613.jpg?w=256)
Lise Türkçe
Dilin Kullanımından Doğan Farklılıklar20. Ünsüz harfler ile ilgili verilen aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
A) Ses yolunda boğumlanarak çıkan sesler ünsüz ses olarak adlandırılır.
B) Ünsüzler, tek başlarına telaffuz edilmez.
C) Türkçede kelime başında iki ünsüz bir arada yer almaz. "Bre" ünlemi
istisnadır.
D) Türkçede birkaç istisna dışında "b, c, d, g" ünsüzleriyle sözcükler bitmez.
E) Ses tellerinde herhangi bir titreşme olmadan oluşan seslere yumuşak
ünsüzler denir.
![Aşağıdakilerden hangisi, Türkçenin de
mensup olduğu eklemeli dillerin bir özel-
liği değildir?
A) Bu dillerde tek veya çok heceli sözcük
kökleriyle ekler vardır.
B) Yeni sözcükler türetilirken veya sözcük-
lerin geçici durumları belirlenirken ekler
kullanılır.
C) Türetme veya çekimleme sırasında kökte
büyük bir değişme olmaz.
D) Bu gruptaki dillerden bazıları sözcüğün
sonuna, bazıları da başına ek alır.
E) Sözcük türleri özel seslerle ayırt edileme-
diği için aynı sözcük yerine göre isim, sifat
ya da fiil olur.](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20220925104908858955-1461065.jpeg?w=256)
Lise Türkçe
Dilin Kullanımından Doğan FarklılıklarAşağıdakilerden hangisi, Türkçenin de
mensup olduğu eklemeli dillerin bir özel-
liği değildir?
A) Bu dillerde tek veya çok heceli sözcük
kökleriyle ekler vardır.
B) Yeni sözcükler türetilirken veya sözcük-
lerin geçici durumları belirlenirken ekler
kullanılır.
C) Türetme veya çekimleme sırasında kökte
büyük bir değişme olmaz.
D) Bu gruptaki dillerden bazıları sözcüğün
sonuna, bazıları da başına ek alır.
E) Sözcük türleri özel seslerle ayırt edileme-
diği için aynı sözcük yerine göre isim, sifat
ya da fiil olur.
![28
ag
söz daga giam
Örnek: "Hasta dün gece eks oldu." cümlesi
sözlüklerd
Standart (Ölçünlü) Dil: Bir dili toplum olarak konuşan ve yazanların hep birlikte uydukları, a
oluşmasında dilde anlaşma ve birlik sağlanması gerekir. Bunun için dildeki ağızlardan yaygın ve işlen
özelliklerinden arındırılmış, belirli ölçü ve kurallara bağlı ortak dildir. Bir milletin yazılı kültürünü
belirtilir. Standart Türkçe, İstanbul Türkçesi esas alınarak biçimlendirilmiş olan konuşma ve yazı dilid
miş olanı ortak kültür dili durumuna gelir. Standart dilin kuralları yazım kılavuzlarında ve s
ÖLV
Aşağıdaki cümlelerin, dilin kullanımından doğan hangi türleri (standart dil, ağız, şive, lehçe, argo
jargon) örneklediğini nedenleriyle belirleyiniz.
Etkinlik
Döviz piyasalarında bu hafta dalgalanma bekleniyor.
Adamı sokakta kıstırıp bir güzel marizlemişler.
• Haydah oloroğut? (Nasılsın?)
. Bir toplumun gelişmesi, eğitime verdiği öneme bağlıdır.
Menden heç ne soruşma. (Bana hiçbir şey sorma.)
• Sene diyirem! Gaç gündür ariram, yoksan, e ben sene neyidim?
.
•
.
.
artırmak amacıyla b
Tanımlama: Varlık
avramla ilgili "nedi
Örnek
Dil, sözlü ve yaz
mız, doğrudan d
izgesidir.
Örnekleme:
vi anlaşılmasın
Örnek
Bilimsel bir
erde tipatip C
kuyoruz: "İn
şılaştık mı, bi
bu.](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20220925094010273770-3957861.jpg?w=256)
Lise Türkçe
Dilin Kullanımından Doğan Farklılıklar28
ag
söz daga giam
Örnek: "Hasta dün gece eks oldu." cümlesi
sözlüklerd
Standart (Ölçünlü) Dil: Bir dili toplum olarak konuşan ve yazanların hep birlikte uydukları, a
oluşmasında dilde anlaşma ve birlik sağlanması gerekir. Bunun için dildeki ağızlardan yaygın ve işlen
özelliklerinden arındırılmış, belirli ölçü ve kurallara bağlı ortak dildir. Bir milletin yazılı kültürünü
belirtilir. Standart Türkçe, İstanbul Türkçesi esas alınarak biçimlendirilmiş olan konuşma ve yazı dilid
miş olanı ortak kültür dili durumuna gelir. Standart dilin kuralları yazım kılavuzlarında ve s
ÖLV
Aşağıdaki cümlelerin, dilin kullanımından doğan hangi türleri (standart dil, ağız, şive, lehçe, argo
jargon) örneklediğini nedenleriyle belirleyiniz.
Etkinlik
Döviz piyasalarında bu hafta dalgalanma bekleniyor.
Adamı sokakta kıstırıp bir güzel marizlemişler.
• Haydah oloroğut? (Nasılsın?)
. Bir toplumun gelişmesi, eğitime verdiği öneme bağlıdır.
Menden heç ne soruşma. (Bana hiçbir şey sorma.)
• Sene diyirem! Gaç gündür ariram, yoksan, e ben sene neyidim?
.
•
.
.
artırmak amacıyla b
Tanımlama: Varlık
avramla ilgili "nedi
Örnek
Dil, sözlü ve yaz
mız, doğrudan d
izgesidir.
Örnekleme:
vi anlaşılmasın
Örnek
Bilimsel bir
erde tipatip C
kuyoruz: "İn
şılaştık mı, bi
bu.
![Maya alerjisi, bazı yiyecek ve içeceklerin içinde
bulunan maya proteinine vücudun duyarlılık gös-
termesidir. Vücudun bu duyarlılık durumu bağışıklık
sisteminin verdiği bir cevaptır ve alerji yapan maddeyi
vücuttan atabilmek için çeşitli antikorları üretmesiyle
kendini gösterir. Bu şekilde duyarlılığı gıda alerji tes-
tiyle belirlenmiş kişide maya içeren herhangi bir be-
sin tüketildiğinde çeşitli belirtilerle karşılaşılır. Maya
alerjisinin belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Genelde
tüm vücudu etkilemekle birlikte en büyük belirtisi cilt
reaksiyonlarıdır. Deride döküntüler ve yanma şeklinde
görülebileceği gibi baş dönmesi, yorgunluk, eklemler-
de ağrı, şişkinlik, mide ekşimesi ve buna bağlı olarak
bulantı şeklinde de gözlemlenebilir.
Böyle diyen bir diyetisyenin bu sözleriyle ilgili
olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Birinci kişi ağzından anlatılmıştır.
B) Karşılaştırma yapılmıştır.
C) Sayıp dökmeye yer verilmiştir.
D) Bir durum sonucuyla birlikte verilmiştir.
E) Tanımlamaya başvurulmuştur.
rulmuştur.
L](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20220924085313121548-1515689.jpg?w=256)
Lise Türkçe
Dilin Kullanımından Doğan FarklılıklarMaya alerjisi, bazı yiyecek ve içeceklerin içinde
bulunan maya proteinine vücudun duyarlılık gös-
termesidir. Vücudun bu duyarlılık durumu bağışıklık
sisteminin verdiği bir cevaptır ve alerji yapan maddeyi
vücuttan atabilmek için çeşitli antikorları üretmesiyle
kendini gösterir. Bu şekilde duyarlılığı gıda alerji tes-
tiyle belirlenmiş kişide maya içeren herhangi bir be-
sin tüketildiğinde çeşitli belirtilerle karşılaşılır. Maya
alerjisinin belirtileri kişiden kişiye değişebilir. Genelde
tüm vücudu etkilemekle birlikte en büyük belirtisi cilt
reaksiyonlarıdır. Deride döküntüler ve yanma şeklinde
görülebileceği gibi baş dönmesi, yorgunluk, eklemler-
de ağrı, şişkinlik, mide ekşimesi ve buna bağlı olarak
bulantı şeklinde de gözlemlenebilir.
Böyle diyen bir diyetisyenin bu sözleriyle ilgili
olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Birinci kişi ağzından anlatılmıştır.
B) Karşılaştırma yapılmıştır.
C) Sayıp dökmeye yer verilmiştir.
D) Bir durum sonucuyla birlikte verilmiştir.
E) Tanımlamaya başvurulmuştur.
rulmuştur.
L
![Serv ile kametüne kimse dimez hem-serdür
Müntehâ kametün andan dahi bâlâ-terdür
Gül derin gülmez açılmaz bana ol gonce-dehen
Galibâ hep yüzine gül didügüme terdür
Seyr-i deryâya ne hâcet dem-i sahrâ geldi
Gûyiyâ sahn-ı çemen şimdi yem-i ahdardur
N'ola gül şevkine çalup çağırursa bülbül
Mutribâ ol dahi başka başına mehterdür
Söyle şol kan olacağı bize sunsun Bâkî
Nev-bahâr irdi gedâlar içecek demlerdür
Bu şiirle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Birim değerinin beyit, birim sayısının beş olduğu
B) Gazel nazım biçimine örnek olabileceği
C) Dini - tasavvufi bir konuyu işlediği
D) Aruz ölçüsü, tam uyak ve redifle ahenk sağlandığı
E) Ilk beyitin matla son beyitin makta olduğu](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20220923182414057472-3936767.jpg?w=256)
Lise Türkçe
Dilin Kullanımından Doğan FarklılıklarServ ile kametüne kimse dimez hem-serdür
Müntehâ kametün andan dahi bâlâ-terdür
Gül derin gülmez açılmaz bana ol gonce-dehen
Galibâ hep yüzine gül didügüme terdür
Seyr-i deryâya ne hâcet dem-i sahrâ geldi
Gûyiyâ sahn-ı çemen şimdi yem-i ahdardur
N'ola gül şevkine çalup çağırursa bülbül
Mutribâ ol dahi başka başına mehterdür
Söyle şol kan olacağı bize sunsun Bâkî
Nev-bahâr irdi gedâlar içecek demlerdür
Bu şiirle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A) Birim değerinin beyit, birim sayısının beş olduğu
B) Gazel nazım biçimine örnek olabileceği
C) Dini - tasavvufi bir konuyu işlediği
D) Aruz ölçüsü, tam uyak ve redifle ahenk sağlandığı
E) Ilk beyitin matla son beyitin makta olduğu
![IT YAYINLARI
5.
Bilirsin ki burada değilim artık
Ihlamurlar çiçek açtığı zaman
Gelir benim yüreğimde toplanır
Dağların üstünden sıyrılan duman.
Bir yanım mosmordur, bir yanım beyaz,
Bir yanım karakış, bir yanım ilkyaz.
Can evime bakışların saplanır;
Ihlamurlar çiçek açtığı zaman.
Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Karşıt anlamlı sözcükler
C) Ad aktarması
E) İmgeli soyleyiş
B) Mecazlı söyleyiş
D) Duxu aktarması](https://media.kunduz.com/media/question/seo/raw/20220921084602329186-408260.jpg?w=256)
Lise Türkçe
Dilin Kullanımından Doğan FarklılıklarIT YAYINLARI
5.
Bilirsin ki burada değilim artık
Ihlamurlar çiçek açtığı zaman
Gelir benim yüreğimde toplanır
Dağların üstünden sıyrılan duman.
Bir yanım mosmordur, bir yanım beyaz,
Bir yanım karakış, bir yanım ilkyaz.
Can evime bakışların saplanır;
Ihlamurlar çiçek açtığı zaman.
Bu dizelerde aşağıdakilerden hangisi yoktur?
A) Karşıt anlamlı sözcükler
C) Ad aktarması
E) İmgeli soyleyiş
B) Mecazlı söyleyiş
D) Duxu aktarması