Paragrafın Yapısı Soruları

AYT TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI SOSYAL BİLİMLER A TEST 5. Hikâyelerinde mutluluk içinde geçen çocukluk ve genclik 7. Aşağıdaki yıllarına ait hatıralarını anlatır. Neredeyse tüm eserlerinde memistir geçmiş zaman hasreti görülür. Üsluba önem veren sanatçının kahramanları aile içinden tanıdığı tiplerdi. Kahramanlannin özelliklerini, süslü bir dille anlatmıştır. Eski İstanbul Türkçesini kullanan sanatçının biyografi ve anıları hikâye türüne, hikâyeleri A) Tarih Ner B) Dal de ani türüne yakındır. Bu parçada sözü edilen sanatçıyla ilgili olarak aşağıdaki- lerden hangisine değinilmemiştir? C) D A) Anlatıma önem verdiğine B) Eserlerinin tür bakımından iç içe olduğuna C) Bugünkünden farklı bir dil kullandığına D) Kahramanlarını eleştirmekten çekindiğine E) Hikâyelerinin konusunu kendi yaşamından aldığına

27. O gece Boğaziçi'ne göz gözü görmez yoğun sislerden biri daha çöktü, ortalık süt beyaza kesti. Gemiler sabaha kadar dağ başındaki yaralı hayvanların çığlığını andıran, yürek hoplatan sis düdüklerini çaldılar. Asma köprüyü taşıyan ayaklar, gökyüzüne yükselmiş dev giyotinler gibi göründü. Bu parçanın anlatımıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez? A) Benzetmelerden yararlanılmıştır. B) İşitme duyusuna yer verilmiştir. C) Görsel ögelere başvurulmuştur. D) Öznel yargilar kullanılmıştır. E) Örneklemeye başvurulmuştur. 7

30. Victor Hugo kitaplarında kırk bin değişik kelime kullan- mış. Müthiş bir başarı. Bazı yazarlarda bu sayı birkaç bine düşer, bazılarında daha da aza. Yazarın kültürü zayıfladıkça dili de tutuk, güdük ve kısır olmaya baş- lar. Bugün gazetelerde kullanılan Türkçe kelime sayı si herhâlde binli sayılarla ancak ifade edilebilir. O da geniş bir kültür birikimine sahip, çok boyutlu yazarlar- da. Konuşma dilinde ise durumumuz içler acisi. Bu alanda kullanılan kelime sayısı birkaç yüze düşüyor. Aynı kelimeler içinde dönüp duruyor Türkçe Gençler kelime yerine anlamsız sesler çıkarmayı tercih edi- yorlar. "Hoop, uaah, laaaan, heeeeeyt!" gibi seslerle iletişim kurmaya çalışıyorlar. Dünyayı kullandıkları bu dilin sınırları kadar kavriyorlar. Dinledikleri şarkıların sözleri de böyle. Zaten sayıları az olan Türkçe keli- meler, yanlış kullanımlarıyla zihinlere yerleştiriliyor. Bir şarkı: "Jest oldum!" diyor. Bir başkası, “Seni tek geçerim bu âlemde!” nakarating tekrarlıyor. Bunların hangisi Türkçe? 32 Bu parçadan çıkarılabilecek en kapsamlı yargı aşağıdakilerden hangisidir? A) Yazarları dilin yaşaması ve gelişmesindeki en önemli konuma sahiptirler. B) Bir dilin geleceği hakkında tahmin yürütmek istiyor- sanız kaç sözcüğütg aktif kullanıldığına bakın. C) Bir dili güçlü yapan en önemli unsur onu konuşan- ların onune kada sahiplendiğidir. D) İnsan kullandığı bözcükler kadar düşünür ve kendi- sini ifade eder. ) Bindilin en önemli zenginliği dili konuşanlar tarafın- dan kullanılan sözcük sayısıdır.

4 ON C/AC 5 1 2 8. Ev yaşamımızın bendeki en eski anıları, akşam okumala- rina ve gece sohbetlerine ilişkindir. (1) Yemekten sonra babam kahvesini içerken biraz havadan sudan konuşulur- du. (II) Sonra babamın bir işareti üzerine ablam eline bir kitap alır, gaz lambasının yanına oturur, bir gece önce bıraktığı yerden okumaya başlardi. (III) Annem ve babam sessizce dinlerlerken ben hikâyeyi takip etmeye çalışır, sonunda yorulup minderin üzerinde derin bir uykuya dalar- dim. (IV) Çocukluğumdaki gece okumalarından hatırladı- ğım ilk romanlardan biri Felatun Beyle Rakım Efendi'dir. V O çocuk ruhumla Rakım Efendi'ye özenir, bir yandan da Felatun Bey'e üzülürdüm. (VI) Babam, bu kitabın yaza- a Ahmet Mithat Efendi'ye çok değer verir, "Ne yazarsa okumaya değer." diye onu õverdi. Bu parça iki paragrafa bölünmek istense ikinci parag- raf numaralanmış cümlelerden hangisiyle başlar? A) IV B) II CV DVI E) III .. () Nihayet akşam oldu, karanlık basti. (II) Birden arkamız- da garip bir hışırtı duyar gibi olduk. (III) Karşı karşıya otur- muş iki insan, artık birbirimizin yüzünü görmüyor, yalnız birbirimizin sesini duyuyorduk. (IV) Başımızı çevirdik, iki büyük fıstık ağacının arkasından kipkırmızı bir ay, sanki yapraklara sürünerek ağır ağır yükseliyordu. (V) Bir- denbire dünyanın bütün manzarası değişmişti.

5. Kendimi bildim bileli yazarım ben. Yazmak bir ihtiyaçtır benim için. Hiç durmadan özgürlüğü solumak gibi... Bir kuşun ara vermeden kanat çırpması gibi... Yazmak, yazmak, sürekli ve sadece yazmak... Hep yeniyi yazmak, yeni heyecanları okuyucuya ulaştırmak... Ne büyük ideal, ne büyük bir uğraş! İşte bu yolla mümkün olur okuyucunun ilgisini çekmek. Bir taraftan da hiç düşünmüyor değilim hani; ya okuyucu bir gün bu yazarın verimi düşmüş dese ben ne yaparım a dostlar? Bu parça düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanamaz? A) O zaman yazma heyecanımın üzerindeki tozları temizlerim B) Daha başka yazma yollarını arar bulurum herhâlde C) Şimdiye kadar yazdıklarım yeter bana, derim hiç çekinmeden D) Sanırım kalemimi gözden geçirip kendimi yenilemem gerekir E) Olsun, yazı gemisine bir yelken daha açarım ben de

www.pelikanyayinevi.com.tr SORU TARZI 10 4. 1. Nağme her zaman herkesin hoşuna gitmeyebilir. IL Sözlerin kimi yerlerini uzatarak ya da kimi yer- lerine bastırarak yapılan nağmeler dinleyicide güzel bir izlenim uyandırabilir III. Şarkı söylemenin ötesinde bir de nağme yap- mak vardır ki herkeste olan bir özellik değildir. IV. Nağmenin şarkıyı bozduğunu söyleyenler oldu- ğu gibi çok etkilendiğini söyleyenler de olmuştur. V. Nağmenin bu arada durumu birçok yerde aynı şekildedir. Yukarıdaki numaralanmış cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak biçimde sıralandığında hangi- si baştan üçüncü olur? C) III D) IV E) V A) B)

inda diye fay- eleri sve davi ski- dern yeni Ku- rina ter- ari, çok nda gibi ları dan lar, su \y- te- Sadece bir yere ait olmak değil sürekli yolda olmak, her akşam aynı eve dönmek değil evini her akşam başka bir yere götürmek isteyenlerin aradıkları cevaptır kara- vanlar. Hareket hâlinde bir ev; sizinle her yere gelen, gittiği her yeri bir eve dönüştüren, memleketsiz bir sey- yah kadar evrensel, bizim konargöçer hafızamızın derin- lerindeki mahalleden bir komşu kadar yereldir. Menzile varma fikrinden çok menzil almayı keyifli hâle getiren ve hareket hâlinde olmanın gündelik hayattaki pratik kar- şılığı olan bu araçlar, aslında imal edildikleri andan iti- baren bambaşka bir şeye dönüşürler. Hibrit kavramının tam karşılığı olan bu araçlar, kanunen trafiğe kayıtlı yani ruhsatlı araçlar olsalar da artık ne bir motorlu taşıt ne de bir evdir. niş B i un G 7- 39. Bu parçadan hareketle 1. İnsanların araç tercihleri, zevklerinden çok ihtiyaç- ları ile ilgilidir. II. Karavanlar, melez yapılarının yanında keyif veren araçlardır. III. Seyyahların en çok tercih ettiği araçların başında karavanlar gelir. yargılarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız 1 B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) II ve III e

E) O günden beri ceviz, bana ulvi bir şeyin simgesi gibi görünüyor. 8 i L 6 i @ S A R M A 1 1. Yeni bir araştırmaya göre endişe, uyarı sinyallerini beynin eylemden sorumlu bölgelerine hızla ulaştıra- rak kişilerde adrenalin seviyesinin artmasını ve kişi- lerin daha aktif hâle gelmelerini sağlıyor. II. Gergin kişilerin tehlikeli durumlara daha hazır oldu- ğunu söyleyen bilim insanları, endişenin yaşamları- mızı kurtarabilecek bir çeşit altıncı his vazifesi göre- bileceği sonucuna vardılar. Numaralanmış l. cümle ile ilgili aşağıdakilerden han- gisi söylenebilir? A) II. cümledeki bilgilerin ortaya çıkardığı sonuçlara deği- nilmiştir. B) II. cümlede ortaya konulan durumun işlevine yönelik açıklama yapılmıştır. C) II. cümledeki çıkarımın kaynağı olan nesnel sapta- maya yer verilmiştir. D) II. cümlede yer alan sonucun ortaya çıkmasını engel- Teyen koşullar ortaya konulmuştur. E) II. cümledeki olguların genelgeçer bir doğru olmadığı ortaya konulmuştur. Diğer Sayfaya Geçiniz.

TE 6. Yayın hayatına başlarken yayın yönetmenimiz bu- nun cevabını vermişti: Amacımız, Türk okurunun karşısına her çeşit bağnazlıktan uzak iyiye, güzele ve doğruya baş koyarak çıkmak... Gerçekten de onun koyduğu ilkeler dergi çıktığı sürece yürürlük- te kaldı. Bu amaçtan asla sapılmadı. Onun koydu- ğu bu ilkeler doğrultusunda dergimiz, doğruyu da iyiyi de güzeli de halkta arar ve halkta bulur olmuş- tu. YAYIN DENİZİ Bu parça aşağıdaki sorulardan hangisinin ce- vabi niteliğindedir? A Dergi uzun süre ilkelerini koruyabilmiş midir? B) Dergiyi çıkarırken hangi amaca hizmet etmek istemiştiniz? SX Dergi, halktan gerekli rağbeti gördü mü? Dy Derginin uzun süreli olmasının sebebi nedir? E) pergi, beklentilerinize cevap verdi mi? K JN nk.

L 1 1. gör 12. Thi 1. Ill. ana yolların denize ulaştığı kavşak noktasında II. Boğaziçi'nin kontrolü gibi özellikler ve coğrafi ko- numunun dünyanın merkezinde bulunması İstanbul'un kis- metidir IV. yer alması, kolay savunulur bir yarımada V. ideal iklim, zengin ve cömert tabiat, stratejik Yukarıdaki numaralanmış sözler anlamlı ve kuralli bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında hangisi baştan dördüncü olur? A) 1. B) D) IV. E) V. C) III.

21 19. Sezai Karakoç, şiirini doğduğu coğrafyadan ve kül- türden yararlanarak seçtiği imgeler ya da kelimelerle kurar. Kişiye ait anlaşılmayan ve karmaşık olan im- geler yerine, tabiata ve kültüre ait imgeleri okuyucuya sunar. Toplumun yabancı olmadığı kuzgun, bülbül, fabrika, poyraz, deniz, dağ gibi imgeleri bir arının pe- teğini örmesi gibi şiirlerine yerleştirir. Çünkü ---- Bu durumda, Sezai Karakoç'un anlaşılmayan imgeler kullanan İkinci Yeni şairlerinden de ayrıldığı söylene- bilir. Onun bu imgeleri kullanması ve topluma toplu- mu anlatması, şairlerin sırça köşklerde yaşamayan, halktan etkilenen ve onları etkileyen kişiler olduklarını bir kez daha ispatlamaktadır. Bu parçada boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilirse anlam bütünlüğü sağlanmış olur? her kesime ulaşacak şiirler yazmak istemiştir. B) o, imge ve hayallerle yaşayan bir şairdir. C) gerçekleri değiştirerek anlatmak ister. D) düşüncelerin açıkça söylenmesi gerektiğini dü- şünür. E) karşıt fikirlerin belirtilmesini amaçlamıştır.