Tanzimat Dönemi Şiiri Özellikleri Soruları

Lise Türkçe
Tanzimat Dönemi Şiiri Özellikleriseki-
26. Tanzimat edebiyatında ünlü bir mersiye sayılan
zer dizelik 295 bentten oluşur. İtalyan nazım biçimi "Ottova
Rima"yı andıran uyak düzeni ve biçimsel özellikleriyle şiiri-
mize değişimin kapılarını aralayan bu şair Fuzuli, Şeyh
Galip, en çok da Victor Hugo'nun etkilerini yansıtır. Dilinde-
ki tutarsızlık ve savrukluğa karşın, biçimsel yenilikler taşı-
ması, "ölüm" teması çevresinde dönen duygularr yansıtan
en uzun şiir sayılması bakımından önemli sayılır.
Bu parçada boş bırakılan yere, aşağıdakilerden hangi-
si getirilmelidir?
A) Terkibibent
Makber
B) Elhan-ı Şita
E) Zemzeme
cyolü

Lise Türkçe
Tanzimat Dönemi Şiiri Özellikleri19. Aşağıdaki özelliklerden hangisi, Tevfik Fikret ile
Yahya Kemal' de ortaktır?
A) Istanbul'a karşı duyulan sevgiyi dile getirme.
Divan edebiyatı geleneğini sürdürme.
Toplum sorunlarını işleme.
D) Şiiri düzyazıya (nesre) yaklaştırma.
E) Türkçeyi aruza ustalıkla uydurma.

Lise Türkçe
Tanzimat Dönemi Şiiri Özellikleridiği
23. Aşağıdakilerden hangisi toplumcu şiire örnek olarak
gösterilemez?
A) Barış taklaları süzülmeler
Gagalarda zeytin dalı
Parendeler maviliklerde
Tüm gösteriler resimlerde kalmalı
B) Kaldır başını kan uykulardan
Böyle yüksek böyle atardamar
Atmaz olsun
Ses ol, ışık ol, yumruk of
Gördükleri rüya ezeli bahçedir aşka
Her mevsimi bir yaz ve esen rüzgârı başka
Bülbülden o eğlencede feryad işitilmez
Gül solmayı, mehtap azalıp bitmeyi bilmez
D) Haberin var mı taş duvar?
Demir kapı, kör pencere
Yastığım, ranzam, zincirim
Uğrunda ölümlere gidip geldiğim
Haklı günler, büyük günler
Gündüzlerinde sömürülmeyen, gecelerinde aç
Yatılmayan
Ekmek, gül ve hürriyet günleri
AYTÜD20214-3
9
25.
6

Lise Türkçe
Tanzimat Dönemi Şiiri ÖzellikleriEinin
yat
Dun
na
ÇÖZ KAZAN
taha
11. Tanzimat II. Dönem'de Recaizade Mahmut Ekrem'in
"Zerreden kürreye her şey şiirin konusu olabilir."
sözünden hareketle şiirin konusu genişletilmiştir. (II)
Buna rağmen baskıcı yönetimden dolayı siyasi ve
sosyal konulara pek değinilmemiştir. (III) Divan edebi-
yatı nazım biçimleri kullanılmaya devam edilmiş, Batılı
nazım biçimleri denenmemiştir. (IV) Parça güzelliği
yerine bütün güzelliği önemsenmiştir. (V) Şiirde roman-
tizmin etkili olduğu dönemde aruz ölçüsü kullanılmaya
devam edilmiştir.
Tanzimat II. Dönem şiirine ait bilgilerin bulunduğu
parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde
bilai yanlışı vardır?
A) I.
B) II.
C) III. D) IV.
E) V

Lise Türkçe
Tanzimat Dönemi Şiiri Özellikleri3.
C
Divan Şiiri
Gazel, kaside
gibi nazım biçimleri-
kullanılmıştır.
II. Parça güzelliği
önemsenmiştir.
III. Aşk, tabiat
ahlak, din vb.
konular işlenmiştir.
IV. Islam uygarlığı
etrafında
şekillenmiştir.
Tanzimat I. Dönem Şiiri
Gazel, kaside gibi
nazım biçimleri terk
edilmiştir.
Bütün güzelliği
önemsenmiştir.
Adalet, hak, hürriyet
eşitlik vb. konular
işlenmiştir.
Batı uygarlığı
etrafında
şekillenmiştir.
Halka hitap eder.
V. Yüksek zümreye
hitap eder.
Yukarıda divan ve Tanzimat I. Dönem şiirinin kar-
şılaştırıldığı numaralanmış cümlelerin hangisinde
bilgi yanlışı vardır?
A) I.
B) II.
C) III.
D) IV.
CÖZ KAZAN
E) V
D) Topl
E) Aği
6. Doğ
yat
ya
O
a
S

Lise Türkçe
Tanzimat Dönemi Şiiri Özellikleri16. (1) Tanzimat edebiyatının ilk dönem şairleri Şinasi, Ziya
Paşa ve Namık Kemal'dir. (II) Bu dönemde içerik yönün-
den divan şiirine bağlı kalınmış, şiirin biçiminde önemli
Byenilikler gerçekleştirilmiştir. (III) Sanatçılar, şiiri, düşün-
celerini topluma yaymanın aracı olarak değerlendirmiş-
ibizlerdir. (IV) Toplum için sanat düşüncesini benimseyen
sanatçılar, dilde sadeleşme düşüncesini savunmuş an-
cak şiirlerinde uygulayamamışlardır. (V) Az sayıdaki şiirin
dışında, şiirlerde aruz ölçüsü kullanılmıştır.
enlle neline
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerden hangisinde
exisverilen bilgi yanlıştır?
Eyelne
guio ninie
A) I
shopid
B) II
C) III
lod
D) IV
BVE) V

Lise Türkçe
Tanzimat Dönemi Şiiri ÖzellikleriTÜRKÇE
18. Tanzimat'ın ikinci dönem şairleri, sanat için
sanat anlayışıyla daha çok bireysel temalarda
şiirler yazar. Bu dönemde Recaizade Mahmut
Ekrem'in "Güzel olan her şey, şiirin konusu
olabilir." anlayışıyla hareket edilir, şiirin konusu
genişler. Batı şiirinin kisiyle şiirde yeni biçim-
ler kullanılır. Birinci dönemde bir amaç olarak
ortaya konan dilde yalınlaşma düşüncesi, bü-
tünüyle terk edilir.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi Tanzi-
mat'ın ikinci dönem şairlerine ait olabilir?
A) Usanmaz kendini insan bilenler halka hizmetden
Mürüvvet-mend olan mazlûma el çekmez iânetden
B) Hakîr olduysa millet şânına noksân gelir sanma
Yere düşmekle cevher sâkit olmaz kadr ü kıymetden
C) Süratle nasıl değişti halim, kim attı beni bu derde?
Almaz bunu havsalam bir şey var mezara benzer
D) Ne efsunkâr imişsin âh ey didâr-ı hürriyyet
Esîr-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esaretten
E) Ne mümkün zulm ile bîdâd ile imhâ-yı hürriyyet
Çalış idrâki kaldır muktedirsen âdemiyetten
20

Lise Türkçe
Tanzimat Dönemi Şiiri Özelliklerive
al,
a
FEN BİLİMLERİ YAYINLARI
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bilgi yanlışı vardır?
A) Yenileşme Dönemi edebiyatı, özel gazeteciliğin geliş-
mesi ve Batı'dan çeviri faaliyetlerinin hızlanmasıyla
başlamıştır.
B) İlk Tanzimatçılar, sanatın akılcı düşünceye sahip insan
yetiştirme görevi üstlenmesi için çaba göstermiştir.
Tanzimat Dönemi edebiyatının ilk gündemlerinden biri
de dilde sadeleşmenin yollarını aramak olmuştur.
D) Batılılaşma sürecinde topluma yayılan eşitlik, adalet,
hürriyet, vatan gibi yeni konular şiirlerde işlenmemiş,
roman ve hikâyelerde ele alınmıştır.
E) 1840-60 arasında kurulan Encümen-i Daniş ve Tercü-
me Odası gibi kurumlar, eğitim ve sanat alanında etki-
li olmuştur.

Lise Türkçe
Tanzimat Dönemi Şiiri Özellikleriwwww
N
E
V
5.
Türk edebiyatında ilk uyaksız şiir olan Validem'i
Abdülhak Hamit Tarhan yazmıştır.
Türk edebiyatındaki eski-yeni tartışmasını ya-
panlardan Recaizade Mahmut Ekrem "Kafiye
kulak içindir." anlayışını savunmaktadır.
III. Şinasi yazdığı şiirleri Şair Evlenmesi adlı yapı-
tında toplamıştır.
IV. Şiirleriyle birlikte düzyazıları da olan Ziya Paşa
Harâbât adlı ontolojide Divan şiirini övmüştür.
V. Namık Kemal yazdığı şiirlerde Hürriyet Kaside-
si'nde olduğu gibi "vatan, millet, hürriyet" gibi
konuları işlemektedir.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi
yanlışı vardır?
A) I
B) II
O
C) I
D) JV E) V

Lise Türkçe
Tanzimat Dönemi Şiiri ÖzellikleriTANZİMAT EDEBİYATI SAM
1. Şiirde yeni bir üslup arayışına girmiş; söyleyiş gü-
zelliğini önemsemişlerdir.
Divan şiirine yapı ve ahenk unsurları yönünden bağlı
kalmışlardır.
III. Batı'dan alınan yeni yazınsal türlerin ilk örneklerini
vermişlerdir.
IV. Konu bütünlüğüne önem vermiş, sosyal konuları
işlemişlerdir.
V. Dilde sadeleşmek isteseler de bunu tam olarak
başaramamışlardır.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi Tan-
zimat J. Dönem sanatçılarının özelliklerinden biri
değildir?
B) II
D) IV
E) V
4. Ta
k

Lise Türkçe
Tanzimat Dönemi Şiiri Özellikleri9. Tanzimat'ın 1. Dönemi ile ilgili olarak aşağıdakilerden
hangisi yanlıştır?
A) Şinasi, Namık Kemal ve Ziya Paşa'nın oluşturduğu bu
dönem, ilk özel gazete olan Tercüman-ı Ahval'in çık-
masıyla başlar.
B) Sanatçıların çoğu İtalyan kültüründen etkilenmiş; Dante,
Machiavelli, Guicciardini gibi sanatçıları örnek almış-
lardır.
C) "Sanat, toplum içindir." görüşünü savunan bu dönem
sanatçıları, edebiyatı halkı eğitmede bir araç olarak gör-
müşlerdir.
D) Şiirlerde özgürlük, vatan, adalet, eşitlik gibi temalar iş-
lenmiş; divan şiirinin de etkisi yavaş yavaş kaybolma-
ya başlamıştır.
E) Bu dönem sanatçıları biçim güzelliğinden, estetikten
çok içeriğe, düşünceye önem vermişlerdir.

Lise Türkçe
Tanzimat Dönemi Şiiri Özellikleri18.
Eser
Şiir ve İnşa
Defter-i Amal
Terci-i Bent
Zafername
Harabat
Tür
Hiciv
Şiir
Antoloji
Makale
Yukarıdaki eserler türleri bakımından eşleştirildiğinde
hangi eser dışarıda kalır?
A) Şiir ve İnşa
B) Harabat
C) Defter-i Amal
D) Zafername
E) Terci-i Bent

Lise Türkçe
Tanzimat Dönemi Şiiri ÖzellikleriÜNİTE
9
1.
3
Tanzim
Kürsî-i İstiğrak
Kenar-ı bahrde hoş bir mahaldir, nâzır-ı âlem,
Tahaccür eylemiş bir mevcdir; üstünde bir âdem,
Hayalettir, oturmuş, fikr ile meşguldür her dem;
Giyinmiştir beyaz amma, bakarsın arz eder mâtem,
Bulutlar, dalgalar, yıldızlar etrafımda hep mahrem;
Ağaçlar, cûylar, kuşlar, çiçekler daima hurrem...
Abdülhak Hamit Tarhan'dan alınan bu dizeler II. dö-
nem Tanzimat şiiri ile ilgili aşağıda verilenlerden
hangisine örnek oluşturmaz?
A) "Sanat, sanat içindir." ilkesi benimsendiği için bi-
reysel konulara ağırlık verilmiştir. +
B) Gazel, kaside gibi divan geleneğine ait nazım şe-
killerinin kullanımına devam edilmiştir. +
C) İlk dönemde olduğu gibi konu birliğine ve bütün
güzelliğine önem verilmiştir. +
(D) "Zerreden küreye her şey şiirin konusu olabilir." sö-
zünden hareketle şiirin konusu genişletilmiştir.
E) Birinci dönemde olduğu gibi şiirler aruz ölçüsüyle
yazılmıştır. +

Lise Türkçe
Tanzimat Dönemi Şiiri ÖzellikleriDönemi sanatçılarının özelliklerinden biri değildir?
A) Gerçekçi bir sanat anlayışına sahip olma
BY Edebiyatı araç olarak görme
C) Edebiyat anlayışlarında geçmişten farklı bir yol izleme
D) Bireysel anlayışa dayalı eserler ortaya koyma
E) Sanatı en önemli ilerleme aracı görme
12. Bu parçaya göre, Tanzimat Dönemi sanatçılarını Di-
van edebiyatı sanatçılarından ayıran en önemli özellik
aşağıdakilerden hangisidir?
TYT Deneme
A) Şiirden çok nesir türlerini öne çıkarma
B) Belirli bir geleneğin sözcüsü olmaktan kaçınma
C) Sanattan toplumsal fayda bekleme
DY Doğayı yeni bir estetik anlayışla ele alma
E) Batı'daki yenilikleri takip etme
Sinyal Yayınları

Lise Türkçe
Tanzimat Dönemi Şiiri ÖzellikleriAhmet Cevdet Paşa
Ahmet Vefik Paşa
WYGULUYORUM
Tanzimat Dönemi ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi
yanlıştır?
A) Dilde sadeleşme düşüncesi savunulmuş ancak eserlerde
uygulanamamıştır.
B) Hem bireysel hem de toplumsal konular işlenmiştir.
C) Roman, hikâye, eleştiri, tiyatro türlerinin ilk örnekleri veril-
miştir.
D) Sanatçılar, şiirde içeriği değil biçim güzelliğini ön plana çı-
karmışlardır.
* Siird-
E) Fransız edebiyatı ve romantizm akımlarından etkilenilmiştir.
ÇÖZÜMÜ
I.E
da

Lise Türkçe
Tanzimat Dönemi Şiiri Özelliklerimaya
stığı
ge
6. (1) Servetifünun bir yandan karşı çıkış bir yandan
kabulleniş edebiyatıdır ((II) Aynı sanat anlayışını
paylaşan şairler, hem divan şiirinin katı kurallara sahip
nazım şekillerine hem de Tanzimat'ın 1. Dönemi'nin
toplumculuğuna karşı çıkmışlardır. (III) Bu da hem
içerik hem de biçim yönünden bir yeniliği beraberinde
getirmiştir. (IV) Sanatçılar, Batı'daki edebi çalışmaları
yakından takip etmişler; bunu parnasizm ve sembolizm
akımları doğrultusunda şiire yansıtmaya çalışmışlardır.
(V) Iktidarın baskıcı uygulamalarına karşı 1. Tanzimat
şairlerinin mücadeleci yanlarını destekleyip aynı tavrı
sürdürmeleri de Servetifünun şairlerindeki kabullenişi
ortaya koyar.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde
bir bilgi yanlışı vardır?
B) II
C) P
DYN
EX