Anlatım Biçimleri Soruları
Lise Türkçe
Anlatım BiçimleriIzerine
sıra yu-
a bakı-
pür elini
e mavi
olunun
şti. Ona
ştiği b
klerd
lıyor
ya
Nehrin kenarında arkadaşlarıyla oyna-
yan çocuk, babasına ne yaptığını sordu.
Baba, "Büyük babasının bize yük olmak-
tan başka yaptığı bir şey yok. Onu bu
küfe ile beraber nehre atmaya karar ver-
dim." dedi.
Çocuk atıldı:
--Aman baba, küfeyi atma. Çünkü bir gün
gelip sen de yaşlandığında o küfe bana
lazım olacak!
V
F
Jalikyn
unuz? diye sorunca balıkçılara,
$
it
he
le
he
ya
ha
Bi
Hang balus acis.
vor (kahrom, ilahi, galore) 30
ar
6.
Iş
doğ
Lise Türkçe
Anlatım Biçimleri8. Ameliyat tekniklerindeki ve araç-gereçle-
rindeki ilerlemeler, mikroptan arındırma ve
anestezinin günden güne kusursuzlaşması
şahit olduğumuz durumlar arasındadır.
Bu cümleyle ilgili olarak
I. Aşamalı bir duruma yer verilmiştir.
II. Sayıp dökmelerden yararlanılmıştır. X
III. Örneklemelere yer verilmiştir.
IV. Kanıksamaya yer verilmiştir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
G
A) Yalnız I
B) Yalnız II
D) II ve IV
C) I've III
E) I ve IV
Lise Türkçe
Anlatım Biçimleri24, Divan şairleri, kendi sanatları üzerinde bir
araştırmacı veya teorisyen gibi düşünmemişler,
bugünkü anlamda bir poetika kaleme
almamışlardır. (1) Edebî bir terim olarak poetika,
şairlerin şiir yazarken bağlı bulundukları veya
önemsedikleri şiirsel görüş ve kuralların bütününe
verilen addır. (II) Zira poetika, çoğunlukla, kişisel
şiir anlayışlarının ortaya çıktığı dönemlerde
kaleme alınır ve bu dönemlerde bir anlam taşır.
(III) Belli bir edebî geleneğe bağlı olan divan
şairinin poetika yazmasına çok ihtiyaç yoktu. ((IV)
Çünkü şiire daha önceki şairlere nazire yazarak
başlayan divan şairinin poetikası ve şiir tarzı
büyük ölçüde belirlidir. (V) Her şairin tartışmasız
kabul ettiği, bildiği ve uyguladığı bu şiir tarzının
kurallarını dillendirmenin, mesela şiirin aruzla
beyitler hâlinde yazılması gerektiğini söylemenin
herhâlde çok değeri yoktu.
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangisi
düşüncenin akışını bozmaktadır?
A) I
B) II
C) III
DIV
E) V
Lise Türkçe
Anlatım Biçimleri2.
"Yeni Haber" gazetesi sahibi Muhiddin Bey, Maliye
Müfettişi Mukbil Bey ile konuşuyordu. Kapı, yavaşça
açıldı. İçeriye bir muhbir girdi. Arkasından bir daha,
bir daha... Bütün tahrir heyeti yavaş yavaş odaya do-
luyordu. Muhiddin Bey, bu istilanın sebebini gayet iyi
anladı. Fakat anlamamazlıktan gelerek sahte bir hay-
retle gözlerini açtı:
- Hayrola arkadaşlar... Bir şey mi var?
Müziç bir sükût... Muharrirler birbirlerine bakıyorlar,
hiçbiri ağzını açmaya cesaret edemiyor. Patron, sua-
lini tekrar etmeye mecbur oldu. O vakit muhbirlerin en
kıdemlisi Nadir Efendi bir ilerledi, hürmetkârane bir ta-
virla:
- Efendimiz... Heyetitahririye arzivedaya geldi.
- Arzivedaya mi geldi? Bu ne demek?
- Malum sebeplerden dolayı...
Bu metnin dil ve anlatım özellikleri ile ilgili aşağı-
dakilerden hangisi söylenemez?
A) Kahramanlar günlük dille konuşturulmuştur.
B) Tamamlanmamış cümleler kullanılmıştır.
C) Öyküleyici anlatımdan yararlanılmıştır.
DY Diyalog tekniği kullanılmıştır.
E) Anlatımda gözlemci bakış açısı kullanılmıştır.
9. Sinif
ÖZDEBİR YAYINLARI
4.
1
Lise Türkçe
Anlatım BiçimleriOrada yeşil, yumuşak çimenlerin üzerine
oturmuş, gözlerinden birbiri ardı sıra yu-
varlanan gözyaşları arasından bana bakı-
yor, bir eliyle bacağını tutarken öbür elini
bana doğru uzatıyordu. Üzerinde mavi
renkli bir hırka vardı. Hırkanın kolunun
ağzı geriye, kendi üzerine kıvrılmıştı. Ona
doğru ilerledim.
Hangs baks ocis.
vor (kahrama, ilahi, Jateng)
iki derenin hirlestiği bu
Lise Türkçe
Anlatım Biçimleri1.
Hidrojen atomu, evrendeki büyük patlamanın hemen ardından
ortaya çıkmıştır. 13,7 milyar yıl önce evren bu patlamayla olu-
şurken ortaya çıkan enerjinin bir kısmı radyasyon hâlinde yoğun-
laşmaya başlamıştır. Patlamadan sonraki ilk üç dakika içinde ye-
ni oluşmuş elektron ve protonlar yavaşlayıp birbirini çeker du-
ruma gelmiş, evrendeki tüm hidrojen de bu sırada oluşarak gü-
nümüze kadar gelmiştir. Oksijen atomu ise milyonlarca yıl son-
ra ortaya çıkmıştır. Evren genişlerken hidrojen bulutları bir ara-
ya gelip yoğunlaşarak helyuma dönüşmüştür. İlk yıldızlar mey-
dana geldiğinde içerdikleri hidrojen tükeninceye kadar milyar-
larca yıl boyunca yanmıştır. Bunun sonucunda yıldızlar çökmüş
ve helyumlarla birleşmiştir.
1. Hidrojen bulutlarıyla helyum ilişkisi
II. İlk yıldızların yanma sürecinde hidrojenin durumu
III. Oksijen atomunun, hidrojenden sonra oluşması
IV. Yıldızlarla helyumun birleşmesinde oksijenin işlevi
Yukarıda numaralanmış ifadelerden hangileri bu parçada an-
latılanlarla ilişkilendirilebilir?
A) Yalnız I
D) I, II ve III
B) Yalnız II
E) II, III ve IV
C) Yalnız III
"
t
1
ý
7
F
7
1
1
€
1
1
1
.
1
1
1
Lise Türkçe
Anlatım BiçimleriParagrafta A
Şairin dokuz dörtlükten oluşan "Tek Hece" şiiri adeta bir
bilmece gibi başlıyor. Şair, şiirin hiçbir yerinde de tarif
ettiği kavramın ne olduğunu söylemiyor; merakta kalan
okuyucu şairin verdiği ipuçları sayesinde cevabı buluyor.
Şiirin son dörtlüğüne kadar aklımızdaki cevap seçenekleri
oldukça fazladır; gönül, sevgi, özlem, aşk gibi cevaplar
düşünülebilir. Ancak bilmecenin son dörtlüğünde en belir-
gin ipucu verilmiştir: "Dil üzmezim, tek hece var ismimde!"
Bu parçada yazar, aşağıdakilerden hangisi üzerinde
durmaktadır?
1.
A) Şairin şiirlerindeki gizem
B) Şairin kullandığı edebî tür
god
C) Şairin dili
D) Şairin, içeriği ele alış biçimi
E) Şairin hissiyatı
av OL
Lise Türkçe
Anlatım Biçimleri29. . Deniz kaplumbağaları, hayatlarının çok kısa bir
dönemini karaya bağımlı olarak sürdürür. Anaç
kaplumbağa, yumurtalarını yuvalama sahiline bırak-
tıktan sonra denize döner. Sahile bırakılan yumurta-
lardan kuluçka süresini tamamlayıp çıkan yavrular
da yuvadan ayrılarak denize ulaşır. Bu kaplumba-
ğaların uzunca bir süre denizde kaldıktan sonra,
kilometrelerce yüzerek hayata adım attıkları karaya
döndükleri görülür.
Deniz kaplumbağaları, büyüdükleri zaman yumurta
bırakmak için doğdukları kumsallara gelir. Denize
ulaşan yavruların erginleştikten sonra yuvalama
sahiline dönmesine kadar geçen süre "kayıp yıllar"
olarak bilinir.
Bu iki parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi
söylenebilir?
A) Ele alınan düşüncenin farklı yönleri özelden genele
gidilerek açıklanmıştır.
İki farklı konu, birbirine koşut anlayışla ele alınmıştır.
Farklı biçemle oluşturulsa da aynı konunun birbiriyle
bağlantılı yönleri ele alınmıştır.
D) Aynı konunun birbiriyle çelişen yönleri öznel bakış
açısıyla verilmiştir.
E Düşünce, örneklerle pekiştirilerek somut hâle getiril-
miştir.
Lise Türkçe
Anlatım Biçimleri6. Konuşmak kızgin patates gibidir; kimin elindeyse onun
elini yakar, Atın karşıya, sizin elinizi yakmasın. Ne kadar
çok konuşuyorsanız o kadar az dinlersiniz. Şimdi aranız-
da "Ne yani evde Clint Eastwood gibi dolaşacak mıyız,
diyen okurlar olacaktır. Onu kastetmiyorum.
Konfüçyüs der ki:
(1) "Konuşmaya değer olmayanlarla konuşursan kelime-
leri kaybedersin." (II) Konuşmaya değer olanlarla konuş-
mazsan dostlarını kaybedersin." Bazen karşınıza birisi
çıkar, hiç katılmadığınız fikirler söyler, siz de onu ikna et-
meye çalışırsınız; sonuç koca bir hiçtir. Mevlana diyor ki.
(III) "Aptalın karşısında kitap kadar sessiz ol. Batı'da bir
deyim vardır: (IV) Budalayla tartışma, dışarıdan bakanlar
farkı anlamayabilirler." Benim fikrimi anlatacağım kişinin
buna çok değmesi gerekir. Eğer karşıdaki bir şeyler an-
latıyor ve bana hiç uymuyorsa, hiç itiraz etmem. Sadece
dinlerim. Onaylamam. Dinlemek Allah'ın insana verdiği
en büyük becerilerden biridir ve bence sevgiyi gösteren
en güzel hediyedir. Öyleyse (V) "Yumun gözünüzü, açın
ağzınızı."
Yukarıdaki parçadaki numaralı alıntılardan hangisi
farklı bir düşünce içerir?
A) I
B) II
C) III
D) IV
E) V
GÜR YAYINLARI
46
8.
Lise Türkçe
Anlatım Biçimlerirdi-
can
de
en
a-
Ü-
J.
a
si
i
GÜR YAYINLARI
3. "Demek benimle görüşmek istiyorsun?" diye sordu Tanrı.
"Eğer zamanın varsa." dedim.
Gülümsedi,
"Benim zamanım sonsuzdur." dedi.
"Ne sormak istiyorsun bana?"
"İnsanoğlunun seni en çok şaşırtan davranışlarını."
Tanrı şöyle cevapladı sorumu:
"Çocukluktan sıkılırlar, büyümek için acele ederler ve
sonra çocukluklarını özlerler. Para kazanmak için sağlık-
larını kaybederler ve sağlıklarını geri kazanmak için para
verirler. Gelecekten endişe ederken bugünü unuturlar,
böylece ne bu günde ne gelecekte yaşarlar. Hiç ölmeye-
cekmiş gibi yaşarlar, hiç yaşamamış gibi ölürler. in
H. Para kazanmak önceliklidir.
ll. Anın tadını çıkaramazlar.
III, Mutsuz ölürler.
Gelecekten kaygı duyarlar.
V. Çevrelerine karşı sorumsuzdurlar.
Yukarıdaki parçadan hareketle, "insanoğlu" için numa-
ralanmış yargılardan hangisi veya hangileri söylene-
mez?
A) IV ve V
D) III ve V
B) I ve III
C) II ve IV
E) II ve III
Lise Türkçe
Anlatım BiçimleriB) Kargilag
C) Olumsuz soru comie!
Zit kavramlardan faydalanma
E) Açıklama cümlesi
HOCALARA GELDİK
7. (1)-Server Bedi imzasını taşıyan "Deli Gönlüm",
Münih Fehim imzalı kapak ile "Semih Lütfi'nin Ucuz
Romanlar Serisi" içerisinde basılmış. (II) Her ne kadar
Peyami Safa, bu adla yazdığı romanlarının sanatsal
değeri olmadığını düşünse de "Deli Gönlüm" aksini
kanıtlıyor bize; o, polisiye ile edebiyatın kesiştiği
güzel bir roman:-(III) Çoğu muhafazakâr yazar gibi
Peyami Safa da romanında Doğu'yu erkek, Batı'yı
kadın üzerinden simgelemiş, toplumsal bozulmanın
sorumluluğunu dolaylı olarak kadına yüklemiştir. (IV)
Yazar, o yılların İstanbul hayatını, mahalle ilişkilerini,
mimari yapısını, düşünce tarzlarını kullanarak
özgün bir hikâye çıkarmış. (V) Edebiyatımızda
çok az rastlanan bir türün başarılı bir örneği olan
"Deli Gönlüm'de yazar, dünya görüşünü aralara
sıkıştırıveriyor ve gereksiz uzunluktaki tasvirlerle
hikâyeyi dağıtıyor.
GÜNCEL ANLATIM VİDEOLARI
HOCALARA GELDİK KANALINDA
9.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin
hangisinde, tanıtılan yapıtla ilgili hem olumlu hem
de olumsuz bir eleştiri yapılmıştır?
A) I
B) II C) III
D) IV
EW
(1) "Benim
romanıdır.
olacak bu
öne çıkarı
gerçekleş
Türk film
ilgili nes
da abar
düzens
Pamuk
dokuz
Bu pa
hem
A) II
10. A
k
68
Lise Türkçe
Anlatım Biçimlerigundy rusinipitia
24. (1) Sanata bir beğeni düzeyi yaratma, güzellikleri,
yaşamanın kaçınılmaz ögesi sayma, yalnızca onunla
yüz yüze olanların beğenisini etkilemez. (II) Kötüye
alışmış kişiler, kötü ürünlerle karşılaşır; iyiye alışmış
kişiler, sürekli olarak daha iyinin ardına düşerler.
(III) Güzelliğin, değerlinin söz konusu olduğu yerde
gerçek sanatçının yetişmesi de söz konusudur. (IV) Onu
yaratanlar da yeni güzelliklere, sonsuz doğrulara
yönelirler. (V) Örneğin Hugo'yu yaratmayanın Camus’u,
Cervantes'i yaratmayanın Unemuno'su, Marlovo'u
yaratmayanın Shakespeare'i, Goethe'yi yaratmayanın
Thomas Mann'ı olmaz.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin anlamlı bir
bütün oluşturması için aşağıdakilerden hangilerinin
birbiriyle yer değiştirmesi gerekir?
A) Ive III osmem B ve III
equiva
Dil ve V
10
III ve IV
C) II ve IV
Diğer sayfaya geçiniz.
Lise Türkçe
Anlatım Biçimleri4. Baklava dilimi gibi dizilmiş apartman blokları, kente kah-
verengi ile gri arasında bir rengi hâkim kılıyor. Kahire,
havadan bakıldığında donuk rengi nedeniyle terk edil-
miş bir kenti andırıyor daha çok. Yüksek bir tepeden
bakıldığında yeşilin de griye yenildiği anlaşılıyor.
Ormanlık tek bir alan görünmüyor. Tarihin derinliğinden
akan Nil olmasa, orada yaşamın izlerini bulmak için çok
çaba harcamak gerekiyor. Kahire'nin gizemi ve eskilere
dayanan geçmişi, kentin puslu havasıyla birlikte tozlu
sandıklardan çıkarılan paslı madenlere dönüşüyor.
Bu parçanın anlatımında aşağıdakilerin hangisinden
yararlanılmıştır?
A) Somutlama - tartışma
B) Örnekleme - açıklama
C) Karşılaştırma - öyküleme
Betimleme benzetme
E) Tanımlama - açıklama
-
"Anlatım Biçimleri- Düşünceyi Geliştirme Yolları"
Lise Türkçe
Anlatım Biçimleriaz
Ç
n-
30.
I. Bu özelliğin yanında gece ile gündüz arasındaki isi far
çoktur; gündüz sıcak, gece soğuk olur.
II. Kayseri'nin havası sonbahar mevsiminde genellikle rüz-
garsız ve açık güneşli olur.
III. Kayseri'de yapılan pastırmanın iyi olmasının ve tanınma-
sinin en önemli sebebi Kayseri'nin havasının pastırma
üzerindeki olumlu etkileridir.
IV. Rüzgarsız, nemsiz, açık havada pastırma kolay kurur ve
kuruyanlar da nemlenmez.
V. Gündüz sıcağını alan pastırma etleri gece soğur ve den-
geli olarak bozulmadan kurur.
Yukarıdaki cümleler anlamlı bir bütün oluşturacak şekil-
de sıralandığında hangisi baştan ikinci olur?
A) I
B) II
C) III
D) IV E) V
Lise Türkçe
Anlatım Biçimleri6. 1. İnsanı merkeze alan tüketim toplumu, başta hayvan-
lar olmak üzere toprak, bitkiler, sucul hayat ve solu-
duğumuz havaya varana dek gezegenimizde bulunan
canlı veya cansız tüm ortak varlıkları istediği şekilde
ve kendi çıkarları doğrultusunda kullanabileceğini sa-
niyor, Böylesi bir bencillikle doğayı tahrip ediyor, do-
ğal varlıkları sömürüyor, tutsak ediyor, yok ediyor.
II. Sanayileşmiş ülkelerin talebini karşılamak üzere kül-
tür bitkilerinin yetiştirildiği plantasyonlara yer açmak
için uçsuz bucaksız ormanlar ve kıymetli habitatlar
dümdüz ediliyor. Kimyasal madde kullanımına, tek
ürünün ekimi ve dikimine dayalı böyle bir tarımsal fa-
aliyet ile vahşi hayatın kökü görülmemiş bir hızla ka-
zınıyor.
Il numaralı parçanın I numaralı parça ile ilişkisini aşa-
ğıdakilerden hangisi açıklar?
A) Aktarılanların benzer yönlerini ortaya koymak
B) Anlatılan konuyu örnekler üzerinden somutlaştırmak
(ⒸⒸ) Ana düşünceye farklı bir yönden yaklaşmak
Türkes
Aktarılanların her durumda gerçekleşmediğini belirt-
mek
Aktarılanların birbiriyle çelişen sonuçlarına yer vermek
Lise Türkçe
Anlatım Biçimleri2.
D) IV ve VI
E) I ve V
1. Dünya genelinde yaklaşık 400 bin kişi organ nakli için
sırada bekliyor.
II. Ayrıca kanser ve yaralanmalar sonucunda birçok kişi-
nin çeşitli vücut parçaları, doku ve organları mecburen
ameliyatla alınıyor.
III. Tüm bu insanlar için tek çare, kaybettiklerinin yerini ala-
bilecek yeni bir parça, doku veya organ nakli.
IV. Günümüzde birçok insan, çeşitli hastalıklar sonucun-
da organ yetmezliği ile karşı karşıya kalıyor.
V. Türkiye'de ise bu sayı 30 bin civarında.
Yukarıdaki numaralandırılmış cümlelerle anlamlı bir pa-
ragraf oluşturulmak istendiğinde hangilerinin birbiriy-
le yer değiştirmesi gerekir?
A) II ve IV
B) I ve III
D) Ive IV
E) Il ve V
V
C) III ve V